wtorek, 3 lutego 2015

PIOTRKOWSKA 20 - start up Eitingonów



W latach 80. XIX wieku posesja była własnością Antoniego Jezierskiego. W roku 1887 stanął tu piętrowy murowany budynek frontowy, z pomieszczeniem dla zakładu fotograficznego Eliosza Stummana. Zakład wcześniej działał przy Piotrkowskiej 24.

"Czas", kalendarz informacyjny na rok 1900.

W latach 90.  nieruchomość przeszła na własność Jakuba Szulima Goldmana. 



"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy na rok 1908.

Przez wiele następnych lat posesja pozostawała w rękach rodziny Goldmanów. Znajdowało się tu wiele zakładów i firm. 


Kalendarz-Informator, rok 1923.

Ilustrowana Republika, rok 1925.


Kalendarz-Informator, rok 1923.

W latach 1902-1914 mieścił się tutaj zakład fotograficzny Wolfa Rolanda o nazwie „American Photographe”.


Na początku XX wieku w oficynach podwórza funkcjonowała fabryka wyrobów wełnianych Borysa Eitingona i M. Dynina. Pod tym adresem, prawdopodobnie również na Piotrkowskiej 24, 56 i 86, rodziła się jedna z największych fortun międzywojennej Łodzi:  firma Nauma i Borysa Eitingonów.


Podręczny Rejestr Handlowy z roku 1926.

Naum i Borys Eitingonowie prowadzili liczne interesy w Rosji, gdzie otworzyli fabrykę chustek wełnianych. Na początku XX wieku  zaczęli inwestować w Łodzi. Opierając się na własnej firmie, oraz wchodząc w spółki z innymi producentami wyrobów wełnianych (M. Dyninem, M. Dronsenem) pomnażali kapitał. W pierwszych latach okresu międzywojennego, przy wykorzystaniu powiazań finansowych z kapitałem amerykańskim, Eitingonowie zaczęli kupować upadające przedsiębiorstwa. W skład założonej w 1922 roku Włókienniczej Spółki Akcyjnej „N. Eitingon i Sp-ka” weszło kilka dużych łódzkich przedsiębiorstw:



Fabryka wełniana Zygmunta Richtera na ulicy Radwańskiej (dzisiaj Radwańska 30, róg Stefanowskiego). Jedna z najstarszych łódzkich fabryk, założona w 1879 roku, w sąsiedztwie rodzinnej firmy ojca (dzisiaj Skorupki 17/19), Józefa, prowadzonej później przez młodszych braci Zygmunta.



Fabryka wyrobów wełnianych Ewalda Bormanna, zbudowana w 1885 roku na ówczesnej ulicy Dzikiej (dzisiaj Sienkiewicza 82). Na przełomie XIX i XX wieku kompleks przemysłowy został powiększony o fabrykę wyrobów dzierganych Winklera i Gaertnera.



Fabryka bawełniana Jakuba Kestenberga przy ulicy Targowej (dzisiaj Sterlinga 26), zbudowana ok. 1894 roku. Ostateczne przejęcie przedsiębiorstwa przerwał wybuch II wojny. 

Zakłady obejmowały także kompleks przemysłowy na ulicy Juliusza (dzisiaj Dowborczyków 30/34), gdzie funkcjonowała fabryka wyrobów wełnianych i szewiotowych Karola Bayerla i Wiktora Wolfa, dzierżawiona przez Ludwika Cukiera, oraz przędzalnia wełny zgrzebnej, a od 1909 roku również tkalnia Bera Wachsa.


"Głos Poranny", rok 1932.

W 1932 roku zmarł Borys Eitingon.



"Głos Kupiectwa", rok 1935.

Kapitał założycielski spółki Eitingonów w 1936 roku wynosił 18 mln złp. Zatrudniano 2700 robotników, 150 urzędników i 50 osób personelu technicznego. Produkowano szeroki asortyment tkanin wełnianych, bawełnianych, ze sztucznego jedwabiu, wyroby dziane i pończosznicze. W 1935 roku wartość sprzedaży zamknęła się kwotą 26 mln złotych polskich. 


Księga adresowa m. Łodzi i województwa łódzkiego, 1937-1939.

Wróćmy do kamienicy przy Piotrkowskiej 20. Znajdowało się tu wiele firm, składów i sklepów:

Kalendarz infrmacyjno-adresowy na rok 1923.


Kalendarz infrmacyjno-adresowy na rok 1923.


źródła:
Sławomir Krajewski, Jacek Kusiński. Ulica Piotrkowska. Spacer pierwszy.
Jacek Kusiński, Ryszard Bonisławski, Maciej Janik. Księga fabryk Łodzi.
piotrkowska-nr.pl

Kalendarz infrmacyjno-adresowy na rok 1923.


Księga adresowa m. Łodzi i województwa łódzkiego, 1937-1939.

Fot. współczesne Monika Czechowicz


"Głos Poranny", rok 1929.


"Głos Poranny", rok 1930.

Fot. archiwalne ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi
i inn.