piątek, 27 marca 2015

PIOTRKOWSKA 23 i... astrachański kawior



Na przełomie XIX i XX wieku posesja należała do rodziny Landau. W 1888 roku stał tu  już piętrowy dom. W dokumencie z 1888 roku dotyczącym  budowy komórek, stajni i wozowni, dom frontowy jest opisany jako dwupiętrowy.

W dokumentach z następnych lat (1893) budynek występuje już jako jednopiętrowy. Należał do Augusty Landau.

 Grobowiec Augusty Landau. Nowy Cmentarz Żydowski przy ulicy Brackiej.

W latach 90-tych XIX wieku (do 1900 roku) mieścił się tutaj elegancki sklep delikatesowy dwóch Rosjan, Okojewa i Czkwianowa, oferujący świeży kawior astrachański, wędzone ryby, konserwy, pierniki, owoce i wina zagraniczne. Filia sklepu mieściła się przy Piotrkowskiej 69.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1904.




W 1873 roku powstała tu synagoga Chaima Wintera i Symchy Uberbojma, prywatny dom modlitwy.
Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę.
W okresie międzywojennym działał tu skład materiałów dentystycznych. 


"Głos Polski", rok 1919.


W latach 30. ubiegłego wieku mieszkał przy ulicy Piotrkowskiej 23 Abram Jakow Karo, znany łódzki lekarz internista. Urodził się w 1909 roku w Łodzi, był synem Szai, handlowca i właściciela restauracji "Bar Angielski", która również mieściła się pod tym adresem. W 1937 roku Abram Jakow po uzyskaniu dyplomu lekarza na uniwersytecie w Bazylei pracował jako lekarz Pogotowia Ratunkowego i lekarz domowy łódzkiej Ubezpieczalni Społecznej. W getcie łódzkim mieszkał przy ulicy Drewnowskiej 22 i pracował w Szpitalu Zakaźnym. Zmarł w szpitalu przy ulicy Dworskiej (dzisiaj Organizacji WiN) 28 lutego 1944 roku i został pochowany na cmentarzu przy ulicy Brackiej.

Reklama z 1928 roku. 



W pierwszych latach XX wieku otwarta została tutaj Szkoła kroju i szycia "Józefina", która, jak czytamy w reklamach ówczesnej prasy, prowadzona była przez mistrzynię cechową, dyplomowaną przez londyńską i paryską akademia kroju...

Rozwój, rok 1908.


Rozwój, rok 1910.


Na przełomie wieku XIX/XX przy Piotrkowskiej 23 działał znany skład i sklep z różnego rodzaju tkaninami (pościelowymi, tapicerowymi, dywanami itp) Józefa Hartzenberga (Harcenberga) i Israelsohna. Firma bardzo często reklamowała się w łódzkiej prasie:


Dziennik Łódzki, rok 1891.


"Czas", kalendarz informacyjny na rok 1900.


"Rozwój", rok 1900.

"Dziennik Łódzki", rok 1891.


"Rozwój", rok 1907. 


W latach 20. XX wieku mieścił się tu sklep z artykułami dla dentystów:

"Lodzer Informations und Hause Kelender", 1920.

Dzisiaj, pod numerem 23 mieści się między innymi sklep z artykułami optycznymi Fielmann: http://www.fielmann.pl/salon-fielmann/90406-lodz/

Fot. Monika Czechowicz 

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1913.

"Ilustrowana Republika", rok 1929.
źródła:
Sławomir Krajewski, Jacek Kusiński. Ulica Piotrkowska. Spacer pierwszy.
Anna Rynkowska. Ulica Piotrkowska.
Marek Szukalak. Słownik biograficzny Żydów łódzkich i z Łodzią związanych.