środa, 13 lutego 2013

ALEKSANDER BARDINI

Aleksander (Sasza) Bardini urodził się 17 listopada 1913 roku w Łodzi jako syn Józefa Bardyniego, restauratora (urodzonego w Grodnie, w 1876 roku).
Bardinii pracował początkowo jako skrzypek w orkiestrze Łódzkiego Towarzystwa Muzycznego "Hazomir", następnie w zespole muzycznym studia teatralnego tegoż Towarzystwa pod kierunkiem Henocha Kona. Ukończył studia na wydziałach: Aktorskim (1935) i Reżyserii (1939) Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie (jednym z jego nauczycieli był Aleksander Zelwerowicz). Mieszkał przy ulicy Legionów (obecnie Zielona) 6.
Po wybuchu II wojny światowej przeniósł się do Lwowa, a po jego zajęciu przez Niemców ukrywał się po stronie "aryjskiej" u Polki, która później została jego żoną.
W 1946 roku wyjechał z Polski na Zachód. Pracował w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Dzięki wstawiennictwu Leona Schillera powrócił do kraju (w 1950) i w latach 1950-1978 był profesorem Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. Wykładał na międzynarodowych kursach letnich dla młodych wykonawców muzycznych w Austrii i Holandii, bywał zapraszany z wykładami przez Wydział Dramatyczny Uniwersytetu w Georgii (USA) i Szkołę Muzyczno-Dramatyczną w Sztokholmie.


Współpracował z teatrami warszawskimi: Wielkim, Polskim, Współczesnym, Dramatycznym, Powszechnym. W latach 1958-1960 był dyrektorem teatru Ateneum.
Reżyserował w Warszawie miedzy innymi sztuki: Intryga i miłość, Balladyna, Juliusz i Ethel, Dziady, Sen nocy letniej, Henryk IV, Miarka za miarkę, Tramwaj zwany pożądaniem, Kochany kłamca, Czerwone róże dla mnie, Noc Iguany, Śmierć porucznika, Pokój na godziny, Jan Gabriel Borkman, Barbarzyńcy, Frank V (w Hajfie), Tango (w Tel Awiwie), Śmierć Tariełkina (Wiesbaden), Donadieu (Kraków), Stara kobieta wysiaduje (Kolonia).
Reżyserował opery: Don Pasquale, Borys Godunow, Zamek Sinobrodego, Straszny dwór, Jutro, Otello, Elektra, Cosi fan tutte, Dama Pikowa, Halka (Wiedeń), Samson i Dalila (Zagrzeb i Kolonia) oraz spektakle telewizyjne: Profesja pani Warren, Samoobsługa, Trzy siostry, Don Perlimpin, Yerema i inne.
Grał liczne role teatralne i filmowe, był autorem widowisk muzycznych.

Aleksander Bardini z Krystyną Jandą w filmie Krzysztofa Kieślowskiego Dekalog II.

Za swoją działalność był uhonorowany Nagrodą Państwową III stopnia (1953) i II stopnia (1955) oraz odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1993).
Zmarł 30 lipca 1995 roku w Warszawie i pochowany został na cmentarzu Powązkowskim.



źródła :
(podaję za: Marek Szukalak. Słownik biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych):
Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny.
K. Lewkowski. Aleksander Bardini, "Kronika miasta Łodzi"
M. Fikus. Księga sławnych muzyków pochodzenia żydowskiego.
A. Mostowicz. Łódź, moja zakazana miłość.
Polski słownik judaistyczny (opr. Z. Borzymińska, R. Żebrowski)
Spis mieszkańców wyznania mojżeszowego (APŁ, ŁGWŻ, sygn.492, ok.1921 - dot. inf. o ojcu)