sobota, 22 kwietnia 2017

Park Sielanka i wille rodziny König.




Park Sielanka położony jest pomiędzy osiedlami Kurak i Rokicie, po północnej stronie ulicy Pabianickiej. Jest to niewielki park, ale znacznie bardziej uczęszczany niż leżący nieopodal Park Słowackiego. 



Autorzy książki "Parki Łodzi" piszą, że park powstał jeszcze w XIX wieku. Obejmuje dawny park przypałacowy Ferdynanda Königa oraz ogród wypoczynkowy "Sielanka".
Ferdynand König (1849-1917), był łódzkim fabrykantem, właścicielem przędzalni, apretury i farbiarni na Rokiciu Nowym. Był żonaty z Anną z domu Lorentz (1855-1928), z którą miał czterech synów: Teodora, Leonarda Ryszarda, Wojciecha i Brunona. Członkowie rodziny König pochowani są na Starym Cmentarzu Katolickim przy ulicy Ogrodowej.

Grób rodziny Ferdynanda Königa.


Park był częścią założenia pałacowo-parkowego dwóch pałaców Ferdynanda Königa. Pierwszy budynek spełnia obecnie funkcje mieszkaniowe, drugi był siedzibą Chorągwi Łódzkiej Komendy Hufca Łódź - Górna ZHP, teraz… wygląda na opuszczony. 


W parku znajdują się dwa płytkie zarybiane przez wędkarzy stawy. Stawy zasilane wodą z wodociągów miejskich były modernizowane w 1999 roku, kiedy to umocniono ich brzegi i oczyszczono dno.


Od strony Ronda Lotników Lwowskich, znajduje się wybudowany pod koniec lat 90-tych XX wieku plac zabaw a także stoły do ping-ponga. W środkowej części parku usypana jest górka saneczkowa, a w południowo-zachodniej części usytuowane jest boisko do piłki nożnej. 


Afisz z 1939 roku.


Przy ulicy Pabianickiej 49 stoi willa Ferdynanda Königa. Stanowi ona część parku Sielanka. Na tym samym terenie parkowym, pod numerem 55 znajduje się drugi budynek willowy wzniesiony w roku 1910 roku. Należał on do Ryszarda Königa, jednego z synów Ferdynanda.
Przyjrzyjmy się bliżej obu budynkom.

Willa Ferdynanda Königa, ulica Pabianicka 49 (dawna Szosa Pabianicka).

Willa powstała w wyniku rozbudowy dawnego domu Franciszka Lorentza, który w 1878 roku nabył właściciel przędzalni wełny, Ferdynand König. Kupił dom, wraz z posiadłością położoną wówczas na obszarze Rokicia Nowego (gmina Brus). Na terenie posiadłości wzniesiono budynki fabryczne. Obszar ten włączono w granice miasta w 1906 roku.


Rozbudowy willi dokonano w dwóch fazach – pierwsza miała miejsce przed 1863 rokiem, druga ok. roku 1900.
W latach międzywojennych jako własność „Sukcesowrów F. Königa” willa zamieszana była przez jego synów: Teodora, zajmującego pięć pokoi, Wojciecha i Brunona oraz wdowę Annę, zajmujących po trzy pokoje.
Budynek pozostał w rękach rodziny do 1968 roku, potem przeszedł na własność państwa i był przeznaczony do wyburzenia w związku z planowanym poszerzeniem ulicy Pabianickiej. W latach 60. ubiegłego wieku mieścił się tu oprócz mieszkań, punkt weterynaryjny i czytelnia.


Willa położona jest w południowej części miasta, pierwotnie otoczona była ogrodem, znacznie okrojonym od wschodu w związku z poszerzeniem ulicy Pabianickiej jako dwupasmowej trasy wylotowej, obecnie znajduje się po jej zachodniej stronie w odległości zaledwie 3 metrów od jezdni.


Willa znajduje się na nieogrodzonej działce, na południowo-wschodnim skraju parku „Sielanka”, w który włączono dawny park Königów.  


Willa reprezentuje formy dojrzałego renesansu włoskiego. Elewacja frontowa willi znajduje się od strony ulicy.



Zbudowana na planie litery L, z ryzalitami i aneksami, od strony północno-wschodniej znajduje się wydłużone skrzydło na planie prostokąta, zapewne dobudowane wtórnie.


Wejście główne i klatka schodowa znajdują się od strony zachodniej oraz boczna klatka schodowa w części północnej głównej bryły budynku.


Willa posiada kondygnacje oddzielone gzymsem kordonowym, górą gzyms i fryz wieńczący z okienkami strychowymi, okna i otwory drzwiowe prostokątne.
Parter pokryty jest boniami pasowymi, okna na dole ujęte klińcami, na piętrze opaskami z nadprożami z finezyjną sztukatorską dekoracją, we fryzie pola zdobione motywem girland.


W elewacji południowej znajduje się dwuosiowy pseudoryzalit zwieńczony małym półkolistym szczytem z monogramem „F K”.
W narożu południowo-wschodnim wejście poprzedzono tarasem ujętym kolumnami, z tarasem na piętrze.


Od północnego wschodu znajduje się wieloboczny ryzalit, do którego przylega parterowe wydłużone skrzydło, zwieńczone od frontu tralkową balustradą.


Krzysztof Stefański pisze: „Zachowany bogaty wystrój wnętrz, oryginalna stolarka okienna i drzwiowa, sztukaterie sufitowe o neorenesansowych i rokokowych formach, w salonie na parterze w kartuszowych polach malowane scenki wiejskie oraz dekoracje rzeźbiarskie, przeszklone drzwi, salonik mauretański, dekoracyjne piece kaflowe, w łazience oryginalna glazura oraz wanna-basenik…”  - jaka szkoda, że nie mogłam wejść do środka i zobaczyć tych cudów..!

200 metrów dalej druga willa rodziny Königów:

Willa Leonarda (Ryszarda) Königa, ulica Pabianicka 55 (dawna Szosa Pabianicka).

Willa została zbudowana przez Ryszarda Königa (1875-1955), kupca i przemysłowca, współwłaściciela zakładów wełnianych ojca, Ferdynanda Königa, w południowej części zespołu przemysłowo-rezydencjonalnego należącego do jego rodziny.
W latach międzywojennych zamieszkiwana była przez rodzinę Ryszarda, w tym jego syna Jana Erwina, adwokata. Formalnie była to własność firmy „Spadkobiercy F. Königa”.


Po 1945 roku willa została upaństwowiona i przekazana ZHP.
W 1974 roku przeszła generalny remont z dobudową aneksu od strony południowo-zachodniej.


Willa pierwotnie także była otoczona ogrodem, dzisiaj znajduje się zaledwie 10 metrów od dwupasmowej trasy wylotowej z miasta. Położona jest na nieogrodzonej działce, na południowym skraju parku „Sielanka”.


Willa reprezentuje postsecesyjny wczesny modernizm z elementami barokowymi i neoklasycznymi. Elewacja frontowa znajduje się od strony ulicy Pabianickiej.


Budynek zbudowano na rzucie zbliżonym do kwadratu z dobudowanym współcześnie ryzalitem od południowego zachodu. 


Posiada gładkie elewacje, naroża ujęte stylizowanymi pilastrami.


W elewacji frontowej po lewej stronie znajduje się pseudoryzalit zwieńczony szczytem z owalnym medalionem wypełnionym monogramem „R K”.


Dach jest namiotowy zwieńczony ażurową kratą z motywem roślinnym.



Na piętrze znajduje się niewielki taras z trójdzielnym „weneckim” oknem, w centrum zamkniętym arkadowo, powyżej owalny medalion z postacią putta.


W elewacji wschodniej, po lewej stronie znajduje się pseudoryzalit z wejściem głównym dołem, a górą szczyt z medalionem wypełnionym owalnym oknem z kobiecą maską.



Po prawej duże drzwi poprzedzone schodkami, osłonięte współczesnym blaszanym daszkiem, na piętrze okna ujęte doryckimi półkolumienkami.
Większa część pierwotnego wystroju willi w wyniku przebudów i adaptacji została zniszczona.


Niestety, dzisiaj obie wille Königów są w złym stanie budowlanym i wymagają remontu.

źródła:
Krzysztof Stefański. Łódzkie wille fabrykanckie.
Zielona Łódź http://www.zielonalodz.pl
[red.] Jakub Mowszowicz. Parki Łodzi.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz