poniedziałek, 29 lipca 2024

"Modowe męki" dawnych łodzian w upalne dni 🌞🌞🌞

"Ilustrowana Republika", rok 1927.
(zbiory Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi)

Fot. Monika Czechowicz

REGION/ Muzeum w Osadzie Dwa Młyny.


Osada Dwa Młyny to kompleks dwóch drewnianych budynków położonych obok miejscowości Ldzań, w pobliżu pięknego rozlewiska rzeki Grabi. Pierwsza wzmianka o osadzie pojawia się już w kronikach Jana Długosza z 1568 roku. To jeden z największych drewnianych młynów w Polsce oraz jeden z najlepiej zachowanych w Europie Środkowej kompleks dwóch młynów wodnych. 


W odpowiedzi na prośby licznych sympatyków tego miejsca, została przekształcona w muzeum. Patronem muzeum jest Jan Radgowski, wskrzesiciel idei odbudowy osady młyńskiej w dolinie rzeki Grabi.


Jan Radgowski, artysta plastyk, ceniony konserwator zabytków w 2008 roku wraz z rodziną nabył oba młyny i związał swoje życie z piękną okolicą w dolinie rzeki Grabi. Od tamtej pory zaangażował się w odbudowę zapomnianego kompleksu.


 Jan Radgowski Zmarł w 2022 roku w wieku 66 lat. Jego marzenie jest kontynuowane przez rodzinę, która rozwija kompleks oraz przylegającą do niego infrastrukturę. Dzięki temu powstało unikatowe miejsce w regionie województwa łódzkiego, które jest bardzo cenione przez społeczność lokalną.


 Muzeum prezentuje dziedzictwo ziemi łódzkiej oraz regionu. 


Do dyspozycji zwiedzających jest jeden z najstarszych w Polsce zabytkowych młynów wodno-elektrycznych. Podziwiać można unikatową drewnianą konstrukcję oraz zaawansowane mechanizmy z przełomu XIX i XX wieku. 


Ponadto sympatycy oraz pasjonaci mogą podziwiać różne obiekty sztuki użytkowej, mające zastosowanie już od XVII wieku, eksponaty ceramiczne, rzeźby oraz inne przedmioty zabytkowe.


Muzeum zostało otwarte 2 lipca 2024 roku.


Źródło:
Życie Pabianic (zyciepabianic.pl)


Fot. Monika Czechowicz

wtorek, 23 lipca 2024

Modernistyczny budynek przy al. Kościuszki 57.

Budynek dawnego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych przy al. Kościuszki 57.

Instytucja ta, powołana do życia w 1927 roku miała na celu upowszechnienie nowoczesnego systemu ubezpieczeniowego na terenie kraju. 

"Kurier Łódzki", rok 1927.

Budynek PZU (wówczas Powszechny Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych) został zaprojektowany w 1929 roku jako jednobryłowy i wolnostojący. Autorem projektu struktury konstrukcyjnej był Stefan Bryła, profesor Politechniki Lwowskiej, a wykonawcą budowy łódzkie Przedsiębiorstwo Konstrukcyjne z siedzibą przy alei Kościuszki 1. Funkcję kierownika budowy pełnił inżynier Franciszek Karpiński. Budowę rozpoczętą w 1929 roku zakończono już w 1930. Podczas wznoszenia gmachu zmieniono pierwotne plany i zamiast poddasza powstało dodatkowe piętro, co zwiększyło wysokość budynku o prawie 3 metry. W 1932 roku od frontu dobudowano czterokondygnacyjne części boczne uzupełniające linię pierzei.

Stefan Władysław Bryła (1886-1943)
- polski inżynier budowlany, pionier praktycznego zastosowania spawalnictwa oraz konstrukcji spawanych, polityk lwowskiej chadecji i poseł na Sejm II RP.
(źródło fotografii: Stefan Bryła – Wikipedia, wolna encyklopedia)
Stefan Bryła pracował na budowach w Niemczech, Francji, Anglii, Kanadzie i USA. W latach 1915-1917 był wykładowcą Polskiego Kolegium Uniwersyteckiego w Kijowie.
W 1918 roku uczestniczył w walkach o Lwów, a w latach 1919-1920 brał udział w obronie Warszawy. Od 1921 roku wykładał budowę mostów na Politechnice Lwowskiej, a od 1934 budownictwo na Politechnice Warszawskiej, gdzie w latach 1938-1939 był dziekanem Wydziału Architektury. W 1928 roku opracował dla Ministra Robót Publicznych pierwsze na świecie przepisy spawania konstrukcji stalowych w budownictwie. Stały się one wzorem dla podobnych przepisów w innych krajach. Autor lub konsultant wielu konstrukcji w tej technologii, między innymi pierwszego na świecie drogowego mostu na rzece Słudwi w Murzycach pod Łowiczem (oddany do użytku 12 sierpnia 1929 roku, przyjeżdżali wówczas oglądać go inżynierowie m.in. z Francji i Niemiec) i wieżowca "Prudential" w Warszawie (1933). W 1929 roku został powołany na członka Stałej Międzynarodowej Komisji Mostów i Konstrukcji Inżynierskich. Był także członkiem Akademii Nauk Technicznych i współzałożycielem Polskiego Związku Inżynierów Budowlanych. Napisał ok. 250 prac naukowych, podręczników i artykułów. Był cenionym inżynierem oraz teoretykiem spawalnictwa o międzynarodowym uznaniu; współpracował m.in. przy budowie wieżowców w USA - np. Woolworth Building w Nowym Jorku (wówczas najwyższego budynku na świecie).
Od 1939 roku, w czasie okupacji niemieckiej pełnił funkcję dziekana tajnego Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. W strukturach podziemnego państwa polskiego w Biurze Delegata Rządu na Kraj był szefem komórki Robót Publicznych i Odbudowy. Opracował w nim m.in. 10-letni plan powojennej odbudowy Polski ze zniszczeń wojennych oraz instrukcję dla Kedywu (AK): Jak niszczyć stalowe mosty. Za organizowanie tajnego nauczania został wraz z całą rodziną aresztowany przez Niemców (16 listopada 1943 roku). Przebywał na Pawiaku. Został rozstrzelany 3 grudnia 1943 roku w ulicznej egzekucji. Jego symboliczny grób znajduje się na "Starych Powązkach".

"Ilustrowana Republika", rok 1935.


Budowa gmachu, rozpoczęta w 1929 roku została zakończona w roku 1930. Jest to siedmiopiętrowy budynek, wysoki na 32 m - drugi obok hotelu Savoy tak wysoki wówczas obiekt w mieście. Budowla, podobnie jak inne w centrum Łodzi, powstała na dość wąskiej działce i zapewne to wymusiło jej "strzelistość". 

"Panorama", ilustracja tygodniowa, rok 1931.


Dwie boczne, trzypiętrowe części wspierają środkową siedmiopiętrową bryłę o trójkątnym zaostrzonym zarysie. Architektura budynku wpisuje się w ówczesny nurt dążenia do prostoty formy i funkcjonalności wewnętrznych rozwiązań. W ten sposób powstał jeden z najbardziej udanych obiektów architektury modernistycznej w naszym mieście.

Al. Kościuszki 57. Dzisiaj budynek I Inspektoratu PZU S.A
Fot. Monika Czechowicz
Fot. archiwalne ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi
oraz strony:
źródła:
Dariusz Kędzierski. Ulice Łodzi.