23
listopada 1909 roku został otwarty kinematograf Orion w specjalnie
do tego celu zaprojektowanym budynku, z salą na 300 miejsc. Kino
miało własny agregat prądotwórczy, bo w tej części miasta nie
było sieci elektrycznej.
W 1912 roku kinematograf zmienił nazwę na
Czary. Kino przez kilka lat było zamknięte, ale – dzięki
właścicielowi pobliskiego kina Rekord (oba kina były jedynymi w
tej części miasta salami projekcyjnymi), Bronisławowi
Zygadlewiczowi – odrodziło się w 1924 roku jako Colosseum. Był
to przede wszystkim kinematograf dla klasy robotniczej.
"Rozwój", rok 1912.
Podręczny Rejestr Handlowy, rok 1926.
W
1928 roku kino znowu zmieniło nazwę - na Sfinks, i pod taką
funkcjonowało niemal do wybuchu II wojny światowej. Wtedy to
budynek kupiło „Zjednoczenie Badaczy Pisma Świętego w Piotrze”,
wykorzystując salę do swoich spotkań i szkoleń. Wyznanie zostało
uznane za sektę i lokal przejęło państwo.
"Głos Poranny", rok 1935.
"Echo", rok 1937.
"Głos Poranny", rok 1937.
"Dziennik Łódzki", rok 1950.
Wejście do kina zrobiono w specjalnie wybudowanym parterowym domku, sala kinowa widoczna z tyłu. W tle widoczne bloki osiedla czerwony Rynek.
Feliks
Bąbol w książce „Łódź, która odeszła”:
Kina
„Rekord”, „Mewa”, „Colosseum” były naturalnym
uzupełnieniem młodości na Chojnach. Wzbogacały ubogi świat
złudzeń nawet jeszcze w czasie kina niemego, gdy orkiestra w kanale
pod ekranem grała „Lekką kawalerię”, ilustrując nią gonitwy
po prerii lub pościg za „czarnym charakterem”, gdy napisy nie
zawsze dały się odczytać.
Pod kina chodziliśmy codziennie,
czekając ustawicznie, by wejść na salę. Czasem zdarzało się,
raptem miękło serce biletera, czasem powiódł się jakiś manewr w
wejściu, gdy między seansami zakotłowało się od wychodzących i
wchodzących. Właściciele tych kin robili krótkie przerwy, aby w
ciągu wieczoru zmieścić jak najwięcej seansów. Dopiero po kilku
latach opracowaliśmy inny, lepszy sposób dostania się na seans,
gdy znalezione pod kinem kontrmarki zaczęliśmy przyklejać
barszczem do zużytych biletów, a w miejscu sklejenia robić dziurki
igłą. Taki bilet wyglądał jak nowy. Z drżącym sercem podawało
się go bileterowi do skasowania. Trzeba powiedzieć, że mieliśmy
tylko kilka niepowodzeń Zdarzało się bowiem niekiedy, że bileter
spostrzegł, iż oddzielenie kontrmarki idzie mu zbyt lekko, chwytał
wówczas kinomana za ucho i pociągając boleśnie wyprowadzał na
ulicę.
Klejenie zużytych biletów, a potem prasowanie
żelazkiem „z duszą” rozgrzaną w kanonce rozwinęło się
wielce w czasach filmów seryjnych. Gdy Rinaldo Rinaldini wpadał na
końcu pierwszej serii do tajemniczej sztolni, robiło się wszystko,
aby w następnym tygodniu zobaczyć, jak się z tej sztolni
wyratował.
Wierzyliśmy w swych ulubieńców i w to, że wyjdą
zwycięsko z każdej rozprawy z bandą, ale chcieliśmy to oglądać
na własne oczy. Kleiło się więc nowe bilety, narażając uszy na
niebezpieczeństwo, bo kto by nastarczył z pieniędzmi na nowe,
pasjonujące serie!
Boczne wyjścia dawnego kina.
Fot. współczesne Monika Czechowicz
Fot. archiwalne ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi
Przeczytaj
jeszcze w baedekerze:
BAEDEKER
POLECA:
Piotr
Kulesza, Anna Michalska, Michał Koliński. Łódzkie kina. Od
Bałtyku do Tatr.
Książka
Łódzkie kina. Od Bałtyku do Tatr to obowiązkowa lektura dla
wszystkich miłośników X muzy. Autorzy książki w sprawny sposób
kreślą mapę łódzkiej kinematografii, zaznaczając na niej prawie
wszystkie kina, które kiedykolwiek działały w mieście. W ciekawy
sposób prowadzą Czytelnika przez kolejne dekady kinowej historii
ziemi obiecanej.
Niezwykle
obszerny zbiór niepublikowanych dotąd zdjęć, pamiątek, plakatów,
reklam i notatek prasowych pozwoli Państwu przenieść się do
najwytworniejszych kin, takich jak Odeon, Casino lub Luna, ale
również do peryferyjnych kinematografów na Chojnach i Bałutach.
Autorzy przypominają kina istniejące w czasach Polski Ludowej, a
także opisują te czekające na widzów obecnie. Szczegółowe
informacje o poszczególnych „świątyniach filmu” przeplatane są
wspomnieniami bywalców X muzy, dzięki którym na kartach książki
ożywają dawne obrazy.
Otwórzmy
drzwi do przeszłości. Szelest przedzieranych biletów obudzi
wspomnienia, światła znowu zgasną, szepty powoli ucichną, na
ekranie pojawi się ulubiony film... Z teatrów świetlnych powoli
przenosimy się do współczesnych multipleksów. Kameralne wnętrza
zastępują przestronne i nowoczesne sale kinowe…
Ponad
100 lat kinowej historii – Łódź ma się czym pochwalić!
Zapraszamy na seans wspomnień.
Dom Wydawniczy
Księży Młyn
