czwartek, 22 listopada 2018

Dawna fabryka kapeluszy przy ulicy Targowej.

Ulica Targowa 2. 

Informator handlowo-przemysłowy, rok 1909. 

W 1878 roku trzej wspólnicy - Herman Schlee, Juliusz Triebe i Wilhelm Meinicke, założyli przy ulicy Targowej 2 (ówczesny adres Targowa 20) fabrykę kapeluszy. 

Herman Schlee

Zatrudnionych tu było 120 robotników. Po 1893 roku Schlee prowadził zakład z Krenslerem, wtedy zatrudnienie wzrosło do 250 osób. Pracownicy mieli możliwość korzystania z pomocy lekarskiej gwarantowanej przez fabrykę. Ci, którzy należeli do kasy chorych, otrzymywali w okresie zwolnienia połowę poborów. Zakład był stale rozbudowywany. 

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1909. 

Obok budynku biurowego, od strony ulicy Targowej, w 1885 roku Schlee wzniósł swoją willę. 

Dwupiętrowa willa Hermana Schlee utrzymana jest w stylu renesansu włoskiego.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1900.

W 1895 roku przekształcono firmę w Towarzystwo Akcyjne Wyrobów Kapeluszowych Herman Schlee, z kapitałem 600 tysięcy rubli. Zatrudnienie znów wzrosło do 450 robotników, a obroty roczne sięgały 880 tysięcy rubli. 

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1904. 

W następnych latach po przyłączeniu sąsiedniej posesji pod nr 4 nastąpiła dalsza rozbudowa fabryki zakończona w 1903 roku. Zakład stał się jednym z wiodących pod względem wielkości produkcji wyrobów kapeluszowych zakładów w Królestwie Polskim.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1912.

Wyroby zakładu cieszyły się uznaniem odbiorców i docierały na rynki Rosji i Finlandii.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1913.

Po 1920 roku firma zmieniła nazwę na Łódzka Fabryka Kapeluszy dawniej Herman Schlee S. A., z kapitałem 2,4 miliona złotych, podzielonym na 2,4 tysiące akcji. W latach 30. profil produkcji rozszerzony został o inne wyroby filcowe. Fabryką kierowali Juliusz Triebe, Adolf Delnitz i Juliusz Paul. Roczna wartość produkcji przekraczała 6 milionów złotych. Nowe rynki zbytu znaleziono w Ameryce Południowej i w USA. 

Po 1945 roku upaństwowiona fabryka funkcjonowała pod nazwą Zakłady Wyrobów Filcowych im. Tadeusza Kościuszki. W 1960 roku na bazie starej fabryki utworzone zostały Zakłady Wyrobów Wulkanizacyjnych PŁYTOTEX. Wtedy też zakład został zmodernizowany, wzniesiono nowe budynki produkcyjne. Produkowano tu między innymi materace i wkłady do foteli samochodowych. 

W latach 90. przedsiębiorstwo zostało przekształcone w spółkę akcyjną, której większościowy pakiet akcji nabyła w 2001 roku holenderska firma Enkev BV, i odtąd zakłady działały pod szyldem Enkev Polska SA. W 2007 roku zrodził się projekt Nowego Centrum Łodzi. Likwidacja fabryki w dotychczasowej lokalizacji była nieunikniona ze względu na budowę nowej ulicy roboczo nazywanej Nowotargową (obecnie alei Rodziny Scheiblerów). Dopiero w 2016 roku ostatecznie zakończyło się przenoszenie produkcji do budynków przy ulicy Traktorowej 139 należących do 2014 roku do Coca-Cola HBC Polska.

Niedługo budynki przy ulicy Targowej przestaną istnieć.

Na terenie dawnej fabryki kapeluszy Hermana Schlee ma powstać zespół budynków biurowych Targowa 2. Budowa ma wystartować w 2019, a dobiec końca w 2020 roku. Powierzchnia biurowa tej zabudowy to 30 tysięcy metrów kwadratowych. Obiekt to inwestycja firmy HB Reavis Poland, natomiast koncepcję architektoniczną opracowała pracownia Open architekci z Warszawy.  
źródła:
Jacek Kusiński, Ryszard Bonisławski, Maciej Janik. Księga fabryk Łodzi.
Urbanity.pl https://www.urbanity.pl/
FotoPolska https://fotopolska.eu

Fot. Monika Czechowicz 

Fot. archiwalne pochodzą ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi.