poniedziałek, 1 czerwca 2026

DZIEŃ DZIECKA: praca nieletnich w łódzkich fabrykach.

"Dziennik Łódzki", rok 1887.

W XIX wieku praca dzieci i młodzieży była powszechnym elementem industrializacji w Królestwie Polskim, w tym w szczególnie szybko rozwijającej się Łodzi. Rozwój fabryk włókienniczych, bieda oraz brak obowiązku szkolnego sprawiały, że tysiące nieletnich trafiało do pracy.

"Dziennik Łódzki", rok 1888.

Pracowały dzieci z ubogich rodzin robotniczych, powodem tego były niskie płace dorosłych i potrzeba dodatkowego zarobku. Sprzyjały temu brak rozwiniętej opieki społecznej i szybki rozwój przemysłu tekstylnego. 

Fot. AI/baedeker łódzki

W rodzinach często pracowali wszyscy: ojciec, matka i dzieci. Zarobki dziecka mogły decydować o przetrwaniu rodziny. Do fabryk trafiały nawet dzieci w wieku 8-10 lat. Pracowały przy maszynach przędzalniczych, przy czyszczeniu urządzeń, przy transporcie materiałów, jako pomocnicy tkaczy.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

Pracę dzieci ceniono - była tańsza od pracy dorosłych. Dzieci miały małe dłonie, przydatne przy obsłudze niektórych maszyn i łatwiej poddawały się dyscyplinie pracy fabrycznej.

"Dziennik Łódzki", rok 1890.

Warunki w jakich pracowały dzieci były bardzo ciężkie: dzień pracy trwał często 10-14 godzin, hale były gorące, wilgotne i pełne pyłu. Często dochodziło do wypadków. Dzieci cierpiały na deformacje kręgosłupa, choroby płuc i wycieńczenie. Wiele dzieci pracowało na nocnych zmianach.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

W Imperium Rosyjskim, do którego należało Królestwo Polskie długo brakowało przepisów i skutecznych regulacji prawnych dotyczących pracy nieletnich.

"Dziennik Łódzki", rok 1884.

"Dziennik Łódzki", rok 1887.

Dopiero pod koniec XIX wieku zaczęto ograniczać pracę dzieci; wprowadzano minimalny wiek pracujących nieletnich, ograniczano liczbę godzin pracy, częściowo ograniczano pracę nocną.

"Dziennik Łódzki", rok 1884.

"Dziennik Łódzki", rok 1887.

Przepisy jednak często omijano lub słabo kontrolowano. 

"Dziennik Łódzki", rok 1887.

"Dziennik Łódzki", rok 1887.

"Dziennik Łódzki", rok 1887.

"Dziennik Łódzki", rok 1887.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

"Dziennik Łódzki", rok 1890.

"Dziennik Łódzki", rok 1890.

Z czasem nacisk lekarzy, społeczników i ruchów robotniczych doprowadził do poprawy prawa pracy małoletnich robotników oraz rozwoju szkolnictwa obowiązkowego.

"Dziennik Łódzki", rok 1887.

"Dziennik Łódzki", rok 1888.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

"Dziennik Łódzki", rok 1889.

Wycinki prasowe pochodzą ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi/ wyszukał baedeker łódzki

"Dziennik Łódzki", rok 1888.

"Rozwój", rok 1911.

piątek, 29 maja 2026

Kościół pw. św. Jana Ewangelisty na Olechowie.



Parafia św. Jana Ewangelisty i Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła - rzymskokatolicka parafia w dekanacie Łódź-Olechów archidiecezji łódzkiej, położona na łódzkim osiedlu Olechów przy ulicy Kazimierza Odnowiciela. 
Erekcja parafii nastąpiła 1 października 1989 roku. 


Kościół wznoszony był w latach 1993-1997, według projektu architekta Aleksego Dworczaka, projekt konstrukcji wykonał mgr inż. Janusz Frey. Prezbiterium zostało zrealizowane według projektu ks. Tadeusza Furdyny. Kościół wybudowany jest w prostej, bezstylowej formie, z dominującą wieżą na osi budowli.


Poświęcenia świątyni dokonał 14 grudnia 1997 roku abp Władysław Ziółek. 


Freski namalowane przez projektanta, Aleksego Dworczaka, uzupełnione witrażami w tej samej tonacji kolorystycznej. 


Kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej to realizacja projektu parafianki Lidii Frydzińskiej, autorki wizerunku Matki Boskiej Jasnogórskiej, stacji Drogi Krzyżowej i obrazu bł. Jana Pawła II.


W 2009 roku zostały zakupione organy piszczałkowe z likwidowanego kościoła św. Elżbiety w Münster (Niemcy). Organy zostały zamontowane w 2010 roku. 


W 2011 roku abp Władysław Ziółek pobłogosławił trzy dzwony (Matka Boża Częstochowska - największy dzwon upamiętniający nawiedzenie parafii przez kopię Cudownego Obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej oraz dzwony: Św. Jan Ewangelista oraz Św. Grzegorz Wielki), oraz nowy ołtarz, w który został wmurowany kamień z Bożego Grobu w Jerozolimie.


W 2014 roku nastąpiło uroczyste poświęcenie kościoła i ołtarza. Aktu poświęcenia dokonał abp Marek Jędraszewski, Metropolita Łódzki.


Ulice należące do parafii:
Anny Jagiellonki, Bolesława Krzywoustego, Bolesława Szczodrego, Bolesława Śmiałego, Bolka Świdnickiego, Mariana Cynarskiego, Dąbrówki, Henryka Brodatego, Kazimierza Odnowiciela, Księżnej Kingi, Leszka Białego, Elżbiety Łokietkówny, Janusza Mazowieckiego, Mieszka I, Olechowska, Władysława Opolczyka, Piasta Kołodzieja, Wacława Wojewódzkiego, Zakładowa, Ziemowita. 


źródła:
Marek Budziarek. Świątynie Łodzi.

Fot. Monika Czechowicz