sobota, 14 czerwca 2014

PIOTRKOWSKA 12 - Kamienica Dawida Izraela Sendrowicza.



W 1874 roku narożnik skrzyżowania ulicy Piotrkowskiej z ówczesną Południową kupił Izrael  Dawid Sendrowicz. Trzy lata później stał tam niski, drewniany dom.



Dwadzieścia lat później właściciel zamówił u Dawida Lande projekt trzypiętrowej narożnej kamienicy. Miała ona zastąpić stojące tam dwupiętrowy murowany dom i drewniane zabudowania.


"Rozwój", rok 1898.




Kamienica powstała w 1897 roku.


Piotrkowska 12. Lata 1895-1900.

 Mówi się, że przy projektowaniu tego obiektu Lande "dał upust swojej twórczej fantazji". Na elewacji można dostrzec zegary słoneczne (w górnej części) oraz niewielką latarnię. Wejście znalazło się w sieni od strony ulicy Piotrkowskiej.



"Rozwój", rok 1898.


W kamienicy była siedzibą jednego z łódzkich Towarzystw Pożyczkowo-Oszczędnościowych. Jej właściciel posiadał tu także prywatną synagogę (dom modlitwy) mogącą pomieścić 30 osób. Została zdewastowana przez hitlerowców w 1939 roku.


Dziennik Urzędowy m.Łodzi, rok 1919.


 Gazeta "Rozwój", rok 1907.

W pierwszych latach XX wieku przy Piotrkowskiej 12 swój sklep miało Towarzystwo przemysłu naftowego braci Nobel.



Budowa  kamienicy pochłonęła 42 tysiące 700 rubli. Suma ta pochodziła z pożyczki zaciągniętej w Towarzystwie Kredytowym w Łodzi. 



Ta czterokondygnacyjna budowla cechuje się dekoracją charakterystyczną dla końca XIX stulecia. Odnaleźć tu można motywy neoromańskie, neogotyckie i neorenesansowe, tworzące konglomerat specyficzny dla architektury historyzującej. 



Szczególną uwagę w bryle budynku przykuwa wykusz nakryty pięknym hełmem oraz dwa pseudoryzality ze szczytami zdobionymi m.in. płaskorzeźbami smoków i delfinów.


W rękach Sendrowicza kamienica przy Piotrkowskiej 12 pozostawała do połowy pierwszej dekady XX wieku. W 1910 roku nabył ją niejaki Z. Liebermann. Parter gmachu został przebudowany na potrzeby handlowe.


"Głos Poranny", rok 1930.



Dzisiaj w kamienicy na rogu ul. Piotrkowskiej i Rewolucji mieści się m.in. dobrze znana i popularna Restauracja Polska. Restauracja zagrała w filmie "Trójkąt bermudzki". Żona jednego z bohaterów (Grażyna Trela) spaceruje po Piotrkowskiej i obserwuje wnętrze filmowej kawiarni "Mariolka", gdzie ma miejsce spotkanie jej męża Ludwika (Jan Peszek) z klientem...




Kamienica Dawida Sendrowicza przy ulicy Piotrkowskiej 12 w doborowym towarzystwie: kamienica Jozefa Monitza - Piotrkowska 10 i kamienica Karola Scheiblera pod numerem 11, czyli jeden z piękniej zabudowanych narożników łódzkich ulic: Piotrkowskiej, Rewolucji 1905 roku i Próchnika. 



Czterokondygnacyjna kamienica została zaprojektowana z twórczą fantazją i stała się jednym z charakterystycznych wielkomiejskich akcentów śródmieścia Łodzi, jakie liczne poczęły pojawiać się w ostatnich latach XIX wieku.

"Głos Poranny", rok 1931.


źródło:
Sławomir Krajewski, Jacek Kusiński. Ulica Piotrkowska. Spacer pierwszy.

Fot. Monika Czechowicz
Fot. archiwalna ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi.