baedeker łódzki

piątek, 29 maja 2026

Kościół pw. św. Jana Ewangelisty na Olechowie.

Parafia św. Jana Ewangelisty i Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła - rzymskokatolicka parafia w dekanacie Łódź-Olechów archidiecezji łódzkiej, położona na łódzkim osiedlu Olechów przy ulicy Kazimierza Odnowiciela.

Erekcja parafii nastąpiła 1 października 1989 roku.

Kościół wznoszony był w latach 1993-1997, według projektu architekta Aleksego Dworczaka, projekt konstrukcji wykonał mgr inż. Janusz Frey. Prezbiterium zostało zrealizowane według projektu ks. Tadeusza Furdyny. Kościół wybudowany jest w prostej, bezstylowej formie, z dominującą wieżą na osi budowli.

Poświęcenia świątyni dokonał 14 grudnia 1997 roku abp Władysław Ziółek.

Freski namalowane przez projektanta, Aleksego Dworczaka, uzupełnione witrażami w tej samej tonacji kolorystycznej.

Kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej to realizacja projektu parafianki Lidii Frydzińskiej, autorki wizerunku Matki Boskiej Jasnogórskiej, stacji Drogi Krzyżowej i obrazu bł. Jana Pawła II.

W 2009 roku zostały zakupione organy piszczałkowe z likwidowanego kościoła św. Elżbiety w Münster (Niemcy). Organy zostały zamontowane w 2010 roku.

W 2011 roku abp Władysław Ziółek pobłogosławił trzy dzwony (Matka Boża Częstochowska - największy dzwon upamiętniający nawiedzenie parafii przez kopię Cudownego Obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej oraz dzwony: Św. Jan Ewangelista oraz Św. Grzegorz Wielki), oraz nowy ołtarz, w który został wmurowany kamień z Bożego Grobu w Jerozolimie.

W 2014 roku nastąpiło uroczyste poświęcenie kościoła i ołtarza. Aktu poświęcenia dokonał abp Marek Jędraszewski, Metropolita Łódzki.

Ulice należące do parafii:
Anny Jagiellonki, Bolesława Krzywoustego, Bolesława Szczodrego, Bolesława Śmiałego, Bolka Świdnickiego, Mariana Cynarskiego, Dąbrówki, Henryka Brodatego, Kazimierza Odnowiciela, Księżnej Kingi, Leszka Białego, Elżbiety Łokietkówny, Janusza Mazowieckiego, Mieszka I, Olechowska, Władysława Opolczyka, Piasta Kołodzieja, Wacława Wojewódzkiego, Zakładowa, Ziemowita.

źródła:

Marek Budziarek. Świątynie Łodzi.

Parafia św. Jana Ewangelisty | Parafia św. Jana Ewangelisty i NMP Matki Kościoła, 92-414 Łódź, ul. K. Odnowiciela 5

Fot. Monika Czechowicz

MAPA GOOGLE

czwartek, 28 maja 2026

Sielsko przy ulicy Zakładowej 🌞🌳🌳🌳

Łódź/Olechów. Ulica Zakładowa 30/36.

Fot. Monika Czechowicz

środa, 27 maja 2026

PIOTRKOWSKA 118. Kamienica Juliusza Schultza, Cafe-Cristal i... pałacowe podwórko.

W 1837 roku plac przy ulicy dzisiejszej Piotrkowskiej 118/ dawny numer 537 - objął tkacz (później krawiec) przybyły z Królestwa Wirtembergii, Jan Rentz.
Nowy właściciel zobowiązał się do utrzymywania w ciągłym ruchu fabryki bawełniano płucienniczej, składającej się z 3 warsztatów tkackich, przy której 3 czeladników użytych będzie, oraz do wystawienia domu drewnianego gontami krytego.
Rentz nie dotrzymał obietnicy i nie wystawił domu frontowego.
Stosownie do kontraktu spisanego w łódzkim Magistracie, w sierpniu 1839 roku, Rentz sprzedał nieruchomość bednarzowi, Karolowi Nikodemskiemu. Na froncie stanął parterowy drewniany dom.
Po śmierci Nikodemskiego (zmarł w 1852 roku) nieruchomość przeszła w ręce jego brata, również bednarza, Andrzeja Nikodemskiego (zmarł w roku 1862).
W następnych latach posesja należała do Piotra Chryzologa Koczyńskiego, drugiego męża Klary (z domu Krakowskiej), wdowy po Karolu Nikodemskim.

Łódzkie Ogloszenia/Lodźier Anzeiger, 1864.

"Łodzianin", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1893.

Od lat 70. XIX stulecia nieruchomość była w rękach Juliusza Schultza.W połowie lat 70., w miejscu frontowego drewniaka, wystawiono jednopiętrową kamienicę frontową.

"Łodzianin", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1899.

Drugie piętro dobudowano według projektu Ignacego Markiewicza z 1891 roku.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1909.

Pod koniec lat 70. Schultz wykupił grunt działki. Taryfy domów od 1914 roku wymieniają Wandę Keilich i sukcesorów Juliusza Schultza jako właścicieli posesji. Wanda Keilich (z domu Schultz, córka Juliusza Schultza, poprzedniego właściciela) była żoną Karola Wilhelma Keilicha jr.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1914.

Podczas remontu kamienicy i elewacji frontowej wkradł się "sztukaterski" błąd: nad bramą odtworzono numer 557, zamiast 537. Ktoś tam nie doczytał, lub nie był bardzo wnikliwy i zamiast trójki wykonano piątkę..., ale kamienica pięknie się prezentuje.

Pod koniec XIX stulecia przy Piotrkowskiej 118 mieściła się prywatna pensja dla chłopców i dziewcząt prowadzona przez Emilię Rozmus (numer posesji 537 (nie: 557), to dzisiaj Piotrkowska 118).

"Dziennik Łódzki", rok 1885.

"Dziennik Łódzki", rok 1886.

"Łodzianin", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1893.

Przeczytaj w baedekerze:

baedeker łódzki: O nauczycielkach, damach klasowych, freblankach - ... i o szkolnictwie dla dziewcząt w Łodzi na przełomie XIX i XX wieku.

oraz:

baedeker łódzki: NUMERACJA ULICY PIOTRKOWSKIEJ

Na początku XX wieku mieścił się tutaj jeden z pierwszych sklepów elektrotechnicznych w Łodzi.

"Rozwój", rok 1909.

W ostatnich latach przed wybuchem I wojny światowej przy Piotrkowskiej 118 można było kupić ...patefon.

"Rozwój", rok 1912.

"Gazeta Łódzka", rok 1913.

Lodzer Informations und Hause Kalender, 1913.

"Rozwój", rok 1913.

"Nowa Gazeta Łódzka", rok 1914.

"Rozwój", rok 1914.

W latach 20. XX wieku przy Piotrkowskiej 118 mieściła się popularna wśród łodzian restauracja "Cafe-Cristal" Władysława Kownackiego i Czesława Walkowskiego. Można było tutaj smacznie zjeść i posłuchać muzyki.

"Republika", rok 1924.

"Republika", rok 1925.

Podręczny Rejestr Handlowy, rok 1926.

Dekadę później podobne usługi oferowała kawiarnia/restauracja "Floryda".

"Głos Poranny", rok 1931.

W latach 30. ubiegłego wieku przy Piotrkowskiej 118 mieszkał wraz z córką Józef Ab, działacz oświatowy.

Józef Ab (1863-1941)

(źródło fotografii: Andrzej Kempa, Marek Szukalak. Żydzi dawnej Łodzi. Słownik Biograficzny)

Józef Lajb Ab był właścicielem i dyrektorem szkoły i działaczem oświatowym. Urodził się w Łodzi, był synem Leona (Lewina) i Szpryncy z Codików. Pracę w szkolnictwie podjął w roku 1885 na podstawie absolutorium szkoły wyższej. W latach 1897-1910 był prezesem Towarzystwa Nauczycieli i Nauczycielek Żydów oraz członkiem Komitetu Walki z Analfabetyzmem.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1900.

W 1910 roku założył przy ulicy Spacerowej 29 (dzisiaj al. Kościuszki) 7-klasową Żeńską Szkołę Handlową, przenosząc ją następnie, w 1913 roku na ulicę Zieloną 8.

"Godzina Polski", rok 1916.

Szkoła przy ulicy Zielonej.

W 1918 roku szkoła została przekształcona na Gimnazjum Żeńskie o profilu humanistycznym i znalazła swoją siedzibę przy ulicy Zielonej 10. Pierwsze matury przeprowadzono w 1920 roku.

"Ilustrowana Republika", rok 1927.

W roku szkolnym 1925/26 szkoła została przejęta przez grono nauczycieli występujące formalnie jako „Zrzeszenie Pedagogów. Spółka z o.o.”.

"Głos Poranny", rok 1930.

W 1931 roku Ab wprawdzie przestał pełnić funkcję dyrektora szkoły, pozostał jednak jej właścicielem, zaś szkoła otrzymała imię Józefa Aba. Szkoła nie posiadała praw gimnazjum państwowego, dopiero w roku szkolnym 1938/39 gimnazjum uzyskało takie prawa, natomiast liceum nadal ich nie posiadało.

"Głos Poranny", rok 1933.

Po przejściu Aba w stan spoczynku dyrektorem szkoły został Ludwik Krajeński, a w latach 1933-1939 Stella Estera Reinowa. Nauczanie odbywało się w języku polskim, lekcje języka hebrajskiego traktowano jako nadobowiązkowe.

W latach okupacji niemieckiej Józef Ab mieszkał w getcie łódzkim, przy ulicy Dworskiej 14 (dzisiaj WiN).
Ab był żonaty z Bartą (Bajlą Gitlą), lekarką dentystką, zmarła w 1934 roku.

"Głos Poranny", rok 1934.

Miał córkę Nadieżdę – nauczycielkę i plastyczkę oraz syna Michała – studenta matematyki, który jako sanitariusz zmarł w szpitalu pod Tarnopolem i został pochowany w Buczaczu. Losy jego siostry Nadieżdy są nieznane.

"Godzina Polski", rok 1918.

Józef Ab zmarł w getcie łódzkim 7 lutego 1941 roku i spoczywa na cmentarzu przy ulicy Brackiej.

W baedekerze:

baedeker łódzki: Józef Ab - w walce z analfabetyzmem w Łodzi.

"Łódź w Ilustracji", rok 1933.

W latach 30. XX wieku, do wybuchu II wojny światowej, przy Piotrkowskiej 118 prowadził sklep i skład tapet Bruno Buczkat.

"Folksfreund Kalender für Stadt und Land", 1936.

"Folksfreund Kalender für Stadt und Land", 1939.

W latach 20. i 30, do wybuchu II wojny światowej prowadził tu swój sklep zegarmistrzowsko-jubilerski Artur Klecel (Kloetzel).

Informator miasta Łodzi, rok 1920.

"Folksfreund Kalender für Stadt und Land", 1927.

"Folksfreund Kalender für Stadt und Land", 1929.

"Lodzer Volkszeitung", 1929.

"Folksfreund Kalender für Stadt und Land", 1930.

"Folksfreund Kalender für Stadt und Land", 1932.

"Folksfreund Kalender für Stadt und Land", 1935.

"Folksfreund Kalender für Stadt und Land", 1938.

"Folksfreund Kalender für Stadt und Land", 1939.

Inne firmy, składy i sklepy mieszczące się niegdyś przy ul. Piotrkowskiej 118, od frontu i w oficynach:

"Goniec Łódzki", rok 1898.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1900.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1908.

"Rozwój", rok 1908.

Kalendarz Handlowo-Przemysłowy, rok 1910.

Informator Handlowo-Przemysłowy, rok 1911.

"Rozwój", rok 1911.

Informator Handlowo-Przemysłowy, rok 1912.

Informator Handlowo-Przemysłowy, rok 1914.

"Gazeta Łódzka", rok 1915.

"Rozwój", rok 1920.

Informator miasta Łodzi, rok 1920.

"Ilustrowana Republika", rok 1928.

"Głos Poranny", rok 1937.

Po II wojnie światowej:

"Dziennik Łódzki", rok 1945.

"Dziennik Łódzki", rok 1952.

"Dziennik Łódzki", rok 1967.

"Dziennik Łódzki", rok 1971.

Trzy kryształowe kandelabry w podwórku to jedna z najnowszych atrakcji przy ulicy Piotrkowskiej. Nawiązują do bogactwa XIX wiecznej przemysłowej Łodzi oraz przepychu fabrykanckich kamienic i pałaców.