czwartek, 26 czerwca 2014

Szkoły w sielskim dworku - u zbiegu ulic Staszica i mjr Sucharskiego


Okazały gmach szkolny przy ul. Staszica 1/3 z domami dla nauczycieli powstał podobnie jak inne nowoczesne szkoły w latach międzywojennych (1919 – 1928). Takie piękne, funkcjonalne budynki stawiano dla wyrównania szans głównie w obszarach najbiedniejszych, w celu szybkiego zrealizowania uchwały o powszechnym nauczaniu dzieci. 

Szkoła Powszechna, elewacja przednia, ulica Nowo-Marysińska (obecnie ul. Staszica 1/3). Rys. Wiesław Lisowski.

Budynki zostały zaprojektowane przez architekta Wiesława Lisowskiego. Widać wyraźne nawiązania do tzw. stylu dworkowego, podkreślającego motywy czerpane z polskiej architektury renesansowej, barokowej i klasycystycznej.

Szkoła Powszechna, elewacja tylna, ulica Nowo-Marysińska (obecnie ul. Staszica 1/3). Rys. Wiesław Lisowski.

Budynek powstał na planie zbliżonym do litery V, dostosowanym do kształtu działki. Kompleks ten składa się z dwóch dwupiętrowych gmachów głównych początkowo przeznaczonych na dwie szkoły powszechne (męską i żeńską) oraz parterowego łącznika mieszczącego salę gimnastyczną wraz z rozbieralnią i natryskami oraz salę robót ręcznych i salę do nauki gospodarstwa domowego.


Były to pomieszczenia przeznaczone do wspólnego użytkowania przez obie szkoły. Łącznie szkoły posiadały 28 klas lekcyjnych oraz dwa niezależne boiska – na dziedzińcu frontowym i wewnętrznym. Na działce znalazła się także stróżówka z wejściem od ul. Staszica i od strony wewnętrznego dziedzińca (dzisiaj w stróżówce mieści się harcówka).



Cechy stylowe nadane przez architekta tej realizacji związane są przede wszystkim z panującym wówczas nurtem poszukiwań tzw. stylu swojskiego. W tym duchu zaprojektowany jest centralny łącznik, podobny nieco do dworu polskiego – wysoki dach, ganek.



By w pełni zrealizować założenia tego nurtu, którego celem było wypracowanie narodowych form polskich, wykorzystywano także cechy stylu renesansowego i barokowego. Styl barokowy znalazł odzwierciedlenie w dekoracjach, takich jak np. spływy wolutowe, a przede wszystkim w ukształtowaniu wieżyczki zegarowej znajdującej się na osi parterowego łącznika. 




Cały kompleks przypomina nieco założenie pałacowe, aczkolwiek mocno zmodyfikowane. Środkowy łącznik szkoły to główna bryła pałacu, gmachy szkół to pałacowe oficyny – większe i odwrócone w stronę tylnego dziedzińca. 

Architektowi udało się w doskonały i pomysłowy sposób dostosować projekt do nietypowego kształtu działki.



Obecnie jest to urokliwy, nastrojowy zakątek, pełen zieleni, z dala od ruchliwego centrum.



Od 1992 roku, od ulicy St. Staszica 1/3 ma swoją siedzibę XXXV LO im. Króla Stefana Batorego, które działa pod patronatem ambasady Republiki Węgierskiej w Polsce. 



W szkole realizowany jest program w zakresie nauczania czterech języków obcych, są to język angielski, niemiecki, francuski i hiszpański. Ciekawe, czy uczniowie liceum im. Batorego chcieliby uczyć się języka węgierskiego?



Oficjalna strona liceum: TUTAJ


Od strony ul. mjr Sucharskiego 2 ma swoją siedzibę  Zespół Szkół Specjalnych nr 3 im. Jacka Kuronia. 



W skład zespołu wchodzą dwie szkoły:









- Szkoła Podstawowa Specjalna nr 105
- Publiczne Gimnazjum Specjalne nr 57

Szkoły obejmują opieką dzieci i młodzież z różnymi niepełnosprawnościami, zarówno w sferze intelektualnej jak i ruchowej oraz z dysfunkcjami sprzężonymi. Od dziesięciu lat z dużym powodzeniem funkcjonują w placówce zespoły dla dzieci z porażeniem mózgowo - rdzeniowym. Liczebność zespołów klasowych jest niewielka w zależności od stopnia niepełnosprawności dzieci i młodzieży. W całym budynku złamane są bariery architektoniczne; przystosowane toalety, barierki, podjazdy dla wózków, winda. Zapewniony jest również dowóz dzieci niepełnosprawnych ruchowo do szkoły.

Oficjalna strona Zespołu Szkół Specjalnych: TUTAJ


źródła:
Ryszard Bonisławski, Joanna Podolska. Spacerownik łódzki.
Strona społecznościowa FB Łódzki Modernizm: TUTAJ


Fot. współczesne: Monika Czechowicz
Fot. archiwalne i rysunki: Łódzki Modernizm