baedeker łódzki

środa, 22 kwietnia 2026

Skwer im. Świętego Maksymiliana Marii Kolbego, dawniej Park przy ulicy Gabrieli Zapolskiej 🌳🌳🌳

Skwer im. Świętego Maksymiliana Marii Kolbego, dawniej Park przy ulicy Gabrieli Zapolskiej – to obszar zieleni miejskiej położony w dzielnicy Górna pomiędzy ulicą Tatrzańską i Lucjana Rydla.
Powstał na przełomie lat 60. i 70. XX wieku wraz z osiedlem Dąbrowa. Początkowo zajmował teren aż do ulicy Alojzego Felińskiego.

W ostatnich latach przeprowadzono modernizację placu zabaw. W czerwcu 2006 roku zmieniono nazwę parku.
W jego obrębie, od strony ulicy Tatrzańskiej znajduje się rzeźba Łabędzie.

Wśród drzew, nieco na uboczu, odpoczywają dwa betonowe ptaki. To "Łabędzie". Dzieło jest nietypowe jak na łódzki krajobraz. Autorka, Anna Dębska, tworzyła głównie w Warszawie, a słynęła z niesamowitej ręki do rzeźb inspirowanych zwierzętami (i prywatnej miłości do koni). Jej prace są zazwyczaj pełne dynamiki, ale te łódzkie łabędzie mają w sobie spokój - nie zrywają się do lotu, a raczej trwają w swoistym tańcu na ziemi. Sztuka, która zamiast krzyczeć, pozwala odetchnąć w otoczeniu parkowej zieleni.

Przeczytaj jeszcze:
"Wolnostoje" łódzkie
https://baedekerlodz.blogspot.com/.../wolnostoje-odzkie.html
źródła:
Głos Osiedli/ Gazeta o sprawach Łodzian
Skwer im. Maksymiliana Kolbego w Łodzi – Wikipedia, wolna encyklopedia

Fot. Monika Czechowicz

Instalacja "State of mind" przy ulicy Zachodniej.

"State of mind" to instalacja ceramiczna stworzona z elementów czterech kolekcji gresów szkliwionych Ceramiki Paradyż, które układają się w kompozycję ilustracyjną.

Autorem mozaiki na ścianie sąsiadujacej z Teatrem Nowym jest Bartek Bojarczuk. To wyjątkowa praca - zwykle mozaiki składają się z niewielkich, nieregularnych elementów mozolnie budujących większą całość, ale tutaj technika jest inna. Każdy, nawet najmniejszy fragment powstał specjalnie dla tej mozaiki i miał od razu przypisane miejsce. Takich precyzyjnie wyciętych elementów wykorzystano aż 900. Powielajace się, geometryczne kształty, widziane z róznych perspektyw głowy - tą instalacją z pogranicza ozaiki i muralu artysta chciał pokazać wnętrze ludzkiego umysłu i ulotność biegnących w różne strony myśli. "State of mind" ("Stan umysłu") ma być chwilą na zatrzymanie i przyjrzenie się im z bliska.

Praca przedstawia wnętrze umysłu bliżej nieokreślonej osoby. Autor stara się odpowiedzieć na bardzo trudne pytanie: jak zwizualizować coś tak ulotnego jak ludzkie myśli.

Formy rozszczepienia, różne drogi, jakie wyobrażamy sobie w ułamku sekundy uchwycone zostały w obrazie, zastopowane za pomocą magicznego pilota, na którym wciśnięto "pauzę". Natłok myśli, niczym czarna dziura, przyciąga postać, która zbyt łatwo nie poddaje się grawitacji, walcząc, aby pozostać na powierzchni.

Zarówno treściowo, jak i formalnie praca swobodnie koresponduje z muralem rosyjskiego artysty o pseudonimie Morik, który znajduje się po drugiej stronie ulicy Zachodniej - na ścianie budynku przy ulicy Więckowskiego 9.

Instalacja "State of mind", ul. Zachodnia 93.

Autor: Bartek Bojarczuk

Mecenas: Ceramika Paradyż

Partner techniczny: Riwal

Partner: Łódź Design Festival

Organizator: Łódzkie Centrum Wydarzeń

Fot. Monika Czechowicz

MAPA GOOGLE

poniedziałek, 20 kwietnia 2026

Dom Handlowy Pionier

Pierwszym domem handlowym w powojennej Łodzi był otwarty w 1967 roku DH Uniwersal przy pl. Niepodległości, ale wraz z budową dużych osiedli również tam zaprojektowano większe placówki handlowe. Przykładem może być DH Pionier usytuowany w rejonie ulic: Dąbrowskiego, Tatrzańskiej i Rydla na Dąbrowie, tworzący kompleks typowych dla czasów PRL pawilonów handlowo-usługowych i działający tam od ponad 50 lat pod tą sama nazwą. Zachował się nawet oryginalny neon z napisem „DH Pionier”.

Tuż obok, od strony ulicy Rydla powstało na przełomie lat 80. i 90. XX wieku targowisko, założone przez Stowarzyszenie Kupców Rynek-Pionier.

Dom Handlowy Pionier na pocztówce z lat 70. XX wieku.

(źródło: FotoPolska.eu)

Takich osiedlowych obiektów handlowych, które dawniej były główną bazą zaopatrzenia okolicznych mieszkańców w najbardziej potrzebne towary i rozmaite usługi, jest w Łodzi więcej, choć nie wszystkie przetrwały w tak niezłej kondycji jak „Pionier”, który na Dąbrowie nazywany jest pieszczotliwie „Pionierkiem".

"Dziennik Łódzki", rok 1969.

Centrum Handlowe „Pionier” znajduje się w południowej części miasta Łodzi w dzielnicy Dąbrowa. Nazwa „Dąbrowa” pochodzi od licznego drzewostanu w tym rejonie , a pierwsze osadnictwo to druga połowa XVIII wieku. Nowo powstałe osady na wykarczowanych polach zwane Dąbrową weszły w skład parafii Mieleszki erygowanej przez biskupa Jana Bogorię Skotnickiego.
Pod koniec XIX wieku Dąbrowa zaczęła się intensywnie urbanizować. Powstały zakłady przemysłowe, zaczęła się parcelacja lasów i pól. Powstało przedmieście przyłączone do Łodzi w 1915 roku.

Osiedle mieszkaniowe "Dąbrowa" (fot. K. Kaczyński), 1972.

(źródło fotografii: Łódź w czasach PRL - na kartach pocztówek/ Facebook)

W latach 1960-1975 zbudowano tu wielkie osiedle mieszkaniowe. Dla tego celu wywłaszczono licznych gospodarzy, ogrodników i właścicieli domków jednorodzinnych. Większość budynków zbudowano w systemie wielkiej płyty. Zamieszkało w nich ponad 30 tysięcy ludzi.

Lata 1970-1975. U zbiegu ulic Rydla i Tatrzańskiej.

(źródło: FotoPolska.eu)

Budynki należące do obecnego Centrum Handlowego „Pionier” powstały również w tym okresie jako zaplecze handlowo-usługowe dla dzielnicy mieszkaniowej Dąbrowa.

"Dziennik Łódzki", rok 1969.

W 1990 roku na mocy ustawy właścicielem Centrum Handlowego ‘Pionier” stała się Gmina Łódź. W 2010 roku część lokali została sprywatyzowana i powstała Wspólnota Mieszkaniowa Lokali Użytkowych. W 2013 roku Gmina przestała zarządzać Wspólnotą.