poniedziałek, 15 lutego 2016

Łódź 100 lat temu - wizyta króla Saksonii w naszym mieście.

W rok po wizycie cesarza niemieckiego Wilhelma II, 15 lutego 1916 roku na Dworzec Kaliski „pociągiem dworskim” z Warszawy, o godzinie 15.50 przybył do Łodzi król Saksonii Fryderyk August III. 

"Gazeta Łódzka", luty 1916 roku.

Na dworcu powitały go władze wojskowe na czele z generał-gubernatorem wojennym Felixem von Barthem. Peron i gmach główny dworca przybrano girlandami z gałęzi świerka, wywieszono flagi saskie i niemieckie. Król po dłuższej rozmowie z generałem Barthem, wraz całą świtą udał się pieszo przez park Poniatowskiego i ulicę Karola (dzisiejsza ulica kpt. pil. Franciszka Żwirki) do siedziby gubernatora wojskowego przy ulicy Piotrkowskiej 219. Tam odbyło się spotkanie z przebywającymi w Łodzi i okolicy poddanymi saskimi, którym przewodził gubernator wojskowy Łodzi, Saksończyk Felix von Barth. Podczas uroczystości trzech oficerów otrzymało Order Albrechta, zaś samego von Bartha król udekorował mieczami do Krzyża Orderu Albrechta.
Wieczorem w apartamentach Grand Hotelu odbyło się uroczyste przyjęcie, wydane przez monarchę dla zaproszonych gości.

***
Felix von Barth (1851-1931) – generał piechoty Armii Cesarstwa Niemieckiego.
Urodził się 21 października 1851 w Niederwiesa, w Saksonii. Służbę wojskową rozpoczął w armii saskiej. Walczył w wojnie niemiecko-francuskiej w latach 1870-1871. Przeszedł wszystkie szczeble kariery wojskowej i w 1902 roku został szefem Sztabu Generalnego armii saksońskiej. W roku 1903 awansował na generała majora, a cztery lata później na generała porucznika. W latach 1907-1908 był dowódcą 40 Dywizji. Później został przeniesiony w stan spoczynku.
Po wybuchu I wojny światowej został przywrócony do służby. W 1915 roku po zajęciu Warszawy przez wojska niemieckie, został gubernatorem wojskowym stolicy. Po utworzeniu Polskiej Siły Zbrojnej (niem. Polnische Wehrmacht) 23 kwietnia 1917 objął dowództwo Inspektoratu Wyszkolenia przy Wodzu Naczelnym Wojsk Polskich, gen. Hansie Beselerze. Funkcję tę pełnił do 19 października 1918, kiedy został zastąpiony przez płk. Henryka Minkiewicza. Wedle opinii historyków gen. Barth dodatnio wpłynął na wyszkolenie i wyposażenie Polskiej Siły Zbrojnej. Na stosunek saskiego generała do polskich żołnierzy być może miało wpływ jego pochodzenie – Barth był Łużyczaninem z Górnych Łużyc.


"Gazeta Łódzka", rok 1916.

Po uzyskaniu przez Polskę niepodległości 11 listopada 1918 roku, Barth powrócił do Niemiec gdzie objął dowództwo nad dywizją „Barth” strzegącą granic Saksonii.

Generał Felix von Barth na inspekcji wyszkolenia Polskiej Siły Zbrojnej.

16 lutego, w drugi dzień wizyty w Łodzi król saski udał się na plac ćwiczeń przy ulicy Benedykta (dzisiejsza ulica 6 sierpnia), gdzie o godzinie 10 zaprezentowała się przed nim kompania karabinów maszynowych. Następnie odwiedził cmentarz wojskowy przy ulicy Konstantynowskiej (dzisiaj Legionów), po czym wraz ze świtą samochodami udał się do Konstantynowa oglądać ruiny spalonego miasta oraz okopy i transzeje w okolicy.
W tym czasie przed Grand Hotelem orkiestra landszturmu, batalionu „Beuthen” zagrała melodie ludowe i wojskowe marsze, a naprzeciwko wejścia do hotelu zgromadził się tłum żądny oglądania króla.

Orkiestra wojskowa przed gmachem Grand Hotelu.

Król powrócił do Łodzi po godzinie 13.00 w zakrytym samochodzie i udał się na posiłek w Grand Hotelu w wąskim gronie wyższych oficerów. O godzinie 15.00 król wyjechał autem do Rzgowa, by obejrzeć skupisko grobów na polu bitwy. O godzinie 18.50 królewski pociąg wyruszył z dworca Kaliskiego, kierując się w stronę Wrocławia.

***
Fryderyk August III Saski (Friedrich August Johann Ludwig Karl Gustav Gregor Philipp von Sachsen, 1865-1932) – ostatni król Saksonii panujący w latach 1904-1918, Generalfeldmarschall armii niemieckiej podczas I wojny światowej.
Syn króla Saksonii Jerzego I i infantki portugalskiej Marii Anny. Otrzymał staranne, ale i surowe wychowanie. W 1883 roku zdał maturę z wyróżnieniem. Po maturze w semestrze 1884/1885 studiował na Uniwersytecie w Strasburgu i jako pierwszy członek rodziny królewskiej w semestrze 1885/1886 na państwowym Uniwersytecie w Lipsku. Uczęszczał na kursy prawa, nauk politycznych i historii. Edukację na uczelni uzupełniał licznymi podróżami po Saksonii, Anglii, Włoszech, Grecji czy Bliskim Wschodzie.
W roku 1877 wstąpił do saskiego wojska. Z powodu swych koligacji rodzinnych szybko awansował. W 1898 roku został awansowany na generała-porucznika i dowódcę 1. Królewskiej Saksońskiej Dywizji. W cztery lata później, w 1902 roku został dowódcą 1. Saksońskiej Armii. Z dowództwa zrezygnował w momencie objęcia tronu. W 1912 roku został już jako król Fryderyk August III mianowany feldmarszałkiem. Król kochał wojsko i polowania. Często przebywał w wybudowanym przez siebie pałacyku w Dobrodzieniu (ówcześnie Guttentag), miasteczku w obecnym województwie opolskim. Otrzymał honorowy tytuł Wielkiego Łowczego Dobrodzienia, a po jego śmierci tamtejsi leśnicy upamiętnili Fryderyka Augusta III inskrypcją na głazie znajdującym się do dziś koło leśniczówki w Rzędowicach koło Dobrodzienia. Był także zapalonym alpinistą. Wspiął się na szczyt Großglockner oraz inne szczyty w Alpach.

Król saski Fryderyk August III z synami. Rok 1906.

Fryderyk August objął tron po swoim ojcu 15 października 1904 roku. W krótkim czasie zyskał sympatię i uznanie poddanych, dla których był ojcem ojczyzny. Był bardziej otwarty na kontakty i rozmowy z ludźmi. Współpracował z grupą konserwatystów w parlamencie. Po kolejnych wyborach siły konserwatystów zostały poważnie uszczuplone. Parlament stał się bardziej demokratyczny. Jako nominalny dowódca uczestniczył w I wojnie światowej. Osobiście nie dowodził armią. W następstwie wydarzeń rewolucji listopadowej 1918 roku dnia 13 listopada abdykował. Po abdykacji osiadł na zamku w Szczodrem gdzie zmarł.

Przeczytaj jeszcze:
Cesarz Wilhelm II z krótką wizytą w... Łodzi.

źródła:
Wacław Pawlak. Na łódzkim bruku.
Krzysztof R. Kowalczyński. Łódź 1915-1918. Czas głodu i nadziei.
Edward Goszyk. Łowiectwo Dobrodzienia, Echo Dobrodzienia.
pl.wikipedia.org

źródła fotografii:
pl.wikipedia.org
http://www.akpool.de/ansichtskarten 
oraz zbiory Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi

piątek, 12 lutego 2016

ŁÓDZKA FILMÓWKA - Centrum Dydaktyki Nowych Mediów.



Teren Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej - i fabryka przekształcona dziś w Centrum Dydaktyki Nowych Mediów.

Uczelniane Centrum Dydaktyki Nowych Mediów łódzkiej Filmówki.

Kampus najsłynniejszej polskiej uczelni filmowej – Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi wzbogacił się o nowoczesny gmach wydziału Nowych Mediów. Budynek ma w sobie coś z ducha łódzkich fabryk tkackich – ceglane elewacje i duże okna.
Łódzka Filmówka – PWSFTviT – to miejsce, gdzie zaczynali najwięksi polscy filmowcy, jak Andrzej Wajda czy Roman Polański. To łódzka szkoła stworzyła jeden z najlepszych wydziałów operatorskich na świecie, uczelnię ukończyli m.in. Sławomir Idziak, Adam Sikora czy Witold Sobociński.
Jednak aby nadążyć za światem i rewolucją technologiczną, jaka dokonała się w kinematografii (coraz większa rola komputerów w produkcji filmowej, technologia 3D etc.) władze uczelni postanowiły stworzyć wydział Nowych Mediów. Studenci mogą na nim poznawać najnowsze technologie rejestracji, odtwarzania i form przekazu. 


Postanowiono dlań zbudować od podstaw nowy obiekt, ponieważ żaden z zabytkowych budynków kampusu nie nadawał się do zainstalowania w nim wymagających, nowoczesnych urządzeń.


Uczelniane Centrum Dydaktyki Nowych Mediów powstało w głębi kampusu, za zabytkową fabryką. To dwa wysmukłe prostopadłościany sięgające wysokości 4 piętra z obszerną kondygnacją podziemną, gdzie znajduje się pokaźne archiwum filmowe i nośników cyfrowych.
Parter obiektu otwiera się na parkowe otoczenie poprzez duże przeszklenie, tutaj zlokalizowano obszerny hol, część kondygnacji zajął  wydział fotografii. Na kolejnych piętrach pomieszczenia dydaktyczne z salami wykładowymi. Sercem budynku są jednak dwie najwyższe kondygnacje, to tam znajdują się pomieszczenia montażu i animacji wyposażone w sprzęt kosztujący – bagatela – 35 mln złotych (sam koszt zbudowania budynku to „tylko” 22 mln). W obiekcie nie zabrakło też studia telewizyjnego z green boxem, który umożliwi kręcenie filmów z komputerowymi efektami specjalnymi.


Architektura obiektu to nowoczesna i prosta bryła z swobodnie porozrzucanymi po elewacjach oknami. Gestem w stronę historii Łodzi, znanej z przepięknych fabryk tkackich jest ceglana okładzina fasad. Budynek urozmaica szklany nawis przepruwający ceglaną bryłę na wysokości 2 piętra. To z umieszczonego tutaj rzutnika będą wyświetlane na pustej ścianie sąsiedniego obiektu filmy, renderingi i animacje 3D studentów.
Nowy wydział Filmówki zaprojektowała krakowska pracownia Dresler Studio Architektura i Urbanistyka.

źródło:

Fot. Monika Czechowicz

Przeczytaj jeszcze:

czwartek, 11 lutego 2016

ŁÓDZKI DOM KULTURY

Był to początkowo Dom-Pomnik im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Budynek przy ulicy Traugutta 18 zaprojektował w latach 30. Wiesław Lisowski. Stanął w miejscu dawnych składów węgla i materiałów budowlanych. Do 1938 roku powstały skrzydła południowe i wschodnie.

"Głos Poranny", rok 1933.

"Łódź w Ilustracji", dodatek niedzielny "Kuriera Łódzkiego", rok 1934.


"Głos Poranny", dodatek ilustrowany, rok 1934.


"Ilustrowana Republika", rok 1934.

"Głos Poranny", rok 1935.


"Łódź w Ilustracji", dodatek niedzielny "Kuriera Łódzkiego", rok 1935.


"Łódź w Ilustracji", dodatek niedzielny "Kuriera Łódzkiego", rok 1936.

"Ilustrowana Republika", rok 1937.

"Głos Poranny", rok 1938.


Tuż przed wojną zaczęły się do niego wprowadzać pierwsze organizacje kombatanckie i niepodległościowe, bo właśnie z myślą o nich powstał. W 1954 roku ruszył wojewódzki, a w 1959 roku Łódzki Dom Kultury (ŁDK), który dziś należy do najaktywniejszych ośrodków kulturalnych w mieście i jest siedzibą wielu organizacji i stowarzyszeń, między innymi Łódzkiego Klubu Kolekcjonera, Stowarzyszenie Plastyków Amatorów, Klub Podróżników, Stowarzyszenie Miłośników Arpegów i Fantastyki, Polski Związek Esperantystów Pola Esperanto-Asocio, Łódzkie Towarzystwo Przyjaciół Książki i wiele innych. To miejsce kilku ważnych imprez cyklicznych, w tym Międzynarodowego Festiwalu Komiksu i  Łódzkich Spotkań Teatralnych.
W Łódzkim Domu Kultury działają również kina i galerie wystawiennicze.


"Łódź w Ilustracji", dodatek niedzielny "Kuriera Łódzkiego", rok 1938.

KINA:
KINO SZPULKA
Kino Szpulka w Łódzkim Domu Kultury należy do elitarnej Sieci Kin Studyjnych i Lokalnych oraz Sieci Kin Cyfrowych, które zrzeszają kina oferujące ambitny i wartościowy repertuar filmowy, promujące kino polskie i europejskie o wysokich walorach artystycznych.
Kino Szpulka promuje przede wszystkim filmy europejskie i artystyczne, ale w repertuarze znajdują się również dzieła m.in. amerykańskie. Celem tego miejsca jest prezentacja dzieł dobrych, ciekawych, dość często odważnych, kontrowersyjnych jak również przybliżanie klasyki filmowej, ale także produkcji niezależnych.
Do regularnych wydarzeń należą tematyczne przeglądy filmowe (m.in. kino polskie, klasyka filmowa, monografie filmowe), prezentacje zagranicznych kinematografii (hiszpańskie, francuskie, włoskie, brytyjskie, skandynawskie)

KINO PRZYTULNE (2 piętro, sala 232)
Kino Przytulne rozpoczęło działalność 1 października 2014. Jest kontynuatorem wieloletniego dorobku Kina Kameralnego ŁDK, które istniało do wakacji 2014. Kino należy do elitarnej Sieci Kin Studyjnych i Lokalnych, zrzeszającej kina prezentujące przede wszystkim niekomercyjny repertuar o wysokich walorach artystycznych.
W programie Kina Przytulnego dominują fabularne filmy nie-amerykańskie (głównie europejskie), a oprócz tego dokumenty, rejestracje koncertów muzycznych i pokazy filmów turystycznych, które od lat cieszą się największą popularnością.
Poza nowościami i premierami, widzowie znajdą tu także obrazy należące do klasyki kina światowego. 
Podstawową zasadą przy układaniu programu jest unikanie filmów, które są prezentowane w multipleksach, a poszukiwanie unikalnych filmowych "perełek", które z różnych powodów warto i trzeba pokazać.
Organizowane są tu także specjalne pokazy na życzenie dla grup zorganizowanych (powyżej 20 widzów), ale także unikalne imprezy okołofilmowe dla widzów, którzy mają nietypowe pomysły na jedynie w swoim rodzaju filmowe wydarzenie.

GALERIE:
GALERIA FF FORUM FOTOGRAFII
Galeria FF (Forum Fotografii) powstała z inicjatywy fotografa, prof. dr hab. Krzysztofa Cichosza w grudniu 1983 roku przy Dzielnicowym Domu Kultury Łódź-Widzew, gdzie działała do czerwca 1989 roku. W grudniu 1989 galeria wznowiła działalność pod patronatem Łódzkiego Domu Kultury, gdzie działa do dziś pod kierownictwem Magdaleny Świątczak. Galeria FF działa nieprzerwanie od 32 lat i jest najdłużej działającą galerią fotograficzną w Polsce i jedną z najstarszych w Europie. Dzięki realizowanemu przez tak długi czas konsekwentnemu programowi zyskała ogromne uznanie w środowisku międzynarodowym i jest umieszczana w najważniejszych światowych informatorach o galeriach.


Galeria FF jest jedyną galerią fotograficzną w Polsce, w której na wystawach prezentowane są prace artystów eksperymentujących z obrazem fotograficznym, i które stanowią reprezentatywną panoramę koncepcji artystycznych z obszaru fotografii poszukującej czy neoawangardowej, zgodnej z awangardową tradycją sztuki w Łodzi. Eksponowane były prace twórców poruszających się na pograniczu fotografii i mediów pokrewnych, powstały obiekty i instalacje fotograficzne oraz pokazy multimedialne. Program galerii ściśle związany jest z aktualną sytuacją kultury i kondycją środowiska artystycznego. Galeria FF, przyjmując za metodę pracy organizowanie wystaw autorskich, monotematycznych lub obrazujących indywidualną ewolucję postawy twórczej, dąży do ukazania współczesnej fotografii jako żywego i ważnego elementu kultury; elementu w równym stopniu opisującego, jak i kształtującego kulturę. Za cel stawia sobie jak najszerszą edukację w zakresie współczesnej fotografii, stąd też program jest adresowany zarówno do osób zaznajomionych ze sztuką współczesną, jak i dla tych, dla których wizyta w Galerii FF jest pierwszym z nią spotkaniem. Przy okazji każdej wystawy prowadzone są prelekcje oraz spotkania z twórcą dla grup zorganizowanych: młodzieży gimnazjalnej i licealnej, studentów szkół artystycznych, młodzieży i dzieci zagrożonych patologią i zrzeszonych w świetlicach środowiskowych oraz emerytów z Uniwersytetu III Wieku.
Od kilkunastu lat prowadzona jest strona internetowa galerii na domenie www.galeriaff.eu, która cieszy się bardzo dużą popularnością wśród osób z całego świata zainteresowanych fotografią.
kurator: Magdalena Świątczak


GALERIA IMAGINARIUM
Jedna z najnowocześniejszych galerii w Polsce, wyremontowana ze środków grantowych, może się poszczycić doskonałym wyposażeniem w sprzęt audiowizualny, co daje możliwość prezentacji prac artystów wykorzystujących najnowsze technologie w sztuce. Oprócz tego jest doskonale przystosowana do ekspozycji dużych obiektów przestrzennych (rzeźby, instalacje) oraz malarstwa wielkoformatowego. Galeria ma charakter otwarty na wszelkie dokonania w sztuce współczesnej i chętnie współpracuje z najważniejszymi festiwalami w Łodzi (Międzynarodowy Festiwal Fotografii, Festiwal Sztuka i Dokumentacja, Light Move Festiwal), organizuje międzynarodowe wystawy zbiorowe, ale także monograficzne ekspozycje indywidualnych twórców.
Za cel stawia sobie jak najszerszą edukację w zakresie sztuki współczesnej, stąd też program jest adresowany zarówno do osób zaznajomionych ze sztuką współczesną, jak i dla tych, dla których wizyta w galerii jest pierwszym z nią spotkaniem. Przy okazji każdej wystawy prowadzone są prelekcje oraz spotkania z twórcą dla grup zorganizowanych. Podczas swojej niemalże pięcioletniej działalności galeria zyskała sobie dobrą renomę w środowisku artystycznym. Zapowiedzi i relacje z wystaw można śledzić na portalu http://www.facebook.com/galeria.imaginarium.


GALERIA NOWA i GALERIA STARA
Galerie mają charakter otwarty i pokazują dokonania twórcze ze wszystkich dziedzin: malarstwa, rzeźby, fotografii, rysunku, grafiki, instalacji i obiektów, a także multimediów. Prezentowane są w nich wystawy historyczne, ale także jest to przestrzeń, w której debiutują najmłodsi artyści (np. laureaci konkursu im. Wł. Strzemińskiego organizowanego przez łódzką Akademię Sztuk Pięknych). Także tutaj mają swoje wystawy artyści z województwa łódzkiego – twórcy sztuki ludowej, których prezentacje są przygotowywane przez Ośrodek Regionalny ŁDK, a także artyści, którzy żyją i tworzą w miastach i powiatach naszego regionu. Obie galerie za cel stawiają sobie jak najszerszą edukację w zakresie sztuki współczesnej, stąd też program jest adresowany zarówno do osób zaznajomionych ze sztuką współczesną, jak i dla tych, dla których wizyta w galerii jest pierwszym z nią spotkaniem.
Przy okazji każdej wystawy prowadzone są prelekcje oraz spotkania z twórcą dla grup zorganizowanych: przedszkolaków, dzieci ze szkół podstawowych, młodzieży gimnazjalnej i licealnej, studentów szkół artystycznych, młodzieży i dzieci zagrożonych patologią i zrzeszonych w świetlicach środowiskowych oraz emerytów z Uniwersytetu III Wieku.

GALERIA KAWIARNIA
Galeria mieści się w nowoczesnym wnętrzu Restauracji-Kawiarni Łódka w ŁDK i mają tutaj miejsce bardziej kameralne prezentacje malarstwa, rysunku, fotografii i grafiki. Autorzy wystaw tu eksponowanych to debiutanci, którzy nie posiadają jeszcze dużego dorobku artystycznego, ale także artyści zrzeszeni w Klubie Plastyka Amatora i uczestnicy zajęć plastycznych w pracowniach ŁDK. Prezentowane są tutaj także wystawy towarzyszące innym wydarzeniom artystycznym, m.in. Międzynarodowemu Festiwalowi Komiksu i Gier, Dniom Gór.


 
W 1997 roku przed budynkiem ŁDK , przy skwerku Związku Strzeleckiego „Strzelec” stanął pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego. Autorem rzeźby jest łódzki artysta Zbigniew Władyka. Pracował nad dziełem blisko pięć lat. Czasami pod pomnikiem odbywały się uroczystości, kładziono kwiaty, ale dla większości łodzian nie było to miejsce znane. Młodzi desko rolkarze wykorzystywali płytę pomnika do swoich ćwiczeń. 


Dopiero w 2006 roku teren wokół ŁDK uporządkowano: położona została kamienna nawierzchnia, zamontowano parkowe oświetlenie, pojawiła się nowa zieleń. Ostatnio, w związku z pracami wokół nowopowstałego dworca - skwer przed budynkiem również zmienił się.


Przed wejściem do ŁDK możemy zobaczyć postać Piotrusia i jego psa – bohaterów popularnego serialu dla dzieci pt.”Zaczarowany ołówek” zrealizowanego w Studio Małych Form Filmowych Se-ma-for w latach 1964-1977. 


Rzeźby powstały w roku 2011 w ramach cyklu „Łódź bajkowa”. Jej autorami są Karol Baraniecki (projekty plastyczne postaci), Magdalena Walczak, Marcin Mielczarek (rzeźba).

Skwer Związku Strzeleckiego „Strzelec” i Łódzki dom Kultury sąsiadują z nowym budynkiem dworca Łódź-Fabryczna i Bramą Miasta. 

Rok 1956, wówczas "Wojewódzki Dom Kultury Związków Zawodowych w Łodzi." 
Fot. E. Więckowski. Pocztówka PTTK.

"Dziennik Łódzki", rok 1981.

ŁÓDZKI DOM KULTURY
ul. Traugutta 18, 90-113 Łódź,
tel. centrala (42) 633-98-00
e-mail: ldk@ldk.lodz.pl

źródła:
Ryszard Bonisławski, Joanna Podolska. Spacerownik łódzki.

Fotografia archiwalna ze strony:
http://lodz.fotopolska.eu/ 
oraz zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi.

Fot. Monika Czechowicz

Zobacz jeszcze: