baedeker łódzki

wtorek, 18 sierpnia 2026

Ja chciałbym wiedzieć, co myślą, co czują...

"Co który przyjdzie, opowiada zaraz, co robił wczoraj, co dzisiaj i co robić będzie jutro, że się spracował i tam dalej. Cóż, u diabła? gdzie ja jestem? Pomiędzy ludźmi czy wśród maszyn? Tfu, psiakrew, takie ogłupienie, takie sprowadzenie się do mechanicznych funkcyj! Ja chciałbym wiedzieć, co myślą, co czują, jak widzą, a oni mi gadają, że pracują".

Władysław Stanisław Reymont. Ziemia obiecana.

Fot. Monika Czechowicz

niedziela, 16 sierpnia 2026

Łodzianie w… Brazylii.

"Dziennik Łódzki", rok 1890.

Emigracja łódzkich robotników do Brazylii, która rozpoczęła się latem 1890 roku miała swoje korzenie w trudnych warunkach społeczno-ekonomicznych panujących w Łodzi na przełomie XIX i XX wieku. Łódź, znana jako centrum przemysłu włókienniczego, doświadczyła gwałtownego rozrostu przemysłu, co przyczyniło się do powstania licznej klasy robotniczej. Warunki pracy były trudne: długie godziny pracy, niskie płace, brak odpowiednich warunków życia i brak praw pracowniczych prowadziły do niezadowolenia i poszukiwania lepszych perspektyw.

"Dziennik Łódzki", rok 1890.

W tym okresie wielu robotników szukało szans za granicą, często kierując się do Ameryki Północnej i Południowej, w tym do Brazylii, gdzie istniały już pierwsze zachęty dla imigrantów, takie jak niskie koszty podróży i możliwość osiedlenia się na terenach rolniczych lub w nowych zakładach przemysłowych.

"Dziennik Łódzki", rok 1890.

Latem 1890 roku z Łodzi wyruszyła pierwsza duża grupa robotników. Emigranci ci, kierując się chęcią poprawy swego bytu i wolności od ucisku, zdecydowali się na podróż do Brazylii, gdzie wówczas aktywnie poszukiwano siły roboczej do rozwoju przemysłu, zwłaszcza w stanach São Paulo i Rio de Janeiro, oraz na plantacjach kawy i innych upraw.

"Dziennik Łódzki", rok 1890.

Podróż do Brazylii była długa i trudna, często odbywała się statkami i łączyła z niepewnością i ryzykiem. Po przybyciu, wielu robotników osiedlało się i żyło w trudnych warunkach, ale ich migracja przyczyniła się do rozwoju społeczności polonijnych w Brazylii, które do dziś zachowały swoje korzenie kulturowe. Emigracja ta miała także charakter falowy, z kolejnymi grupami robotników, które kontynuowały wyjazdy w kolejnych latach.

"Dziennik Łódzki", rok 1890.

Wycinki prasowe pochodzą ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi.

"Dziennik Łódzki", lipiec/wrzesień 1980 roku.

piątek, 14 sierpnia 2026

Mistrzowie rzeźby w Pabianicach.

W maju 2026 roku zainaugurowana została wystawa „Mistrzowie rzeźby w Pabianicach”. Ekspozycja obejmuje blisko 60 prac wybitnych, polskich twórców: Igora Mitoraja, Aliny Szapocznikow, Zdzisława Beksińskiego, Magdaleny Abakanowicz i Bronisława Chromego.
Wystawa jest zaproszeniem do świata rzeźby – nieco surowego, monumentalnego i z całą pewnością unikatowego. Wydarzenie jest tym bardziej szczególne, że podzielono je na część plenerową oraz część muzealną.

Prezentacja plenerowa została zorganizowana w pięknych ogrodach pabianickiego Afloparku, gdzie sztuka współgra z naturą oraz rozkwitającymi kwiatami. W przestrzeni tej wystawiono ponad 25 rzeźb autorstwa Igora Mitoraja, Zdzisława Beksińskiego, Magdaleny Abakanowicz oraz Bronisława Chromego.

Część dzieł, których prezentacja wymaga przestrzeni muzealnej, wystawiona została w Muzeum Miasta Pabianic – w renesansowym dworze obronnym, potocznie nazywanym „Zamkiem”. Właśnie tam można podziwiać blisko 30 prac wspomnianych wyżej artystów, do których dołączyła również znamienita Alina Szapocznikow – mieszkająca w Pabianicach w czasach dzieciństwa i młodości.