sobota, 17 stycznia 2015

PIOTRKOWSKA 19 - kamienica Abrama Lubińskiego


Kamienica Abrama Lubińskiego przy ulicy Piotrkowskiej 19.



Początkowo był to dom jednopiętrowy. Zbudowany w latach 70. XIX wieku. W 1900 roku nowy właściciel, Berek Zajbert nadbudował drugie piętro i poddasze.  Budynek zyskał mansardowy dach. Projektant przebudowy, architekt Gustaw Landau-Gutenteger, nadał budynkowi neogotycki klimat.


"Rozwój", rok 1898.

W kamienicy swoją siedzibę miało Stowarzyszenie Majstrów fabrycznych powstałe w 1892 roku.


Kalendarz Informator na rok 1919.



Bogato zdobiona, „koronkowa” siedmioosiowa fasada, ze sterczynowymi frontonami, balkonami na kroksztynach, maswerkową sztukaterią w polach międzyokiennych. 




Największy, środkowy balkon z balustradową kamieniarką zawiera motywy zwierzęce i roślinne (smoki..?). Bogato zdobiony trójkątny szczyt wieńczy środek elewacji.



Kamienica jest odrestaurowana z niezwykłą starannością - front budynku został odnowiony w 2009 roku.
Warto przyjrzeć się detalom balkonów, zdobień okiennych. Bogactwo detali jest naprawdę imponujące. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków (data wpisu do rejestru zabytków: 20.01.1971).


"Rozwój", rok 1909.



"Lodzer Zeitung", rok 1867.

"Lodzer Zeitung", rok 1867.

Numeracja ulicy Piotrkowskiej zmieniała się. W latach 1850-1891 kamienica pod nr 19 miała nr 274. W reklamach prasowych taka numeracja pojawia się jeszcze kilka lat.
Pod koniec XIX wieku otworzyła tu skład z tytoniem firma W. Muśnicki i S-ka.

"Rozwój", rok 1898.


"Czas", kalendarz na rok 1905. 

W końcu XIX wieku w posesji mieściło się pięć sklepów z artykułami włókienniczymi. Miał tu również swoją siedzibę dział administracyjny fabryki "Warszawski A.M. i Synowie" założonej w 1880 roku, mieszczącej się przy ulicy Przędzalnianej 20. Przez wiele lat mieścił się tu Magazyn Jarosławski, skład wyrobów bawełnianych i bielizny.


"Czas", kalendarz na rok 1902.

"Czas", kalendarz na rok 1905.


Kalendarz-Informator z 1923 roku. 


"Głos Kupiectwa", rok 1927.

"Ilustrowana Republika", rok 1926.


"Głos Poranny", rok 1930.


"Głos Poranny", rok 1931.


"Głos Poranny", rok 1931.


Przy Piotrkowskiej 19 znajdował się skład wyrobów bawełnianych, którego współwłaścicielem był Gustaw Gerson. Był również współwłaścicielem firmy włókienniczej Fraenkel, Gerson i S-ka, mieszczącej się przy ulicy Wschodniej 72.
Gerson był przemysłowcem, wchodził w skład zarządu Związku Fabrykantów. Studiował technologię włókiennictwa w Bernie, ukończył Akademię Handlową w Moskwie. W Łodzi mieszkał przy ulicy Pomorskiej 23.

Księga adresowa m. Łodzi i województwa łodzkiego. Rocznik 1937-1939.

W latach II wojny Gerson przebywał w łódzkim getcie, od 1940 roku był jednym z kierowników Centrali Zakupów.



W czasach PRL-u przy Piotrkowskiej 19 znajdowała się restauracja "Ludowa" (lokal kat.I J).

Gazeta "Rozwój", rok 1903.
źródła:
Anna Rynkowska. Ulica Piotrkowska.
Sławomir Krajewski, Jacek Kusiński. Ulica Piotrkowska. Spacer pierwszy.
Ewa Niedźwiecka. Łódź w PRL-u. Opowieść o życiu miasta 1945-1980.
Andrzej Kempa, Marek Szukalak. Żydzi dawnej Łodzi. Słownik biograficzny.
http://tubylec.flog.pl/


Kalendarz informator na rok 1923.

Kalendarz informator na rok 1923.

Gazeta "Republika", rok 1923. 

Fot. archiwalne pochodzą ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi. 


"Głos Poranny", 1930.

Fot. Monika Czechowicz