czwartek, 30 lipca 2015

MIASTO BAŁUTY - 100. ROCZNICA PRZYŁĄCZENIA BAŁUT DO ŁODZI




Problem granic Łodzi znalazł częściowe rozwiązanie w sierpniu 1915 roku. 18 sierpnia, rozporządzeniem Cesarsko - Niemieckiego Prezydenta Policji von Oppena do Łodzi przyłączono liczącą ponad 100 tysięcy mieszkańców wieś Bałuty (Bałuty Stare, Bałuty Nowe, Bałuty-Kolonia) oraz Widzew, Zarzew, Dąbrowa oraz część gruntów wsi: Chojny, Rokicie Stare, Rokicie Nowe, Rokicie-Wójtostwo, Żabieniec, Radogoszcz i Antoniew Stokowski. W wyniku tej inkorporacji obszar miasta wzrósł z 38,1 km kw. do 58,7 km kw.
Mimo włączenia do Łodzi obszarów podmiejskich ludność jej w porównaniu do 1914 roku uległa poważnemu zmniejszeniu. Straty oceniano na około 70 tysięcy mieszkańców. Nastąpiły one na skutek mobilizacji rezerwistów do armii rosyjskiej, ewakuacji części ludności na wschód, migracji na wieś, jak i wywozów na roboty do Niemiec.
18 sierpnia 2015 roku mija sto lat od chwili gdy Bałuty stały się częścią Łodzi - w ramach rocznicowych obchodów odbędzie się wiele imprez:

18 sierpnia 2015 r. (wtorek):

17.00 – „Miasto Bałuty” – spacer po Bałutach prowadzony przez Joannę Podolską
START: Rynek Bałucki (przy ul. Zgierskiej)

18.00 – „Bałuty XXI” – wernisaż wystawy studentów i absolwentów łódzkiej ASP
Miejsce: ul. Wojska Polskiego (od ul. Łagiewnickiej do ul. Franciszkańskiej)
Współorganizator: Akademia Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi, kurator – Artur Chrzanowski

19.00 - 24.00 – „Bałuckie reportaże” – przegląd reportaży z Radia Łódź oraz pokaz zdjęć z warsztatów fotograficznych FOTOBAŁUTY dla dzieciaków z Bałut
Miejsce: Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, ul. Wojska Polskiego 83
Współorganizatorzy: Radio Łódź, Orange Property Group

20.00 – „Moje Bałuty” – spotkanie z Symchą Kellerem, Andrzejem Berutem, Łukaszem z Bałut i Wiktorem Skokiem
Miejsce: Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, ul. Wojska Polskiego 83

22.00 – „Bałucka Noc Filmowa”
– pokaz reportaży telewizyjnych i filmów ze zbiorów TVP Łódź i innych:
„Portret dzielnicy Łódź Bałuty” (TVP Łódź, 1974, 27’)
„Wyspa” (TVP Łódź, 1996, 28’)
„Łukasz z Bałut” (TVP Łódź, 2014, 12’)
„Łódzkie podwórka – Zgierska” (TVP Łódź, 2004, 13’)
„Filmowa Encyklopedia Łodzi i okolic. Kościół na Starym Mieście, cz. I” (TVP Łódź, 2003, 12’)
„20 lat minęło… Bałucka Kapela Podwórkowa” (TVP Łódź, 1998, 28’)
„Łódzkie podwórka – Ogrodowa 28” (TVP Łódź, 2014, 21’)
„Ulica”, reż. Marcin Latałło (Camera Obscura, Agat Films & Cie, ARTE France, PISF, 2008, 80’)
„Miasto płynie”, reż. Balbina Bruszewska (Se-Ma-For Produkcja Filmowa, PISF, UMŁ, 2009, 17’)
Miejsce: Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, ul. Wojska Polskiego 83
Współorganizator: TVP Łódź

WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE

8-9 sierpnia – warsztaty chodnikowe dla dzieci – prowadzenie – Justyna Jakóbowska (ul. Wojska Polskiego / Franciszkańska)
dla osób w wieku 6-13 lat
zapisy: warsztaty@centrumdialogu.com
więcej: https://www.facebook.com/events/1032953326744622/

17 sierpnia, godz. 18.00 – wernisaż wystawy Anki Leśniak „INVISIBLE inVISIBLE / Niewidzialne widzialnego” (ul. Drukarska 2)
18 sierpnia – wernisaż wystawy plakatów Moniki Malinowskiej „Z miasta Łodzi pochodzi” (Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, ul. Wojska Polskiego 83)

18 sierpnia – wystawa Muzeum Miasta Łodzi „Bałuty – mitologia/faktografia” (Muzeum Miasta Łodzi, ul. Ogrodowa 15, godziny otwarcia – www.muzeum-lodz.pl)
WSTĘP WOLNY


źródło informacji:

 Fot. Monika Czechowicz

poniedziałek, 27 lipca 2015

WSPÓLNA KAMIENICA


Powstaje arcyłódzki film, projekt Agnieszki Podkówki (PWSFTviT). 
Film "Wspólna kamienica" to sentymentalny powrót do własnych korzeni trzech sędziwych kobiet, które po latach przyjeżdżają do Łodzi na pogrzeb przyjaciółki .Łączą je strzępy wspomnień dzieciństwa spędzonego na tym samym podwórku. Każda z nich ogląda Łódź z własnej perspektywy, co niejednokrotnie prowadzi do konfliktu. Czy po tylu latach możliwe jest ponowne nawiązanie wspólnego dialogu?
"Wspólna kamienica" rozgrywa się na kilku płaszczyznach-fabularnej,która pokazuje fragmenty dzieciństwa bohaterek oraz ich nową rzeczywistość zastaną w Łodzi po latach nieobecności. Warstwę dokumentalną tworzą listy zmarłej Marii Kowalskiej, która całe życie spędziła w Łodzi komentując zachodzące tu zmiany systemowe i obyczajowe. Warstwę wizualną tworzyć będą wyselekcjonowane fragmenty filmów dokumentalnych i etiud reżyserów i operatorów PWSFTviT powstałych na przestrzeni kilku dekad.

Oto główna obsada filmu "Wspólna kamienica":
Jadwiga Jankowska-Cieślak
Ewa Szykulska
Marek Ślosarski
Ryszard Chlebuś
Anna Grażyna Suchocka
Monika Badowska 


Projekt „Wspólna kamienica” na FB: TUTAJ
Fot. Monika Czechowicz

piątek, 17 lipca 2015

BROWAR I WILLA ANSTADTÓW PRZY ULICY SĘDZIOWSKIEJ


Twórcą potęgi rodu łódzkich browarników był Karol Anstadt. Ten pochodzący z Saksonii "baron piwny" zaczynał od perkalu, skończył na browarze, który tuż po powstaniu styczniowym wybudował między obecnymi ulicą Północną i Pomorską. W branży tej pokonał znakomite zakłady browarskie Milscha i braci Gehligów. Po śmierci Karola Anstadta w 1874 roku jego dzieło kontynuowali trzej synowie: Karol Ludwik, Fryderyk i Zenon.
Browar powiększyli o chłodnie, kotłownię, suszarnię i magazyny beczek.
Najbardziej przedsiębiorczy okazał się Ludwik, który na początku XX wieku przy ulicy Sędziowskiej wybudował drugi browar, produkujący piwo jasne, monachijskie i pilzneńskie. Ludwik Anstadt był również współtwórcą parku położonego w dolinie rzeki Łódki i nazwanego od imienia jego żony „Helenowem”. Helena była córką znanego przedsiębiorcy budowlanego Roberta Nestlera.
 

Browar Ludwika Anstadta, syna i sukcesora Karola zbudowany został w roku 1900, poza granicami ówczesnej Łodzi, na terenie Radogoszcza (dzisiaj ulica Sędziowska 15). Oficjalnie został otwarty 10 maja 1901 roku. Projekt budynków produkcyjnych i magazynów wykonał Alwil Jankau.
Podczas wznoszenia budynku po stronie południowej nastąpiło zarysowanie murów i zostały one podparte charakterystycznymi skarpami z arkadowymi przejściami.


Browar zatrudniał około 30 pracowników, produkował rocznie około 100 tysięcy wiader piwa (wiadro=12,29 litra).
 

Browar posiadał maszynę parową o mocy 8 KM, dwa kotły, jedną kadź zacierną, jedną filtracyjną i 14 fermentorów, maszynę do ochładzania piwa, urządzenia do oczyszczania słodu i jęczmienia. Ludwik nie cieszył się jednak długo swoim nowym przedsiębiorstwem. Zmarł w dniu 29 sierpnia 1902 roku.  


"Rozwój", rok 1900.

Po śmierci Ludwika browarem kierował w imieniu spadkobierców jego syn Karol Ludwik – piwowar, który później przejął całość przedsiębiorstwa. W okresie międzywojennym browar pozostawał w jego rękach i nosił nazwę Browar i Fabryka Słodu Karola Anstadta. Działalność browaru została zawieszona tuż przed wybuchem wojny.
W okresie okupacji niemieckiej wznowiono produkcję (piwo, woda sodowa, lemoniady) i kontynuowano ją również po 1945 roku jako „Browar Trybunalski”, później Browar nr 3 ( browar znacjonalizowano i wszedł on w skład Zakładów Piwowarskich w Łodzi).
W połowie lat 70. XX wieku zaprzestano produkcji piwa, w późniejszych latach miejsce to służyło jako rozlewnia piwa. Taka działalność istniała przynajmniej do roku 1996, jednak później browar nie był już wykorzystywany, a opuszczone budynki sukcesywnie były rozkradane. 

W 2008 roku, na skutek fatalnej decyzji miasta, zapadła decyzja o wyburzeniu.


O browarze Anstadta było głośno wiosną 2008 roku, gdy z jednej strony rozpoczęły się procedury wpisywania kompleksu do rejestru zabytków, a z drugiej zaczęła się rozbiórka budynków. Konserwatorzy wstrzymali prace i wpisali do rejestru to, co zostało. Dzięki temu wciąż możemy podziwiać dawną słodownię. 


Do 2008 albo 2007 roku działał tu jeszcze sklep firmowy Browarów Łódzkich Znajdował się przy ulicy Urzędniczej. Obecnie także wyburzony.


Po Browarze nr 3 w Łodzi zostały tylko resztki. Zachowała się słodownia i mury innego budynku, posiadającego charakterystyczne skarpy z arkadowymi przejściami.

Najbardziej charakterystyczny element browaru przy Sędziowskiej - ceglane łuki chłodni oraz rosnąca przy nich ogromna topola.


Już w 2008 roku czytaliśmy w łódzkiej prasie, że na terenie zabytkowych browarów Ludwika Anstadta przy ulicy Sędziowskiej na Bałutach, gdzie przetrwała rezydencja fabrykanta i producenta piwa, powstanie nowy kompleks z mieszkaniami, biurami i punktami usługowymi. Prace miały ruszyć w połowie 2011 roku. Inwestorem była  znana warszawska spółka deweloperska Eko-Park. Wyróżnikiem kompleksu miały być zachowane mury oporowe i dawna słodownia. Po odnowieniu miały być one otoczone nowymi budynkami. Wewnątrz słodowni miała zostać zachowana drewniana konstrukcja i więźba dachowa, zewnętrzne tynki skute, by odsłonić czerwoną cegłę. Powstała nawet wizualizacja:


Jak na razie straszy w tym miejscu niezagospodarowany parking:


Tylko tyle pozostało po wyburzeniu części budynków browaru przy ulicy Sędziowskiej:


Po drugiej stronie ulicy Sędziowskiej, w dzisiejszym parku im. Andrzeja Struga znajduje się willa rodziny Anstadtów:
 

Park został założony już w 1900 roku, w sąsiedztwie dzisiejszych ulic: Olsztyńskiej, ks. Brzóski, Sędziowskiej. Był początkowo otoczeniem willi i browaru Ludwika Anstadta.


Miasto odkupiło teren wokól willi w 1937 roku i przekształcono w park publiczny z ogródkiem jordanowskim. Kiedyś były na tym terenie stawy rybne, z których wydobywano lód przeznaczony do schładzania piwa, ale zostały zasypane w latach 40. ubiegłego stulecia. Stare parkowe drzewa to najczęściej lipy i klony. W parku rosną trzy pomniki przyrody.
 

Willa rodziny Anstadtów wzniesiona została wraz z budową browaru, służyła jako dom rodzinny. W 1909 roku została częściowo rozbudowana o jedno piętro.
 

Jest to obiekt w formie dojrzałego renesansu włoskiego (cinquecento), wybudowany na planie prostokąta z ryzalitami. Brak danych o autorze projektu.


Budynek jest murowany, podpiwniczony, z piętrem w partiach ryzalitów i niskim nadbudowanym piętrem w pozostałych częściach, z poddaszem. Nakryty dachem czterospadowym z naczółkami ryzalitów nakrytych daszkami dwuspadowymi.


W elewacji frontowej na osi budynku, znajduje się jednoosiowy płaski ryzalit z wejściem głównym u dołu poprzedzonym schodkami – drzwi są z nadświetlem, osłonięte kratą, powyżej znajduje się mały balkonik z żelazną balustradą, w zwieńczeniu trójkątny fronton. We wnętrzach zachowała się stolarka drzwiowa, okienna oraz bogate sztukaterie.
 

W latach okupacji Niemcy prowadzili tu doświadczenia i badania pseudomedyczne, inne źródła podają (K.Stefański), że być może była użytkowana przez rodzinę Anstadtów aż do 1945 roku. Po wojnie, wraz z browarem została upaństwowiona, służyła jako siedziba przedszkola i różnych organizacji społecznych.


Od 1947 roku wydział oświaty podzielił park i budynki metalową siatką na dwie części, w jednej znajdowała się Szkoła Specjalna nr 13 z zapleczem rekreacyjnym, a w drugiej Państwowe Przedszkole nr 44. Następnie znajdowała się tu siedziba Związku Nauczycielskiego Łódź-Bałuty.


Od kilkunastu lat w dawnej willi Anstadtów działa Komisja Międzyzakładowa NSZZ „Solidarność” Pracowników Oświaty Łódź Bałuty i świetlica środowiskowa.



 Budynek należy do Gminy Łódź i jest…bardzo zaniedbany.
 



źródła:
Jacek Kusiński, Ryszard Bonisławski, Maciej Janik. Księga fabryk Łodzi.
Ryszard Bonisławski, Joanna Podolska. Spacerownik łódzki.
Krzysztof Stefański. Łódzkie wille fabrykanckie.
Marcin Jakub Szymański. Browary Łodzi i regionu. Historia i współczesność.
Dziennik Łódzki
Historyczne Browary / piwny rap.pl
  

Fot. Monika Czechowicz
Fot. archiwalne ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi
i inn.

MAPA GOOGLE

czwartek, 16 lipca 2015

Życie filatelistyczne Łodzi w latach dwudziestych.



W latach dwudziestych minionego stulecia Towarzystwo Filatelistyczne w Łodzi przeżywało trudności (czytaj TUTAJ), ale istniały też w Łodzi inne formy życia filatelistycznego i rozwijały się dość pomyślnie. Nazwiska kilkunastu łodzian należących do Związku Międzynarodowych Filatelistów „Unia” opublikował w 1921 roku wznowiony przez Eugeniusza Alfreda Szczerbana „Filatelista”, a członków Międzynarodowego Towarzystwa Filatelistów „Polonia” jego organ „Polonia” wydany w 1922 roku w Piotrkowie Trybunalskim.
W „Echu Filatelistycznym”  (nr 11-12 z 1924 roku) znajduje się ogłoszenie przedstawiciela brazylijskiego klubu „Brasil Cosmopolita”, które świadczy, iż zagraniczne stowarzyszenia wymiany liczyły na kontakty z Łodzią.
Należy przypomnieć, że organizacje tego typu nie były stowarzyszeniami filatelistycznymi w obecnym tego słowa znaczeniu, grupowały jedynie zbieraczy prowadzących korespondencyjnie wymianę, przeważnie w formie zestawów znaczków w zeszytach i dbały, aby ta wymiana odbywała się według ustalonego regulaminu. Kto go nie przestrzegał, na przykład rozliczał się nieuczciwie z pobranych znaczków, tego umieszczano na tzw. czarnej liście publikowanej w czasopiśmie danego towarzystwa. Ich działalność miała jednakże poważne znaczenie dla ówczesnej filatelistyki, gdyż wymiana krajowa i zagraniczna spełniała wtedy dużą rolę w uzupełnianiu zbiorów.
Łódź była po I wojnie światowej ośrodkiem wydawniczym. W 1920 roku ukazał się tutaj pierwszy polski katalog pt. „Ilustrowany podręcznik i katalog polskich znaczków pocztowych” wydany przez Biuro Filatelistyczne W.Lichtensteina, w 1922 roku Jerzy Krzyżanowski opublikował pierwszy zeszyt „Informatora filatelistycznego na rok 1922. Katalog znaczków polskich i poradnik dla filatelistów”.
Mniejsze znaczenie miały cenniki publikowane przez firmy: B.Brausa, I.Epsteina, T.Frenkla, J.Krzyżanowskiego, W.Lichtensteina, tym niemniej są one dowodem dużej operatywności miejscowych kół kupieckich wykraczających poprzez tego rodzaju formę poza granice rodzinnego miasta. Cenniki te oferowały nie tylko znaczki polskie i zagraniczne, ale również bogaty zestaw przyborów filatelistycznych, albumy i czasopisma fachowe oraz różnego rodzaju katalogi kilku firm zagranicznych. Znaczki ponadto można było wtedy nabywać w kilkunastu księgarniach, składach materiałów papierniczych i w innych tego typu sklepach.
Poważny wkład w dzieło krzewienia filatelistyki łódzkiej wniosły miejscowe czasopisma: „Przegląd Filatelistyczny” wychodzący w latach 1921-1922 i „Echo Filatelistyczne” wydawane w latach 1924-1925. 


Od 1934 roku ukazywał się „Brief-marken-Presse”, miesięczny dodatek do dziennika „Freie Presse”. Znaczna liczba autorów tych pism rekrutowała się z łodzian. Informacje ogólne z dziedziny interesującej filatelistów zamieszczał dziennik „Republika”.
Jerzy Krzyżanowski wydał broszurkę w języku angielskim i francuskim o znaczkach wydania krakowskiego, a swoje cenniki z lat 1923-1924 drukował w dwóch językach – polskim i esperanto.

JERZY KRZYŻANOWSKI -

(1885-1956). Inżynier elektryk, kupiec filatelistyczny, także wydawca i publicysta. W Łodzi prowadził Dom Filatelistyczny Esperantysta Filatelejo (Unua Esperantista Filatelejo). W latach 1921-1937 wydał dziewięć firmowych cenników, niektóre także w języku esperanto oraz Informator filatelisty na rok 1922 (próba opracowania katalogu znaczków polskich). W latach 1924-1925 wydawał w Łodzi miesięcznik „Echo Filatelistyczne”, wyróżniony na  międzynarodowych wystawach w Wiedniu (medal srebrny) i w Moskwie (list pochwalny). Publikował także na temat polityki emisyjnej Poczty Polskiej na łamach „Filatelisty Polskiego”, „Nowego Filatelisty” i „Ilustrowanego Przeglądu Filatelistycznego”. 
Prowadził również ostrą kampanię z fałszerzami znaczków polskich. 1939 roku przy współpracy Włodzimierza Polańskiego, Włodzimierza 
Rachmanowa i Stanisława Rembielińskiego opracował i rozpowszechnił w rękopisie katalog znaczków polskich. 
Był członkiem władz Zrzeszenia Przemysłowego Kupców Branży Filatelistycznej, należał do Międzynarodowego Związku Kupców Branży Filatelistycznej w Berlinie. Zgromadził dużą bibliotekę (ok.3 tysięcy tomów) z zakresu filatelistyki i historii poczty w języku polskim, francuskim, niemieckim i rosyjskim. Część zbiorów zakupiło Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu. Był członkiem Komitetu Organizacyjnego zaplanowanej na rok 1940 Ogólnopolskiej Wystawy Filatelistycznej w Łodzi.

Po upadku w roku 1924 Towarzystwa Filatelistów zbieracze łódzcy utrzymywali kontakty w ramach organizacji mających charakter klubów. Klub taki istniał między innymi przy związku pomocniczych pracowników handlu, ale o jego dziejach niewiele wiadomo, nie osiągnął on większego znaczenia. O wiele pomyślnej rozwijała się działalność Oficerskiego Klubu Filatelistów. Według informacji „Ilustrowanego Przeglądu Filatelistycznego” (nr 10 z 1926 roku) jego organizatorem był mjr Ludwik Steinbach. Redakcja pisma zaznaczyła, że zasługi mjr Steinbacha w ośrodku toruńskim pozwalają żywić nadzieję, że „zdoła i łódzką filatelistykę poprowadzić na realne tory”, co było wyraźną aluzją do przeżywanych przez nią trudności. Klub przyjmował do swego grona także osoby cywilne, ale tylko „zarekomendowane”. Według relacji ustnych klub ten kontynuował swoją działalność do połowy lat trzydziestych XX wieku, ale jego zamknięty charakter uniemożliwił mu kształtowanie na szerszą skalę rozwoju filatelistyki w środowisku łódzkim.

LUDWIK STEINBACH, 
(1889-1964). Oficer w armii austriackiej, a po odzyskaniu niepodległości w 1918 major Wojska Polskiego. W latach 1923-1939 i 1945-1950 członek Związku Filatelistów w Toruniu. Członek Zarządu i założyciel sekcji wymiany zeszytowej. W 1926 był współzałożycielem Oficerskiego Klubu Filatelistów w Łodzi, który prowadził działalność do połowy lat trzydziestych. Po przeniesieniu się do Lwowa był też członkiem Lwowskiego Towarzystwa Filatelistów (1934-1939). Członek Komisji Rewizyjnej Związku Stowarzyszeń Filatelistycznych w Polsce (1936-1937). Po II wojnie światowej zamieszkał we Wrocławiu i w latach 1947-1948 należał do wrocławskiej sekcji Polskiego Towarzystwa Filatelistycznego w Krakowie. Był inicjatorem przekształcenia się tej sekcji w Towarzystwo Filatelistyczne we Wrocławiu, w którym w latach 1948-1950 był członkiem Zarządu. Od 1950 członek Polskiego Związku Filatelistów. Delegat na I, II, IV, V, VI i VII Walny Zjazd PZF. Członek (1954-1961) i zastępca członka (1961-1963) Głównego Sądu Koleżeńskiego. Członek Komisji Naukowo-Badawczej ZG PZF. Organizator wystaw i wystawca. Był członkiem Komitetu Organizacyjnego II Wszechpolskiej Wystawy Filatelistycznej w Toruniu w 1933, na której jego specjalizowany zbiór znaczków austriackich nagrodzono medalem pozłacanym. 
Znaczek wydany z okazji II Wszechpolskiej Wystawy Filatelistycznej w Toruniu w 1933 roku.

Ludwik Steinbach był gospodarzem V OWF „Warszawa 1938”, na której wystawił bogaty zbiór listów z XVIII i XIX wieku oraz manuskrypt swego dzieła o historii poczty w Galicji wraz ze sporządzoną przez siebie mapą szlaków pocztowych Galicji. Za prezentowane eksponaty otrzymał najwyższe wyróżnienie: złoty medal wraz z nagrodą honorową. Najważniejsze publikacje: Austriacka poczta w obu Galicjach i Bukowinie w latach 1772-1820 (1934,1949; w jęz. niemieckim 1962), Przedznaczkowe pieczątki pocztowe Galicji 1772-1850(1939), Polskie znaczki pocztowe z nadrukiem Groszy (1952), Przedfilatelistyka w dawnej Galicji (1958), 400-lecie Poczty Polskiej jako zbiór motywowy (1960), Pamiątki filatelistyczne z obchodów stulecia pierwszego polskiego znaczka pocztowego (1962,1963). Był autorem wielu artykułów w polskiej i zagranicznej prasie filatelistycznej. Wyróżniony Złotą Odznaką Honorową PZF. Jego podobizna znajduje się na znaku opłaty karty pocztowej wydanej w 1984roku.


Przed II wojną światową filatelistyka uchodziła za hobby typowo młodzieżowe, toteż nieletni zbieracze mieli w tym czasie poważną przewagę liczebną nad dorosłymi. Stwierdzenie to potwierdzają wspomnienia czołowych działaczy ruchu filatelistycznego, zdecydowana większość z nich zaczęła interesować się znaczkami jeszcze przed osiągnięciem pełnoletniości. Odrębne organizacje zrzeszające przed 1939 rokiem młodocianych zbieraczy należały do rzadkości toteż grupowali się oni wokół osób prywatnych, przeważnie nauczycieli filatelistów, względnie tworzyli sekcje, kąciki zainteresowań w ramach innych stowarzyszeń, co zaoszczędzało im trudności związanych z rejestracją u władz.
Śmiało można przyjąć, że przed II wojną światową istniały w województwie łódzkim większe lub mniejsze niezorganizowane grupy młodocianych zbieraczy przynajmniej we wszystkich szkołach średnich. Organizacje natomiast z tego okresu znane są tylko dwie; w Radomiu i właśnie w Łodzi. Było to Koło Filatelistów przy Dziale Młodych (później Podkomitet Działów Młodych i Starszych) łódzkiej YMCA, powstałe już w 1920 roku. Pierwszymi członkami byli między innymi S.Rosiński, S.Pakuła, bracia Szubscy. Opiekunem został  T.J.Kozłowski, Polak amerykańskiego pochodzenia, który według akt z 1935-1937 roku pełnił w miejscowej YMCA funkcję wicedyrektora.
Młodociani filateliści grupujący się wokół łódzkiej YMCA początkowo byli zorganizowani na zasadzie kółka zainteresowań, dopiero od marca 1934 roku tworzyli Klub Filatelistów.

Budynek YMCA, ulica Moniuszki 4A. 

YMCA, czyli Chrześcijańskie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej. Autorem projektu gmachu YMCA był Wiesław Lisowski. W budynku mieści się najstarsza w Łodzi kryta pływalnia, której budowę zakończono już po wojnie, w 1949 roku. Przez długie lata po II wojnie światowej budynek był siedzibą Młodzieżowego Domu Kultury, pełniąc podobne, jak przed wojną funkcje. Od końca lat 90 znów jest własnością YMCA.


Klub filatelistyczny przy YMCA istniał do wybuchu wojny w 1939 roku. Nie był organizacją zbyt liczną, przeciętnie należało do niego ok. 20 chłopców, a zebrań w okresie jesienno-zimowym odbywało się od jednego do trzech. Do najważniejszych osiągnięć Klubu należy zorganizowanie w 1935 roku wystawy filatelistycznej w lokalu własnym, znajdującym się wówczas przy ulicy Piotrkowskiej 86 na trzecim piętrze. Według drukowanego kalendarzyka zajęć, wystawa miała trwać od 2 do 6 marca, ale według innych danych wiadomo, że była otwarta do 9; przedłużono zatem czas jej trwania. Ogółem zwiedziło ją 156 osób…

Zawiadomienie o wystawie Klubu Filatelistycznego YMCA.

Na zakończenie, (już kolejna)  filatelistyczna propozycja baedekera J


Polski Związek Filatelistów, oddział łódzki:

Przeczytaj jeszcze:

źródło:
Filatelistyka w Łódzkiem. [red:] Ryszard Rusin.
Polski Związek Filatelistów

BAEDEKER POLECA:


Filatelistyka w Łódzkiem. Pod redakcją Ryszarda Rusina. Autorzy: Henryk Białek, Walenty Boguń, Mieczysław Czernik, Czesław Danowski, Władysław Farbotko, Tadeusz Hampel, J.Zbigniew Piekuł, Ryszard Rosin, Jerzy Tokar, Lesław Zabilski. Książka wydana przez Polski Związek Filatelistów, Okręg Łódzki.


Fot. archiwalne ze strony PZF i inn.
Fot. współczesne Monika Czechowicz