Jacek Bierezin, rok 1968.
Bierezin
urodził 13 marca 1947 roku w Łodzi.
Studiował polonistykę na Uniwersytecie Łódzkim. Zadebiutował w 1967 roku wierszem wydrukowanym w katolickim miesięczniku „Więź”. W tym samym roku został jednym z założycieli łódzkiej grupy poetyckiej Centrum, której był członkiem do 1971 roku.
Od końca
lat 60. był związany z nurtem opozycji politycznej. Należał do
komitetu strajkowego na Uniwersytecie Łódzkim w Marcu ’68. W 1969
roku wziął ślub z Ewą Sułkowską – dziennikarką i działaczką
opozycyjną, siostrą poety i działacza opozycyjnego, Witolda
Sułkowskiego. Ich małżeństwo trwało 13 lat. W grudniu 1970
został aresztowany, zwolniono go w marcu 1971 roku. W listopadzie
tego samego roku został skazany w procesie niezależnej organizacji
„Ruch” na rok więzienia w zawieszeniu.
Studiował polonistykę na Uniwersytecie Łódzkim. Zadebiutował w 1967 roku wierszem wydrukowanym w katolickim miesięczniku „Więź”. W tym samym roku został jednym z założycieli łódzkiej grupy poetyckiej Centrum, której był członkiem do 1971 roku.
"Odgłosy", rok 1967.
Jacek Bierezin, rok 1970.
"Odgłosy", rok 1973.
W 1974 wrócił na
uczelnię i rozpoczął studiowanie etnografii. Od 1976 roku działał
w Komitecie Obrony Robotników, a następnie KSS KOR. W 1977 ponownie
został usunięty z uczelni z powodu współpracy z KOR. Podpisywał
listy protestacyjne – był m.in. jednym z sygnatariuszy tzw. Listu
59 (na przełomie 1975 i 1976) stanowiącego protest przeciwko
zmianom w konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
W
październiku 1979 roku brał również udział w głodówce w
kościele św. Krzyża w Warszawie na znak solidarności z
aresztowanymi działaczami czechosłowackiej Karty 77. W 1977
ścierając się z podziemnym „Zapisem”, założył własny
kwartalnik „Puls”, którego był redaktorem naczelnym do 1983
roku. Jego nakładem ukazały się „Traktat o gnidach” Piotra
Wierzbickiego, który wzbudzał emocje w kręgach opozycyjnych, oraz
„Moskwa-Pietuszki” Wieniedikta Jerofiejewa. Jeden z numerów
został poświęcony Witoldowi Gombrowiczowi.
Jacek Bierezin był „już od pierwszych wierszy otoczony legendą twórcy opozycyjnego, podziemnego, niepokornego, niepogodzonego ze światem, szukającego w nim zwady, wiodącego życie burzliwe i pełne sprzeczności” – napisała Joanna Siedlecka w „Obławie”.
Razem ze Stanisławem Barańczakiem, Julianem Kornhauserem, Ryszardem Krynickim i Adamem Zagajewskim Bierezin był zaliczany do czołowych twórców Nowej Fali. W swojej poezji łączył właściwy dla tego pokolenia ton społecznego zaangażowania, buntu przeciw totalitarnej władzy z wrażliwością na piękno otaczającego świata.
„Jego liryka czerpała obficie z własnej biografii, ale też – co warte podkreślenia – biografia kształtowała się zgodnie z nakazami przeżycia poetyckiego. [...] Wielbiciele widzieli w nim kontynuatora Rimbauda, poety zbuntowanego, kochanka intensywnych przeżyć. Krytycy nazywali jego postawę anachronizmem” – napisał o Bierezinie Paweł Huelle cytowany w biogramie dla portalu Culture.pl.
Zawsze był w opozycji, „niczyj” – jak określiła to Joanna Siedlecka. Występował zarówno przeciwko salonowi oficjalnemu, peerelowskiemu, jak i opozycyjnemu. „Z pogrzebu Jarosława Iwaszkiewicza, który kazał się pochować w górniczym mundurze, wyszedł ostentacyjnie, rzucając głośno, że są granice dobrego smaku. Salon opozycyjny z kolei drażnił go kombatanctwem, celebrą i zadęciem” – pisze Siedlecka.
Legalnie wydał tylko swój debiutancki tomik – „Lekcja liryki” (1972). Zbiór został dobrze przyjęty.
Jacek Bierezin był „już od pierwszych wierszy otoczony legendą twórcy opozycyjnego, podziemnego, niepokornego, niepogodzonego ze światem, szukającego w nim zwady, wiodącego życie burzliwe i pełne sprzeczności” – napisała Joanna Siedlecka w „Obławie”.
Razem ze Stanisławem Barańczakiem, Julianem Kornhauserem, Ryszardem Krynickim i Adamem Zagajewskim Bierezin był zaliczany do czołowych twórców Nowej Fali. W swojej poezji łączył właściwy dla tego pokolenia ton społecznego zaangażowania, buntu przeciw totalitarnej władzy z wrażliwością na piękno otaczającego świata.
„Jego liryka czerpała obficie z własnej biografii, ale też – co warte podkreślenia – biografia kształtowała się zgodnie z nakazami przeżycia poetyckiego. [...] Wielbiciele widzieli w nim kontynuatora Rimbauda, poety zbuntowanego, kochanka intensywnych przeżyć. Krytycy nazywali jego postawę anachronizmem” – napisał o Bierezinie Paweł Huelle cytowany w biogramie dla portalu Culture.pl.
Zawsze był w opozycji, „niczyj” – jak określiła to Joanna Siedlecka. Występował zarówno przeciwko salonowi oficjalnemu, peerelowskiemu, jak i opozycyjnemu. „Z pogrzebu Jarosława Iwaszkiewicza, który kazał się pochować w górniczym mundurze, wyszedł ostentacyjnie, rzucając głośno, że są granice dobrego smaku. Salon opozycyjny z kolei drażnił go kombatanctwem, celebrą i zadęciem” – pisze Siedlecka.
Legalnie wydał tylko swój debiutancki tomik – „Lekcja liryki” (1972). Zbiór został dobrze przyjęty.
(źródło fotografii: Lekcja liryki Jacek Bierezin )
Po licznych problemach z drugim tomikiem – „Wam” –
Bierezin postanowił wydać go w „Kulturze” (Paryż 1974). Jako
pierwszy z poetów mieszkających w PRL wydał wiersze pod własnym
nazwiskiem. Swoją decyzją sprowadził na siebie automatyczny zakaz
druku, tym samym przestał funkcjonować w oficjalnym obiegu
literackim.
(źródło fotografii: W połowie życia, Warszawa 1980, Niezależna Oficyna Wydawnicza "Nowa")
Jego tomik „W połowie życia” ukazał się poza
cenzurą w 1980 roku. W wydaniu poza cenzurą, w 1981 roku, ukazały
się również „Z pustyni i z puszczy. Felietony sprzed odnowy”.
W 1990 roku w Paryżu wydano jeszcze zbiór „Tyle rzeczy”. Już
po śmierci poety, w 1999 roku, ukazał się wybór „Linia życia”.
13
grudnia 1981 roku,, po wprowadzeniu stanu wojennego, Bierezin został
internowany, przewieziono go więźniarką z Łodzi do Jaworza – do
„obozu odosobnienia” dla pisarzy i intelektualistów. Następnie
został przeniesiony do Darłówka. Został zwolniony 19 sierpnia 1982.
Wówczas internowany został również cały zespół „Pulsu”, a
ostatni numer kwartalnika po wprowadzeniu stanu wojennego
skonfiskowano i zniszczono – nie odnaleziono jego śladów w
materiałach SB. Z kolei w Gołdapi, w „ośrodku odosobnienia”
dla kobiet, zamknięto żonę Bierezina, Ewę, oraz przyjaciółkę
Ankę Kowalską, autorkę słynnej powieści „Pestka”.
"Odgłosy", rok 1990.
Był współpracownikiem „Kultury”, „Zeszytów Literackich” oraz Radia Wolna Europa. W latach 1987–1989 był redaktorem miesięcznika „Kontakt”.
Po przyjeździe do Paryża nie nauczył się francuskiego, przez co miał problemy ze znalezieniem pracy – pracował na czarno na budowie. W końcu jednak podjął się nauki języka i zdał państwowy egzamin dla instruktorów pływania. Zaczął zarabiać na życie w Massy pod Paryżem.
Massy pod Paryżem, rok 1986.
Źródło:
Anna Kruszyńska (PAP)/dzieje.pl - Historia Polski
Fot. archiwalne i wycinki prasowe pochodzą ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi oraz stron:
