sobota, 6 kwietnia 2013

Kościół garnizonowy pw. św. Jerzego.


 

Dawna cerkiew prawosławna, garnizonowa (przy ul. Jekaterynburskiej, dzisiaj ulica Jerzego 9) została wybudowana dla 37-go Jekatierynburskiego Pułku Piechoty, stacjonującego w Łodzi po 1863 roku. Komitet budowy świątyni zawiązany został w 1894 roku, a na jego czele stanął gubernator piotrkowski Konstanty Miller. W składzie komitetu znaleźli się przede wszystkim miejscowi przemysłowcy protestanccy (Juliusz Kunitzer, Edward Herbst, Karol Scheibler II), żydowscy (Izrael Poznański, Szaja Rozenblatt), katolik Juliusz Heinzel, a także architekt miejski Franciszek Chełmiński oraz prezydent miasta Władysław Pieńkowski.


Wykonanie projektu zlecono Chełmińskiemu, który przygotował go na wiosnę 1895 roku. Poświęcenia cerkwi pod wezwaniem św. Aleksego Metropolity Moskiewskiego dokonano 27 listopada 1896 roku - w stulecie istnienia 37-go Jekatierynburskiego Pułku Piechoty.

Fot: FotoPolska. Zdjęcie z lat 1900-1914 (widoczne, nieistniejące już, charakterystyczne dla prawosławia cebulaste kopuły).

Architektura obiektu oparta została na formach ówczesnej architektury rosyjskiej. Budowlę wzniesiono na planie kwadratu. Wysoko podniesioną bryłę krył namiotowy dach zwieńczony latarnią. Na czterech narożach usytuowano cebulaste hełmy.

Część centralną otoczono niższymi aneksami, flankowanymi kruchtami poprzedzonymi gankami wejściowymi. Wsparto je na dekoracyjnych kolumnach i nakryto daszkami namiotowymi, zwieńczonymi małymi, cebulastymi hełmami. Od wschodu do świątyni przylegał budynek ujeżdżalni koni.
Po 1918 roku świątynię przejął Kościół rzymsko-katolicki i zorganizowano w nim parafię garnizonową Wojska Polskiego. Wówczas to zlikwidowano wysokie dachy i cebulaste hełmy, przez co obiekt stracił swój "ruski" charakter. Planowana była dalsza przebudowa.

Po 1945 roku był to kościół filialny parafii św. Józefa. 21 stycznia 1993 roku Biskup Polowy Wojska Polskiego gen. Sławoj Leszek Głódź erygował przy kościele parafię wojskową.

 Przy kościele koncentruje się duszpasterstwo garnizonu łódzkiego Wojska Polskiego oraz stowarzyszeń i organizacji kombatanckich.


Obok świątyni stoi jeden z dwóch (zobacz TUTAJ) łódzkich pomników papieża Jana Pawła II.





fot. Monika Czechowicz

źródło: Marek Budziarek. Świątynie Łodzi.