czwartek, 5 września 2013

LUSTRA ŁÓDZKIE


Okna kamienicy Chaima i Gersza Auerbachów. Ulica Narutowicza.
fot. Monika Czechowicz

Maks Haneman



Maks (Mosze) Haneman (Max Hanemann) - artysta malarz, urodzony w Łodzi, w 1882 roku. Studiował w Akademii Sztuk pięknych w Krakowie (w latach 1907-1908 i 1911-1914 oraz 1919-1920) pod kierunkiem Leona Wyczółkowskiego i Teodora Axentowicza. W 1913 roku malarz Karol Ende zorganizował w salach Muzeum Miejskiego przy ulicy Piotrkowskiej 91 jego wystawę indywidualną, zaś w lutym 1914 roku Maks Haneman wystawiał swe prace wraz z innymi łódzkimi malarzami. 


Morskie Oko.

W latach 1914-1910 kontynuował przerwane w wyniku działań wojennych studia w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem Stanisława Lentza, kończąc je w krakowskiej ASP (w 1920 roku). 


Morskie Oko.

Po odbyciu studiów zamieszkał na stałe w Zakopanem, gdzie na Krupówkach prowadził sklep z pamiątkami i własnymi pejzażami tatrzańskimi, które - obok obrazów o tematyce żydowskiej - pokazywał na licznych wystawach, m.in. w Łodzi (1924, 1927), Krakowie (1928), Warszawie (1925), we Lwowie (1927), Zakopanem (1930 i 1933) oraz w Budapeszcie (1930). 



Pejzaż górski.

Utrzymywał stałe i żywe kontakty z łódzkim środowiskiem artystów żydowskich; w roku 1937 miał dużą indywidualną wystawę w sali loży Bnei Brith.



Krawiec żydowski.

W 1914 roku wyjechał wraz z Arturem Szykiem i literatem A. Nisenhausem do Palestyny, zwiedził Syrię, Egipt i Sudan, przywożąc do kraju pejzaże i sceny rodzajowe z Bliskiego Wschodu, eksponowane na Wystawie Sztuki Żydowskiej w Łodzi w 1921 roku. Były to prace o motywach żydowskich, orientalnych i chrześcijańskich. Haneman malował niemal wyłącznie obrazy olejne, z rzadka akwarele.


Świątynia Omara w Jerozolimie.

Był członkiem Związku zawodowego Polskich Artystów Plastyków Podhalańskich, uczestniczył w wielu wystawach indywidualnych i zbiorowych. W Zakopanem tworzył obrazy o tematyce górskiej (pejzaże i sceny rodzajowe).


Zima pod Giewontem.

W czasie okupacji, zmuszony przez Niemców, opuścił Zakopane z myślą o powrocie do rodzinnej Łodzi. Zginął wraz z rodziną w niewyjaśnionych okolicznościach, nigdy nie docierając na miejsce. 



Rebe trzymający Torę.

W zachowanych materiałach archiwalnych dotyczących getta łódzkiego, jak również cmentarza żydowskiego w Łodzi nie potwierdza się teza, jakoby wrócił do Łodzi i zmarł w getcie łódzkim.



Ściana płaczu.

Obrazy artysty znajdują się, m.in. w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie, w Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem oraz w licznych kolekcjach prywatnych.


Krawiec żydowski.

źródło:
Marek Szukalak. Słownik biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych.