wtorek, 15 października 2013

KINO WISŁA W... KINIE

Tuwima 1/3.

Działka biegnąca wzdłuż tej ulicy, od Piotrkowskiej aż do ulicy Sienkiewicza, należała w przeszłości do Zgromadzenia Majstrów Tkackich, bardzo ważnej instytucji dla XIX wiecznej, przemysłowej Łodzi. Tutaj (chociaż nie w tym budynku, obecny powstał w początkach XX wieku) 19 sierpnia 1896 roku odbył się jeden z pierwszych pokazów filmowych w Łodzi. Dwa tygodnie wcześniej rozpoczęły się projekcje w restauracji w parku Helenowskim, które następnie przeniesiono właśnie do Domu Majstrów Tkackich. Wyświetlano wówczas takie obrazy, jak: "Mężczyzna z dwoma damami", "Scena u fryzjera w Nowym Jorku" oraz "Pożar fabryki w Paryżu".


Ulica Przejazd (dzisiaj Tuwima), po prawo widoczny budynek z kinem Wisła.

Na początku wieku majstrowie tkaccy podjęli decyzję o budowie nowego, okazałego gmachu. Miał on być nie tylko miejscem spotkań łódzkich majstrów, ale przede wszystkim przynosić dochód z wynajmu pomieszczeń na cele rozrywkowe.


Elegancki budynek zwieńczony kopułą stanął tuż obok ulicy Piotrkowskiej w latach 1909-1911. 

W sali, początkowo przeznaczonej na przedstawienia teatralne, urządzone zostało jedno z najlepszych łódzkich kin - Luna. Miało ono różne nazwy (Rialto, Muza), najbardziej znana jest jednak ta przyjęta po 1945 roku - Wisła.

Kino działało w tym miejscu do początku lat 90-tych XX wieku. Po przeprowadzonym remoncie obiekt nadal służy rozrywce, obecnie jako dyskoteka - Klub Cabaret.

Sam budynek kina Wisła był także plenerem filmowym. Na potrzeby filmu "Koniec nocy" stał się ... kinem Wisła. Tutaj Roman Polański w roli Młodego zarabia jako konik sprzedający kinowe bilety, często przy okazji oszukując swoich klientów...
... tu Zbigniew Cybulski w roli Romka Brzozowskiego czeka na piękną Katarzynę Karską. Randka nie udaje się - w kinie pojawiają się koledzy Romka i wyciągają go przed seansem. Był im potrzebny jako "stójka", podczas dokonywanej w sklepie spożywczym kradzieży wódki. Ostatecznie dla całej grupy kończy się to więzieniem. 
Koniec nocy. Rok 1956. 
Możesz obejrzeć TUTAJ
reżyseria: Julian Dziedzina, Paweł Komorowski, Walentyna Uszycka
scenariusz: Antoni Bohdziewicz, Bohdan Drozdowski, Julian Dziedzina, Marek Hłasko, Paweł Komorowski, Jerzy Wójcik

Film, nakręcony w 1956 roku, był pracą dyplomową studentów łódzkiej Filmówki, stworzoną w duchu realizmu. Łódź lat 50-tych ubiegłego stulecia pokazana została jako miasto zaniedbane, szare i nieciekawe, w którym młodzi ludzie nie widzą dla siebie perspektyw.
Roman Polański: miałem licznych kolegów na wyższych latach, których widywałem bądź na terenie szkoły, bądź w Grand Hotelu: Sala Malinowa i bar Syrena należały do ulubionych miejsc spotkań filmowców. Część starszych studentów przygotowywała długometrażowy film "Koniec nocy", złożony z trzech nowel, mniej natrętny w wymowie propagandowej i lepiej skonstruowany niż "Trzy opowieści". Spójność, z jaką prowadzono narrację - chuligański wyczyn widziany oczami trzech różnych postaci - wskazywała na wyraźne wpływy Rashomona. W obsadzie znaleźli się zarówno Adam Fiut, jak i Zbigniew Cybulski. Odczułem więc podwójną radość, kiedy reżyser jednej z trzech nowel zaproponował mi nie tylko rolę, ale także stanowisko asystenta.
W pracy nad "Końcem nocy" zetknąłem się z Markiem Hłaską, który napisał do tego filmu część dialogów (...)


Pomocy przy realizacji filmu udzieliła Milicja Obywatelska, która poprzez ten obraz mogła dotrzeć do młodzieży i przestrzec ją przed konsekwencjami nadużywania alkoholu i nierozważnej zabawy. Można z przymrużeniem oka stwierdzić, że przynajmniej w jednym przypadku cel został osiągnięty: w grupie łobuzów znajdował się Witek, grany przez Michała Szewczyka. Kilka lat później aktor ten zagrał Albina, pomocnika oficera milicji kapitana Sowy, w częściowo kręconym w Łodzi serialu "Kapitan Sowa na tropie". 

Kapitan Sowa na tropie. Rok 1965.
reżyseria; Stanisław Bareja.
Odcinek 2 pt. Uprzejmy morderca" możesz obejrzeć TUTAJ

Główną kwaterą Sowy i Albina był zresztą położony niedaleko kina Wisła komisariat przy ulicy Sienkiewicza:

W eleganckich wnętrzach dawnego Domu Majstrów Tkackich działało przed wojną nie tylko kino, ale także jedna z najlepszych łódzkich restauracji - Tivoli.
Ogródek restauracji Tivoli przy Domu Majstrów Tkackich.
Dzisiaj:

W filmie "Vabank II czyli riposta" miejsce to stało się filmową knajpą, w której, jako członek jazzbandu, pracuje Kwinto (Jan Machulski). Tu spotyka on płatnego zabójcę, nasłanego na niego przez Kramera. W "Vabank II czyli riposta", podobnie jak w "Końcu nocy", nazwa restauracji zaczerpnięta została od nazwy autentycznego lokalu - Tivoli.


Vabank II czyli riposta. Rok 1984.
reżyseria: Juliusz Machulski
   Zobacz TUTAJ






źródło:
Przewodnik po filmowej Łodzi
Roman Polański. Roman.

(fot. współczesne Monika Czechowicz)

Przeczytaj jeszcze:
LATERNA MAGICA - trochę o kinach w Łodzi
Tak bawiła się Łódź