poniedziałek, 7 lipca 2025

"Koniec i bomba", czyli Witold Gombrowicz na muralu w Łodzi.



"Koniec i bomba"
- mural na ścianie Centrum Biurowego Zenit przy ulicy Sienkiewicza 82/84 przedstawiający Witolda Gombrowicza – projekt zainicjowany przez Dom Literatury w ramach obchodów Roku Gombrowicza w 2024 i sto dwudziestych urodzin pisarza.


"Koniec i bomba, a kto czytał, ten trąba" to słynne zakończenie powieści "Ferdydurke".
Mural został wykonany przez Klaudię Kiercz-Długołęcką, absolwentkę ASP w Warszawie związanej z Instytutem Sztuki Mediów. Artystka zainspirowała się techniką monotypii i szkicem długopisem, by nadać ścianie charakter kartki z zeszytu – co miało przywołać wspomnienia z lekcji, gdy rysowaliśmy na marginesach.
Obok wizerunku Gombrowicza umieszczono cytat „Koniec i bomba” z Ferdydurke, która wywołuje uśmiech i skłania do refleksji nad jego twórczością.


Projekt ma wzmocnić obecność literatury w przestrzeni miejskiej Łodzi, zachęcić mieszkańców do sięgnięcia po książki i zbliżyć publiczność do kultury poprzez sztukę uliczną.
Mural odsłonięto 5 grudnia 2024, jako część inauguracji 18. Festiwalu Puls Literatury.

Witold Marian Gombrowicz (1904-1969- powieściopisarz, nowelista, dramaturg i filozof.
(źródło fotografii: Witold Gombrowicz – Wikipedia, wolna encyklopedia /Witold Gombrowicz by Bohdan Paczowski - /domena publiczna/.
źródła:
lodz.travel
lodz.pl
radiolodz.pl
Fot. współczesne Monika Czechowicz

Zobacz jeszcze w baedekerze:

sobota, 28 czerwca 2025

Nie mógł słuchać ciągłych wymówek...

 
"Express Wieczorny Ilustrowany", rok 1924.

Wycinek prasowy pochodzi ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi.
Fot. Monika Czechowicz

piątek, 27 czerwca 2025

ZGIERZ/ Nowy mural przy Starym Młynie.


W Zgierzu, tuż obok Starego Młyna przy ulicy Długiej 43, odsłonięto nowy mural, który nawiązuje do lokalnej historii – możemy zobaczyć centrum Zgierza za dawnych lat. Mural przedstawia scenę z pocztówki (z ok. 1910 roku): historyczny widok ulicy Długiej, wozy konne załadowane ziarnem i mężczyzn przy pracy.

Zgierz, ok. 1910.
(zbiory Muzeum Miasta Zgierza)

To artystyczne połączenie przeszłości z teraźniejszością, wpisujące się w modernizację budynku dawnego młyna. Mural został wykonany przez firmę Wakeuptime w ramach termomodernizacji ścian budynku. 

Sama powierzchnia nowego muralu to około 62 mkw.
To już drugi mural powstały w sąsiedztwie Starego Młyna – wcześniej pojawiła się tu „Prząśniczka Adama Questa, namalowana w hołdzie dla lokalnych tkaczek i pracowników przemysłu włókienniczego.

Mieszczący się tutaj niegdyś młyn wybudowany został na początku XX wieku jako młyn motorowy – najpierw na parę, a później z napędem elektrycznym. Typowy, murowany z cegły przemysłowy obiekt, bez zdobień architektonicznych.
Młyn nie figurował na carskich planach Zgierza – dopisano go dopiero ręcznie przez geodetów w latach 30. XX wieku. W okresie międzywojennym (od 1921 roku) należał do braci Braun. W 1924 roku jeden z braci, Herman zaciągnął kredyt na rozbudowę młyna i on wraz z małżonką widnieje w rejestrach handlowych jako jedyny właściciel młyna.

Podręczny Rejestr Handlowy, rok 1926.

Po II wojnie światowej młyn przejęła Miejska Rada m. Zgierza, funkcjonował do 1992 roku, po czym został zamknięty i przez lata popadał w ruinę. Zrewitalizowano go w latach 2019-2021 w ramach programu unijnego „Szlakiem architektury włókienniczej”, inwestycję wykonała firma KEMADA, a projekt przygotowało Biuro Staszewscy Ziółkowscy Architekci.


Budynek zyskał dodatkową kondygnację, odtworzono pierwotną elewację z oryginalnych cegieł, zachowano fragmenty drewnianej konstrukcji i kratownic okiennych – w aranżacji wnętrz pełnią funkcję ozdobną.


Od października 2021 budynek działa jako centrum kulturalno-społeczne: oferuje galerie, salę widowiskową, kino, pracownie artystyczne i miejsce warsztatów.
Stary Młyn to przykład udanej przemiany miejsca przemysłowego w tętniące życiem centrum kultury – połączenie historii i nowoczesnych funkcji.

Mural przy ulicy Długiej 41a w Zgierzu.
Wykonawca: Wakeuptime

Przeczytaj w baedekerze:
baedeker łódzki: ZGIERZ/ mural przy Starym Młynie.
baedeker łódzki: ZGIERZ. PARK KULTUROWY - MIASTO TKACZY.
Obejrzyj mural ożywiony:
Gif: PixVerse | Create Amazing AI Videos from Text & Photos with AI Video Generator

Fot. Monika Czechowicz
Fot. archiwalna ze zbiorów Muzeum Miasta Zgierza
Archiwa prasowe ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi.
Gif: PixVerse | Create Amazing AI Videos from Text & Photos with AI Video Generator