niedziela, 15 listopada 2026

Ławeczka Stasia Klingera – pomnik na placu Wolności w Zduńskiej Woli.


Pomnik upamiętnia postać Stanisława Klingera (1932–2015, znanego jako Stasiu Klinger) – plastyka amatora, zwanego dekoratorem Zduńskiej Woli (z uwagi na wieloletnią pracę przy projektowaniu dekoracji okolicznościowych w tym mieście) oraz zduńskowolskim Nikiforem (liczne prace poświęcone miejskim krajobrazom, zabytkom i ważnym dla miasta ludziom), a także muzyka amatora związanego z kapelą podwórkową „Szadkowiacy” i członka Towarzystwa Przyjaciół Zduńskiej Woli.


Stanisław Klinger – urodził się 24 lutego 1932 roku w Łodzi, jego mama była członkinią kościelnego chóru, ojciec przedwojennego policjantem (z wykształcenia skrzypkiem). Klinger nigdy nie uczył się malarstwa ani rysunku, jednak swoje pierwsze kreski stawiał już jako mały chłopiec. Podpatrywał pracę Hermana Bertolda (zwanego zduńskowolskim Nikiforem), przesiadując u jego boku na zduńskowolskim rynku. Później podziwiał prace prof. Wiktora Zina. Na jego pracach, malowanych ołówkiem, piórkiem i pędzlem, można znaleźć zabytki naszego regionu, przyrodę, architekturę i ludzi. Swoimi rysunkami ilustrował tomiki wierszy i śpiewniki. Od 1978 roku współpracował z Komisją Opieki nad Zabytkami przy Zarządzie Wojewódzkim PTTK w Sieradzu.
Człowiek wielu pasji, nie tylko uzdolniony plastycznie, ale także muzycznie. Grał na wielu instrumentach m.in.: harmonijce ustnej, gitarze, mandolinie, skrzypcach.
Przez wiele lat był głównym dekoratorem Zduńskiej Woli, jej instytucji i ulic z okazji wszelkiego rodzaju świąt. Projektował również żłobki betlejemskie, wielkanocne groby, które można było oglądać w zduńskowolskich świątyniach. Był współtwórcą Szkolnego Muzeum regionalnego w Wojsławicach.
Był jednym z nielicznych zduńskowolskich regionalistów związanych z działalnością Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola od samego początku jego powstania. Stworzył m.in. portrety do „Galerii Niepospolitych Zduńskowolan”. Współtworzył również wystrój Muzeum Domu Urodzin św. Maksymiliana Marii Kolbego oraz Muzeum Oriońskiego w Zduńskiej Woli.

Stanisław Klinger (1932-2015)
źródło fotografii: Zduńska Wola Nasze Miasto

Za swoją pracę był wielokrotnie nagradzany m.in. został laureatem nagrody przyznawanej przez Marszałka Województwa Łódzkiego oraz Prezydenta Łodzi za wieloletnią pracę i zaangażowanie w upowszechnianiu kultury, od Prezydenta RP otrzymał Złoty Krzyż Zasługi, otrzymał tytuły Zasłużony dla Miasta Zduńskiej Woli oraz Zasłużony dla Powiatu Zduńskowolskiego; był długoletnim i aktywnym członkiem Towarzystwa Przyjaciół Zduńskiej Woli. Jego rysunki były eksponowane na wielu wystawach. Zawsze pełen uśmiechu, życzliwy i pomocny. Niezwykły gawędziarz dołączający do swoich rysunków barwne opowieści pełne umiłowania do przyrody i historii, które zawierały w sobie ogromną wrażliwość na piękno, szczególnie to odchodzące w niepamięć. Nieodłącznie towarzyszył mu rower i lornetka, bo kochał Polskę i  jej przyrodę.


Jak sam o sobie mówił w wywiadzie przeprowadzonym przez Jadwigę Maćczak, a zamieszczonym w broszurze “Z miłości do tej ziemi”: “ Innym zajęciem, bardzo przeze mnie lubianym i wykonywanym chyba od zawsze jest rysunek. Najpierw przenosiłem na papier kwiaty, rośliny, pojedyncze przedmioty, później domy. […] Zapragnąłem jak Gałczyński “ocalić od zapomnienia” to co mnie pasjonuje i wzrusza –- odchodzącą polską wieś z pobielanym chatami ze słomianymi strzechami, z drewnianymi kapliczkami i często zmurszałymi płotami, z malwami…, wierzbami…, z tym wszystkim co takie romantyczne i pobudzające do twórczości. Tak powstały całe cykle ilustrujące budownictwo i zabytki Ziemi Sieradzkiej. Chętnie rysuję i maluję portrety różnych ludzi: znanych Polaków, świętych, znajomych…Na potrzeby miejscowych kościołów wykonałem wiele portretów Ojca Świętego Jana Pawła II. Pociągają mnie różne rodzaje sztuki, podziwiam precyzję i cierpliwość artystów, którzy wykonują małe dzieła sztuki. Sam raczej skupiam się na symbolu, rzeźbię w drewnie. Do kościołów w Zduńskiej Woli, Kaliszu, Janiszewicach, Czechach wykonałem stacje drogi krzyżowej – są to płaskorzeźby.
W moim życiu ciągle coś się kończy, ale i coś się zaczyna. Być może moja ciekawość świata i życia powoduje, iż poznaję nowych ludzi i otwierają się przede mną nowe możliwości…”
S. Klinger „Z miłości do tej ziemi”, Zduńskowolskie Stowarzyszenie Oświatowe 2008.


Autorem rzeźby jest Maciej Jagodziński-Jagenmeer. Projekt został zrealizowany ze środków budżetu obywatelskiego, a jego wnioskodawcą był Piotr Płuciennik działający w imieniu Towarzystwa Przyjaciół Zduńskiej Woli z którym związany był artysta. Pomysłodawcą postawienia w centrum Zduńskiej Woli ławeczka Stasia Klingera był Lech Kluska. Obiekt znajduje się na Szlaku Pomnikowych Ławeczek PTTK.

Stanisław Klinger. Zduńska Wola, 1993.
źródło: YpuTube.pl

„Znam wielu wspaniałych ludzi: szlachetnych, uczciwych, odpowiedzialnych, bardzo pracowitych. Szkoda, że nimi nikt się nie interesuje, nie prosi o wywiad. A ja cóż, jestem skromnym człowiekiem, nie plastyk, dekorator czy artysta tylko Stasiu Klinger. Tak się przedstawiam i tak mówią o mnie znajomi. Z natury jestem samotnikiem, „często mnie nie ma”, chociaż jestem. Staje gdzieś w kącie, obserwuję, rozmyślam, posłusznie, bez szemrania wykonuję polecenia żony. Potrafię niemal bezszelestnie godzinami siedzieć nad wodą czy w lesie, patrzeć i słuchać…
S. Klinger „Z miłości do tej ziemi”, Zduńskowolskie Stowarzyszenie Oświatowe 2008.

źródła:
Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola
Stanisław Klinger - Miasto Zduńska Wola
Ławeczka Stasia Klingera – Wikipedia, wolna encyklopedia
STANISŁAW KLINGER - ZDUŃSKA WOLA 1993. - YouTube
Fot. archiwalne pochodzi ze strony Stanisław Klinger | Zduńska Wola Nasze Miasto
Film: YouTube.pl

Fot. Monika Czechowicz

piątek, 13 listopada 2026

Czy ich jeszcze pamiętasz? Aktorzy scen łódzkich i ...siermiężne lata 50. ubiegłego stulecia.


"Łódzki Express Ilustrowany", rok 1954.

Łódź lat 50. XX wieku miała bardzo interesujące środowisko teatralne. Działały tu przede wszystkim trzy ważne sceny: Teatr Nowy, Teatr im. Stefana Jaracza i Teatr Powszechny. Warto również pamiętać o Operetce Łódzkiej.
Z Teatrem im. Stefana Jaracza w tym czasie związana była między innymi Ryszarda Hanin, Jan Świderski i Barbara Ludwiżanka. Ze sceną Teatru Powszechnego związani byli Jadwiga Chojnacka, Karol Adwentowicz i Jadwiga Andrzejewska, a z Teatrem Nowym, kierowanym przez Kazimierza Dejmka związany był między innymi Janusz Kłosiński i Wojciech Pilarski.
Ale czy pamiętacie te nazwiska?

"Dziennik Łódzki", rok 1953.

Roman Stankiewicz, związany z Teatrem Jaracza. We wrześniu 1949 roku przeniósł się do Łodzi, do zespołu Teatru im. Stefana Jaracza (w 1950 roku wystąpił m. inn. w komedii Michała Bałuckiego „Dom otwarty”, w reżyserii Leona Łuszczewskiego, zagrał postać Fujarkiewicza). Od 1955 roku był związany był z teatrami krakowskimi.

"Dziennik Łódzki", rok 1953.

Danuta Korolewicz (grała w Teatrze Powszechnym i Nowym), między innymi w „Domku z kart” Emila Zygadłowicza (postać Kitti na zmianę z Danutą Mniewską) i w „Świat się kończy” - przedstawieniu Teatru Nowego z 1954 roku.

"Dziennik Łódzki", rok 1953.

Wanda Jakubińska, była aktorką teatralną i filmową, przez wiele lat związana z łódzkim Teatrem Nowym (dołączyła do zespołu w 1950 roku).

"Dziennik Łódzki", rok 1953.

Jadwiga Kenda – była jedną z ważniejszych postaci powojennej łódzkiej sceny operetkowej. W publikacjach poświęconych historii łódzkiej operetki nazywana pierwszą primadonną Operetki Łódzkiej (między innymi tytułowa rola w operetce Jeana Gilberta „Cnotliwa Zuzanna”, w 1948 roku). W późniejszym okresie pełniła funkcję kierowniczki artystycznej Operetki Łódzkiej.

"Dziennik Łódzki", rok 1953.

Celina Klimczak (1916-1977) – była aktorką teatralną, filmową i telewizyjną. W latach 1949-1959 należała do zespołu Państwowego Teatru Powszechnego w Łodzi. Był to ważny, dziesięcioletni okres jej kariery. W 1964 roku związała się z Teatrem Nowym w Łodzi (znana jako Liesel w inscenizacji „Niemców” Leona Kruczkowskiego, czy Hanka w „Moralności pani Dulskiej”).

"Dziennik Łódzki", rok 1953.

Maria Bojarska była śpiewaczką i aktorką łódzkiej sceny operetkowej. Występowała w Teatrze Komedii Muzycznej „Lutnia”, który był ważnym ośrodkiem powojennego życia operetkowego Łodzi. Szczególnie interesująca była jej rola Madeleine w operetce „Madame Pompadour” Leo Falla (premiera w 1954 roku w Teatrze „Lutnia”), występowała w niej obok Jadwigi Kendy.

"Dziennik Łódzki", rok 1953/ wycinki prasowe pochodzą ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi/ wyszukał baedeker łódzki

środa, 11 listopada 2026

Mural przy ulicy Zachodniej - nauka i zabawa.


Mural przy ulicy Zachodniej 27a (przy Bazarowej) jest już widoczny w całości.


To wielkoformatowa kompozycja łącząca sylwetki dzieci z dawnymi rysunkami technicznymi i geometrycznymi schematami. Chyba zachęca do nauki? 😊 I czerpania z tego radości!
Jego autorką jest łódzka artystka Paulina Kwietniewska.

Fot. Monika Czechowicz

Zobacz w baedekerze zbiór (prawie 😊) wszystkich łódzkich murali: