Prolegomena do nauk ekonomicznych prowadzonych od kuchni. Trzydzieści lat Galerii Wschodniej w Łodzi.

O trzydziestoletniej działalności Galerii Wschodniej można by zapewne opowiedzieć na wiele sposobów. Jeśli wziąć pod uwagę fakt, że jest to jedna z najdłużej działających w Polsce galerii autorskich, nasuwa się szereg pytań. Jakie jej cechy przesądziły o tej żywotności? Jaka strategia stoi za tym fenomenem? Czego ta historia może nas w tym momencie nauczyć? Spójrzmy na galerię jako strukturę organiczną, która pod wpływem warunków społecznych i ekonomicznych buduje własną tożsamość.

Jerzy Grzegorski, Adam Klimczak. Foto: Józef Robakowski, 1990.

Galeria Wschodnia powstała w 1984 roku z inicjatywy Jerzego Grzegorskiego i Adama Klimczaka, którzy przejęli mieszkanie przy ulicy Wschodniej 29 od Trupy Arlekina i Pantalona, prowadzonej przez Jarosława Orłowskiego, Piotra Bikonta i Wojciecha Czajkowskiego. Miejsce, gdzie pierwotnie przecinały się różne formy twórczości, a na porządku dziennym były próby teatralne, sesje free jazzowe i działalność polityczna, stało się od połowy lat osiemdziesiątych ważnym punktem dla sztuki niezależnej. Galeria i jej twórcy byli również zaangażowani w ważne inicjatywy artystyczne odbywające się w Łodzi, takie jak kolejne Konstrukcje w Procesie czy Muzeum Artystów. Wiodącymi w ramach jej programu formami artystycznymi były instalacje i performanse, co wyraźnie wskazuje na strategię poszerzenia autonomii artysty. Galerie autorskie w końcu zakładano właśnie po to, aby całą władzę nad warunkami prezentacji sztuki oddać jej twórcom.

Jerzy Grzegorski, Adam Klimczak. Foto: Marcin Polak 2014.

Ważna dla funkcjonowania Galerii Wschodniej jest również wspomniana w tytule kuchnia. Przestrzeń ta była i jest miejscem spotkań artystów, krytyków i gości galerii. To również symbol środowiska, które uformowało się za sprawą Wschodniej. Badania prowadzone od kuchni nie są więc siłą rzeczy jedynie rachunkiem zysków i strat. Oznaczają raczej punkt, w którym nie poddające się ilościowym reprezentacjom życie artystyczne ukazuje się jako skomplikowany system zależności towarzyskich, ekonomicznych i estetycznych.

Wystawa prezentuje bogatą dokumentację działalności galerii, która znajduje dopełnienie w szczegółowym badaniu ekonomicznych warunków jej działania oraz ich wpływu na formułę instytucjonalną i wybory estetyczne. W ten sposób artyści, składając hołd determinacji twórców galerii, komentują jednocześnie jej zaplecze ekonomiczne, społeczne oddziaływanie oraz miejsce, które zajmowała i zajmuje ta przestrzeń w polu sztuki.

25 kwietnia, 
30 lat Galerii Wschodniej (ulica Wschodnia 29):

25 kwietnia, 
30 lat Galerii Wschodniej (ms1, ulica Więckowskiego 36)
prezentacja/projekcja/aukcja

 Adam Klimczak, Jerzy Grzegorski. Foto: Monika Czechowicz

 Otwarcie: 25 kwietnia godz. 18.00 

Analiza modelu ekonomicznego i instytucjonalnego: Mikołaj Iwański

Kurator: Daniel Muzyczuk

Koordynatorka: Monika Wesołowska

Współorganizator:

Wystawa otwarta: 25 kwietnia – 22 maja 2014

25 kwietnia, Galeria Wschodnia -  "powrót perłowego stołu", spotkanie przyjaciół Galerii (czyli wracamy do kuchni):

Obrazki z wystawy/fot. Monika Czechowicz

źródło:

ms1, ul. Więckowskiego 36

... się dzieje?

fot. Monika Czechowicz

Łódź: 100 rocznica urodzin Jana Karskiego.

Rok 2014 został ogłoszony rokiem Jana Karskiego. 100 rocznica urodzin legendarnego kuriera Polskiego Państwa Podziemnego, który jako pierwszy poinformował zachodnią opinię publiczną o Holokauście, przypada 24 kwietnia. Z tej okazji w Łodzi zaplanowano aż sześć dni atrakcji. 
Świętowanie zaczęło się w środę (23 kwietnia).O godz. 17 na rynku Manufaktury (ul. Drewnowska 58) licealiści z Klubu Kuriera zorganizowali happening, w trakcie którego poinformowali łodzian o wielkich czynach swojego patrona:

Alternatywą dla happeningu była projekcja filmu "Moja misja" w Muzeum Kinematografii (środa, godz. 17, pl. Zwycięstwa 1), po której przewidziano spotkanie z reżyserem, Michałem Fajbusiewiczem.

W czwartek (dzisiaj, 24 kwietnia) uroczyste obchody urodzin rozpoczęły się o godz. 8 mszą świętą w kościele Podwyższenia Świętego Krzyża (ul. Sienkiewicza 38). Godzinę później w budynku dawnego Publicznego Gimnazjum Męskiego im. J. Piłsudskiego (ul. Sienkiewicza 46), do którego uczęszczał Karski, została odsłonięta uroczysta tablica pamiątkowa.

Do najważniejszych wydarzeń obchodów należy m.in. otwarcie wystawy "Karski. Nie dać światu zapomnieć" przygotowanej przez Narodowe Centrum Kultury. Będzie można ją zwiedzać za darmo w godz. 12-18 w Centrum Dialogu (ul. Wojska Polskiego 83). O godz. 19 zaplanowano tam również premierę muzyczno-plastycznego spektaklu "Emisariusz" w reżyserii Darii Kopiec. Po bezpłatne wejściówki można się zgłaszać mailowo: emisariusz@centrumdialogu.com

Warto również wybrać się do nowo-otwartego gabinetu prof. Jana Karskiego w Muzeum Miasta Łodzi (ul. Ogrodowa 15, od godz. 13.).

Oprócz wspomnianych atrakcji w czwartek o godz. 17 w Muzeum Kinematografii będzie można obejrzeć jeszcze filmy "Daremna misja" (reż. Janusz Weychert) ...

"Daremna misja"

... i "Człowiek, który chciał zatrzymać Holokaust" (reż. Jan Grzyb). Komentarz po projekcji wygłosi Adam Sitarka z IPN. Godzinę później (o godz. 18) na antenie TVP3 Łódź będzie można obejrzeć prapremierę filmu "Emisariusz z Łodzi" w reżyserii Michała Fajbusiewicza. 

Fot. Monika Czechowicz