sobota, 23 sierpnia 2014

PIOTRKOWSKA 13 - DOM JANA PETERA.



Piotrkowska 13 – klasycystyczny dom Jana Petera, ozdobiony trójkątnymi naczółkami, pilastrami i płaskorzeźbionymi płycinami.
W 1862 roku Jan Peter wybudował kamienicę według projektu Jana Karola Mertschinga. Jest to jeden z nielicznych zachowanych przy ulicy Piotrkowskiej domów z wcześniejszego okresu rozwoju Łodzi.


Kamienica stoi przy ulicy Próchnika 2, frontem do Piotrkowskiej. Budynek jest niski - tylko jednopiętrowy, ale utrzymany w klasycystycznym stylu.



Budynek pochodzi z wcześniejszego okresu niż większość reprezentacyjnych budowli przy ulicy Piotrkowskiej. Na jego przykładzie można dobrze zrozumieć zamysł Rajmunda Rembielińskiego, który projektował Nowe Miasto. Parcele miały być wąskie (najwyżej siedem okien i tyle właśnie ma kamienica) natomiast za budynkiem tkacza rozciągać miał się długi ogród, tak, aby robotnik mógł łączyć pracę przy warsztacie z ogrodnictwem.


"Rozwój", rok 1910.



Jana Petera był znanym cukiernikiem. Na parterze domu mieścił się szynk i cukiernia, a w późniejszym czasie również księgarnia Juliusza Arndta i zupełnie jeszcze niedawno bar mleczny. Był to pierwszy w latach powojennych bar mleczny w Łodzi, otwarty w listopadzie 1949 roku.

"Dziennik Łódzki", rok 1884.


"Łodzianin", rok 1893.


"Łodzianin", rok 1893.

Numeracja ulicy Piotrkowskiej zmieniała się. Posesja przy dzisiejszej Piotrkowskiej 13 do 1850 roku posiadała numer 133,  a w latach 1850-1891 numer 277.

Mieszkali tutaj przedstawiciele miejscowej inteligencji, np. rejent Konstanty Płachecki i nauczyciele szkoły realnej.

"Czas", kalendarz informacyjny na rok 1900.

"Czas", kalendarz informacyjny na rok 1905.


Od 1932 roku działała tu kolektura loterii państwowej prowadzona przez S. Passiermana.


"Głos Poranny", rok 1932.

"Głos Poranny", rok 1932.


"Głos Poranny", rok 1932.


"Głos Poranny", rok 1932.


"Głos Poranny", rok 1932.


"Głos Poranny", rok 1932.

"Głos Poranny", rok 1935.

Fot. Monika Czechowicz
Fot. archiwalna ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi.


Kalendarz handlowo-przemysłowy m. Łodzi, rok 1910.

źródło:
Sławomir Krajewski, Jacek Kusiński. Ulica Piotrkowska. Spacer pierwszy.
i inn.
Fotografie archiwalne pochodzą ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi.