wtorek, 18 września 2012

ŁÓDŹ - POCZĄTEK XIX WIEKU

Łódź początkowo była własnością kapituły włocławskiej i dopiero po III rozbiorze Polski oraz zajęciu przez Prusaków stała się w roku 1798 na mocy ustawy pruskiej o upaństwowieniu majątków biskupich miasteczkiem rządowym. Wiek XIX Łódź powitała nie mając jakichkolwiek perspektyw na przyszłość. Było to feudalne miasteczko z rynkiem w kształcie rombu znajdującym się na miejscu dzisiejszego Rynku Staromiejskiego, z którego rozchodziły się drogi do okolicznych osad i wsi. Ratusz miejski, istniejący jeszcze w początkach XVIII wieku, popadł w ruinę, czemu nie należy się dziwić znając stagnację, w jakiej znajdowały się ówczesne miasta. Dopiero wraz z próbami stworzenia przemysłu rozpoczyna się nowa era dla Łodzi - miasta wcale nieźle przestrzennie zaplanowanego.

Po utworzeniu Królestwa Polskiego w 1815 roku polityka celna państw zaborczych uniemożliwiała mieszkańcom Kongresówki sprowadzanie wyrobów sukienniczych z Wielkopolski, powodując tym samym potrzebę stworzenia w Królestwie własnego przemysłu włókienniczego. Objęcie teki ministra skarbu przez księcia Ksawerego Druckiego-Lubeckiego doprowadziło do podpisania w 1826 roku unii celnej Królestwa z Cesarstwem Rosji i utworzeniu tym samym rynku zbytu na wyroby włókiennicze produkowane w Królestwie. Zasadnicze zmiany dla Łodzi przyniósł rok 1820, kiedy to Rajmund Rembieliński, prezes Komisji       Ksawery Drucki- Lubecki              Województwa Mazowieckiego, w czasie swoich licznych podróży po kraju zwrócił uwagę na malutką mieścinę, jaką była ówczesna Łódź, i wytypował ją do rzędu miast fabrycznych.

Przybywający osadnicy - w myśl postanowienia z 2 marca 1816 roku wydanego przez Namiestnika Królestwa Polskiego - otrzymali szereg swobód o charakterze politycznym, do których należało między innymi zwolnienie z obowiązku odbywania słuzby wojskowej oraz możliwość powrotu po wypełnieniu swoich zobowiązań. Osadnikom wolno było także zakładać różnego rodzaju stowarzyszenia pozwalające im na kultywowanie rodzimych tradycji. Pierwsze takie stowarzyszenie zaozone w Łodzi w 1824 roku przez niemieckich przybyszów nosiło nazwę "Lodzer-Burger-Schutzengilde" i było towarzystwem strzeleckim. Jako ciekawostkę należy odnotować fakt zdobycia tytułu "króla kurkowego" przez burmistrza Łodzi Adama Czarkowskiego w 1825 roku. Były to zawody coroczne.
Nastąpił wówczas wyraźny wzrost ludności. Jeżeli w 1800 roku mieszkało w Łodzi 428 osób, to w 1820 było już 767 mieszkańców. Znaczny odsetek, bo aż 34%, stanowili Żydzi, których duzy napływ nastąpił w początkach wieku, po upaństwowieniu miasta powodującym wzrost znaczenia Łodzi jako ośrodka handlowo-rzemieślniczego. W tymże 1820 roku w Łodzi było: 52 rzemieślników, 19 kupców i kramarzy, 8 szynkarzy i 74 rolników. Dalszy dynamiczny rozwój miasta nastąpił w latach trzydziestych.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz