sobota, 30 marca 2013

Kamienica Spółki Akcyjnej Wyrobów Bawełnianych Izraela Poznańskiego


 
Narożny budynek przy ulicy Legionów i Gdańskiej został wzniesiony około 1925 roku i należał do Towarzystwa Akcyjnego Izraela Kalmana Poznańskiego.
Widok na kamienicę w roku 1939.
Kamienica wzniesiona ok. 1925 roku według projektu inż. Stanisława Uleyskiego. 
Charakterystycznym elementem budynku jest płaskorzeźba znajdującą się na jego szczycie. Przedstawia ona prządkę z kołowrotkiem.
Dziś parter zajmują lokale handlowo-usługowe. W klatce schodowej tego budynku kręcone były sceny z filmu Andrzeja Wajdy „Pokolenie”
Fot. Monika Czechowicz

Widok na kamienicę w roku 1970.

piątek, 29 marca 2013

ŁÓDŹ - CENTRUM ŚWIATA!


Marcin, 28 letni bezrobotny polonista próbujący się pozbierać po rozstaniu z dziewczyną ? Kasią decyduje się rozpocząć nowe życie. Postanowił, że nazajutrz rano wsiądzie w pociąg o 5.23 i wyruszy do Warszawy, gdzie chce poszukać pracy odpowiadającej jego aspiracjom". 

Akcja filmu rozgrywa się w ciągu dwunastu godzin ostatniej nocy w Łodzi, która miała zakończyć się spokojnym pożegnaniem z kilkoma znajomymi, a zamienia się w przygodę trwającą do świtu." 
Punktem zwrotnym jest moment zgubienia telefonu komórkowego przez Marcina na koncercie rockowym w Teatrze Studyjnym. Znajduje go Kasia (27 lat), która od kilku miesięcy mieszka w Warszawie. Przyjechała do rodziców na weekend odpocząć od zgiełku stolicy". 


Kasia próbuje od razu oddać telefon Marcinowi na zapleczu sceny podczas koncertu, lecz on nie rozumiejąc w hałasie jej intencji oświadcza, że jej miejsce jest w trumnie, która stoi na podłodze. Kasia z ironicznym uśmiechem wchodzi do trumny. Marcin opuszcza teatr. Kiedy zorientuje się, że zgubił telefon i uświadamia sobie, kto go znalazł jest już za późno. Kasia rozpoczyna grę z Marcinem. Zostawia mu ślady w mieście, informacje u znajomych, lecz zawsze jest o krok przed nim. 

Tak rozpoczyna się całonocna wędrówka Marcina, który po drodze zalicza między innymi spotkanie z grupą brutalnych kibiców, z którego wychodzi obronną ręką, wizytę w burdelu z przyjacielem, czy wreszcie nielegalny wyścig samochodowy na Alei Włókniarzy (stąd tytuł filmu). Perypetie bohatera pokazują nocne życie Łodzi. 
Marcin podąża śladami Kasi uświadamiając sobie, że szuka tak naprawdę jej, a nie telefonu.


Mój ulubiony fragment z filmu "Aleja Gówniarzy" w reżyserii Piotra Szczepańskiego. Można go obejrzeć - tutaj:
ŁÓDŹ - CENTRUM ŚWIATA

Film miał swoją premierę w 2007 roku. Nakręcony został w Łodzi.




źródła:
www.alejagowniarzy.pl
http://www.filmpolski.pl/fp/index.php...
http://www.filmweb.pl/
YouTube.pl
http://www.cyfraplus.pl/

czwartek, 28 marca 2013

CO TY WIESZ O ŁODZI? - CZĘŚĆ SZÓSTA

Gazeta.pl/Łódź:
Bawimy się dalej i... sprawdzamy naszą wiedzę o Łodzi tutaj:

CO TY WIESZ O ŁODZI?

środa, 27 marca 2013

PIOTRKOWSKA 5 - KAMIENICA ABRAMA PRUSSAKA


Dwupiętrowy dom, przy ulicy Piotrkowskiej 5, zbudowany został w latach 50-tych XIX wieku przez Abrama Prussaka, który prowadził w oficynie tkalnię i przędzalnię wełny.
Abram Prusak urodził się w Drobinie w ziemi płockiej i w 1847 roku znalazł się w Łodzi. U swego stryja Abrama Mojżesza, właściciela tkalni zaczął uczyć się tkactwa. Swoją obecność w Łodzi udokumentował wybudowaniem dwupiętrowej kamienicy przy ulicy Piotrkowskiej 5. Abram postawił na wełnę, a nie, jak większość firm w Łodzi, na bawełnę. Przemysł wełniany rozwijał się tu bardzo powoli, głównie z powodu trudności rynkowych. Dopiero nowa taryfa celna w 1851 roku przyspieszyła jego rozwój. Toteż dzięki zyskom z pracujących warsztatów przy Piotrkowskiej stać było Prussaka na nowe inwestycje, w roku 1858 przy ulicy Gdańskiej 137 (ówczesnej Długiej) wzniósł fabrykę, w której uruchomił właśnie przędzalnię wełny i tkalnię wyrobów wełnianych.
Produkcja wełny rozwijała się wówczas głównie w niewielkich zakładach stosujących pracę ręczną. Abram Prussak dysponował początkowo czterdziestoma krosnami i część z nich od razu uruchomił jako krosna mechaniczne. Pierwsza wielka tkalnia w pełni mechaniczna ruszy kilka lat później w fabryce Juliusza Heinzla przy Piotrkowskiej 104.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1900.

Zakłady Prussaka zapisały się na kartach historii Łodzi w szczególny sposób. Właśnie tu (i w fabryce Scheiblera) miał miejsce w 1861 roku bunt "burzycieli maszyn". Wobec groźby bezrobocia przy postępującej mechanizacji łódzkiego przemysłu - doszło do zmasowanego ataku na urządzenia mechaniczne. Trzeba zaznaczyć, że buntownicy byli konsekwentni, to nie był akt bezmyślnego wandalizmu. Niszczyli tylko krosna mechaniczne, a więc dział produkcji objęty procesem modernizacyjnym. Wśród inspiratorów zajść byli między innymi Juliusz Heinzel i Franciszek Kindermann - obaj dopiero startowali na łódzkim rynku i nie było ich jeszcze stać na krosna mechaniczne.
Abram Prussak był członkiem zarządu Gminy Żydowskiej, jednym z założycieli synagogi przy ulicy Zachodniej i Starszym Dozoru Bożniczego. Po jego śmierci w 1884 roku rodzina dla uczczenia pamięci swego patrona przekazała 500 rubli na projektowane szkoły dla dzieci z biednych rodzin żydowskich. Abram Prussak miał czterech synów i to oni odziedziczyli firmę po ojcu: Michał (1861-1924), Jakub (1883-1935), Meir (1886-1938) i Józef (1856-1930).

"Dziennik Łódzki", rok 1884.

Najstarszy z braci Józef został jako pierwszy dyrektorem "Manufaktury Wełnianej A. Prussak w Łodzi". 
Synowie, idąc w ślady ojca, już wcześniej rozpoczęli działalność przemysłową na własną rękę.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1913.

W 1876 roku rodzinna spółka (pod firmą Majera Prusaka) wybudowała fabrykę wyrobów bawełnianych i wełnianych przy ulicy Cegielnianej 33/35 (dzisiaj ulica Więckowskiego), a następnie, w 1907 roku odkupiła od Teodora Meyerhoffa przędzalnię wełny przy ulicy Juliusza 21 (dzisiaj ulica Dowborczyków), zwiększając znacznie produkcję.
Ale chyba spośród wszystkich Prussaków mieszkających w Łodzi najbardziej zapisał się Dawid Prussak. Był to brat Abrama, ściągnięty przez niego do Łodzi. Przy pomocy brata Dawid uruchomił w 1870 roku produkcję flaneli i tkanin kortowych przy ulicy Zachodniej 68, wybudował dom mieszkalny przy ulicy Piotrkowskiej 49. Jego działalność była wszechstronna, jakkolwiek ograniczona tylko do środowiska żydowskiego. Był członkiem zarządu gminy żydowskiej oraz współzałożycielem Łódzkiego Żydowskiego Towarzystwa Dobroczynności i członkiem jego zarządu. Był aktywnie obecny w organizowaniu kasy pożyczek bezprocentowych. Na jej założenie przeznaczył 5 tysięcy rubli i należał do najaktywniejszych działaczy. Dawid Prussak był jednym z założycieli "synagogi postępowej" przy ulicy Zachodniej, wspierał budowę szpitala fundacji Konstadtów, przyłączył się do inicjatywy Goldfedera pod nazwą "tanie mieszkania", wspierał działalność pogotowia ratunkowego w Łodzi...
"Łodzianin", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1893.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1900.

Do historii Dawida Prusska jeszcze wrócę - teraz jesteśmy jeszcze przed kamienicą Abrama:


W kompozycji fasady frontowej, architekt  zgodnie z popularną w tym okresie teorią równości wszystkich stylów historycznych , wprowadził elementy zaczerpnięte z architektury renesansu i stylu empire. Część środkowa elewacji z bramą wjazdową prowadzącą w głąb posesji, podkreślona została na piętrach rowkowanymi pilastrami z głowicami korynckimi zdobionymi po środku rozetami.



Nad oknami drugiego piętra, ujętymi opaskami, trójkątne naczółki zdobione akroterionami, wsparte na wolutowych konsolkach. Na parterze całkowicie przebudowanego obecnie frontu kamienicy mieścił się niegdyś kantor Abrama Prussaka, księgarnia i antykwariat Szlama Mittlera oraz zegarmistrz.
Gazeta "Rozwój", rok 1903.


W okresie międzywojennym przy Piotrkowskiej 5 mieścił się Łódzki Bank Depozytowy.


"Republika", rok 1924.



"Głos Kupiectwa", rok 1927.

"Głos Poranny", rok 1930.


"Głos Poranny", rok 1930.


"Głos Poranny", rok 1931.


"Głos Kupiectwa", rok 1935.


"Głos Kupiectwa", rok 1935.


"Głos Kupiectwa", rok 1935.

"Ilustrowana Republika", rok 1937.
W czasach powojennych z okien pasujących do fasady budynku, zrobiono duże okna wystawowe.

W 1964 roku założono tu Spółdzielnię Turystyczno-Wypoczynkową „Turysta”. Autorem projektu lokalu był prof. Władysław Bojkow.

źródła:
Leszek Skrzydło. Rody nie tylko fabrykanckie.
Sławomir Krajewski, Jacek Kusiński. Ulica Piotrkowska. Spacer pierwszy.


"Głos Kupiectwa", rok 1927.

Fot. Monika Czechowicz
Fot. archiwalne ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi.


"Głos Polski", rok 1920.

niedziela, 24 marca 2013

„Man-Teuffel”, czyli diabeł znad Menu w... Łodzi


Hotel „Manteufla” - dwupiętrowy budynek przy ulicy Zachodniej 81/83 w Łodzi, usytuowany na skrzyżowaniu z ulicą Próchnika (dawniej ulica Zawadzka). Wybudował go w 1879 roku, z przeznaczeniem na hotel, Adolf Manteuffel, na podstawie projektu architekta miejskiego Hilarego Majewskiego. 

"Łodzianka", kalendarz humorystyczny na rok 1903.


"Rozwój", rok 1898. 

"Rozwój", rok 1900.

"Rozwój", rok 1900.

"Rozwój", rok 1901.
Manteufflowie pochodzili ze spolonizowanego rodu grafów niemieckich. Adolf Manteuffel, prowadził od 1862 roku restaurację przy ul. Piotrkowskiej 11, a od 1879 roku hotel. Ale już w roku 1885 sprzedał go wraz z posesją braciom Józefowi i Romanowi Petrykowskim. 

"Lodzer Zeitung", rok 1867.


"Łodzianka", kalendarz humorystyczny na rok 1903. 


"Rozwój", rok 1907.

"Rozwój", rok 1909.


"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy na rok 1913.


Nowi właściciele zachowali starą nazwę „Hotel Manteufla”.  


"Goniec Łódzki", rok 1905.

"Noue Lodzer Zeitung", rok 1910. 


"Rozwój", rok 1920


"Ekspress Wieczorny Ilustrowany", rok 1923.




"Ilustrowana Republika", rok 1926.


"Łodzianka", kalendarz Humorystyczny na rok 1910.


"Rozwój", rok 1921.
"Ekspress Ilustrowany", rok 1923.

Podręczny Rejestr Handlowy, rok 1926.

Dziś w budynku znajduje się, mi.in. "Scenografia", połączenie klubu muzycznego i kawiarni. Mieści się tu koktajl bar, a główną rolę odgrywa scena i zmienna … scenografia:
Fot. Krzysztof Nowak

Więcej zdjęć "Scenografii" na stronie domowej projektanta wnętrz Macieja Słowińskiego: 

"Republika", rok 1923.

"Echo Wieczorne", rok 1928.


"Republika", rok 1928.


Fot. współczesne Sasza Czechowicz


"Republika", rok 1932.


"Goniec Łódzki", rok 1905.

Fot. archiwalne ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi