DOMY UMIERAJĄ STOJĄC

Ulica Pomorska 53.

fot. Monika Czechowicz

ULICA KNIAZIEWICZA i SZPITAL BIEGAŃSKIEGO

Ulica gen. Kniaziewicza, krótka uliczka na łódzkim Julianowie, równoległa do ulicy Pojezierskiej. Wzdłuż jednej strony ulicy ciągnie się mur otaczający teren Wojewódzkiego Szpitala im. Dr Władysława Biegańskiego.

W roku 1911 z inicjatywy Fundacji Konstadtów rozpoczęto budowę szpitala. 

"Rozwój", rok 1907.

"Rozwój", rok 1910.

Pierwsza wojna światowa zastała budowę wykonaną w 2/3. Wieloprofilowy, stały miejski Szpital zakaźny zorganizowano w niewykończonym przed 1914 roku budynku Szpitala fundacji Konstandtów na Radogoszczu po uzyskaniu zgody ze strony Łódzkiego Żydowskiego Towarzystwa Dobroczynności.

W końcu lipca 1915 roku w murowanych i drewnianych pawilonach tego Szpitala, znalazło pomieszczenie 200 chorych na dur brzuszny. Równocześnie zorganizowano 100 - łóżkowy oddział dla chorych na gruźlicę. Szpital otrzymał nazwę: Miejski Szpital Zakaźny. 

"Rozwój", rok 1922.

"Głos Poranny", rok 1936.

W okresie międzywojennym liczył 360 łóżek o profilu ogólnym z oddziałami zakaźnymi. Dzierżawił go Zarząd Miejski od prywatnego właściciela. Oddziały w tym okresie były nadmiernie obłożone a śmiertelność duża.

"Głos Poranny", rok 1937.

"Głos Poranny", rok 1938.

W okresie II wojny światowej Szpital przejęły władze niemieckie. Wśród leczonych chorych byli również więźniowie Radogoszcza. Szpital liczył wówczas 10 baraków ogrzewanych piecami węglowymi, posiadał niewielkie okna i urządzenia sanitarne w niewystarczającej ilości.

Po wojnie, w 1945 roku, Szpital zmienił nazwę na Miejski Szpital Nr 9. Budynki były zdewastowane, a wyposażenie oddziałów - rozkradzione. Chorzy leżeli w salach 16 - 17 łóżkowych. 

"Dziennik Łódzki", rok 1946.

Na przełomie lat 1949/1951 szpitale zostały upaństwowione w tym również Szpital na Radogoszczu. Przyjął on nazwę Szpitala Nr 9 na Radogoszczu, a następnie Szpitala miejskiego Nr 9 przy ul. Kniaziewicza. Uchwałą Nr 7/53 Rada Narodowa miasta Łodzi opierając się na wniosku Komisji Zdrowia, nazwała Szpital imieniem dr Władysława Biegańskiego.

"Dziennik Łódzki", rok 1948.

W 1951 roku podjęto decyzję o rozbudowie i unowocześnieniu Szpitala. Wybudowano nowe pawilony między innymi duru plamistego, obserwacyjny. W latach 1960 - 1962 zostały oddane do użytku dwa nowoczesne pawilony przystosowane do potrzeb oddziałów zakaźnych. W tym czasie zlikwidowano baraki, a oddziały przeniesiono do nowych obiektów. Powstał również oddział chirurgiczny dla potrzeb Miasta. Uruchomiono Poradnię Przyszpitalną Chirurgiczną dla potrzeb Dzielnicy Bałuty, a w następnych latach zmieniono ją na Przychodnię Chirurgii Ogólnej oraz na Poradnię WZW i Poradnię Chorób Jelit dla mieszkańców miasta Łodzi. W marcu 1962 roku oddano do użytku Zakład Anatomii Patologicznej. Na początku lat 60-ych po rozbudowie Szpital liczył 880 łóżek.
W 1972 roku powstał Zespół Opieki Zdrowotnej Łódź - Bałuty, w skład którego, jako jedna z jego jednostek organizacyjnych, wchodził Szpital im dr Wł. Biegańskiego. Wraz z utworzeniem Zespołu Opieki Zdrowotnej Łódź - Bałuty powstał Międzyszpitalny Dział Anestezjologii i Intensywnej Terapii z przekształcenia dotychczasowego Zespołu Anestezjologicznego funkcjonującego w Szpitalu.

W roku 1983 Szpital liczył 711 łóżek, posiadał 16 oddziałów, blok operacyjny, funkcjonowały 4 Izby Przyjęć, w dalszym ciągu działał Punkt Krwiodawstwa. Na terenie Szpitala znajdowała się kuchnia, pralnia, sterylizatornia, dezynfektornia oraz przychodnia chirurgiczna, która leczyła chorych z całej Dzielnicy Bałut oraz wchodząca w jej skład Poradnia Chorób Jelit z Poradnią WZW.
W 1984 roku powstał nowy 32 łóżkowy Oddział Internistyczny przeniesiony ze Szpitala im H. Wolfa.
W 1989 roku Szpital im dr Wł. Biegańskiego, będący jednostką ZOZ - u Łódź - Bałuty został podporządkowany administracyjnie Naczelnikowi Dzielnicy Łódź - Bałuty. Zorganizowanie Klinik Akademii Medycznej i Wojskowej Akademii Medycznej na bazie szpitali, rozszerzyło obszar działania o świadczenie wysokospecjalistycznych usług leczniczych z zakresu chorób zakaźnych, dermatologii na makroregion województwa łódzkiego. Na bazie Szpitala działają Kliniki AM i WAM.
W 1995 roku Szpital im dr Wł. Biegańskiego został umieszczony na liście jednostek zgłoszonych do wyłączenia z kompetencji gmin. Z dniem 1 stycznia 1996 roku Szpital im dr Wł. Biegańskiego został organizacyjnie wyodrębniony z Zespołu Opieki Zdrowotnej Łódź - Bałuty i stał się jednostką budżetową podporządkowaną Wojewodzie Łódzkiemu.

Od 1997 roku rozpoczęła działalność Klinika Kardiologii Instytutu Medycyny Wewnętrznej Akademii Medycznej w Łodzi. W ramach Kliniki, w oparciu o wysokospecjalistyczne kadrę medyczną i nowoczesną aparaturę, działa Pododdział Intensywnego Nadzoru Kardiologicznego, Pracownia Hemodynamiki. Klinika przyjmuje przypadki z ostrymi stanami zagrożenia życia, spowodowanymi chorobami układu krążenia.
Od dnia 1 stycznia 1998 roku Szpital funkcjonuje jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, którego organem założycielskim jest Samorząd Województwa Łódzkiego. Od początku istnienia Szpital im. Biegańskiego zajmował się leczeniem chorób zakaźnych i jego profil do chwili obecnej nie został zmieniony.

Obecnie na bazie Szpitala funkcjonują oddziały zakaźne dla dorosłych i dzieci, oddział kardiologiczny z dwoma pracowniami hemodynamiki, pracownią implantacji stymulatorów serca, pracownią elektrofizjologii, pododdziałem intensywnej opieki kardiologicznej, oddział rehabilitacji kardiologicznej, oddziały chorób wewnętrznych, oddział dermatologii dla dorosłych i dzieci, oddział anestezjologii i intensywnej terapii, zakład opiekuńczo leczniczy. Od 1 stycznia 2007 roku w strukturze jednostki funkcjonuje Pracownia Endoskopii Zabiegowej, będąca uzupełnieniem bazy diagnostycznej dla pacjentów hospitalizowanych w Szpitalu.

Uzupełnieniem bazy diagnostycznej Szpitala jest Dział Diagnostyki Laboratoryjnej. W styczniu 2005 roku nastąpiło otwarcie nowej Pracowni Diagnostyki Molekularnej umożliwiającej szybką i celowaną diagnostykę chorób zakaźnych. Pracownia jest jedyną w województwie łódzkim i jedną z niewielu w Polsce świadczącą usługę diagnostyczną na najwyższym światowym poziomie. Badania przyczyniają się do skrócenia procesu diagnostycznego pacjentów, podjęcia decyzji o celowanej terapii oraz ocenie jej skuteczności. Diagnostyka molekularna metodą PCR jest „złotym standardem" diagnostyki zapalenia wątroby typu C i B oraz zakażeń wirusem HIV.
Ponadto w Szpitalu funkcjonuje Pracownia Rentgenodiagnostyki, USG, Dział Anatomii Patologicznej, Apteka Szpitalna.
Powierzchnia obszaru zajmowanego przez Szpital wynosi 6,8 ha, z czego 1,9 ha zajmują budynku o łącznej kubaturze 140 tys. m3. Jest jedynym szpitalem w Łodzi i jednym z niewielu w Polsce o niskiej zabudowie pawilonowej.
W ciągu ponad 90 lat istnienia placówki, nie zmieniła ona swego charakteru. Nadal głównym jej obszarem działalności jest leczenie i diagnozowanie osób chorych zakaźnie.

Fot. współczesne Monika Czechowicz
Fot. archiwalne ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi.

źródła:

Oficjalna strona szpitala i inn.

MAPA GOOGLE

ŁÓDZKIE SYNAGOGI

Łódź w XIX stuleciu była potęgą przemysłu włókienniczego w Europie. Od początku miasto współtworzyli Polacy, Niemcy i Żydzi. Obecni byli też Rosjanie, ale oni stanowili znacznie mniejszy procent populacji. Przed drugą wojną światową wśród 672 tysięcy mieszkańców co dziesiąty deklarował niemieckie korzenie, natomiast społeczność żydowska stanowiła ponad 1/3 mieszkańców Łodzi. To było drugie po Warszawie żydowskie miasto w Polsce. Zbudowano więc miasto na fundamentach kultury polskiej, niemieckiej, rosyjskiej i żydowskiej. Łódź była swoistym wyznaniowym tyglem, gdzie obok wyznawców katolicyzmu, luteranizmu, mozaizmu i prawosławia byli także kalwiniści, baptyści... A na dokładkę podziały narodowościowe nie zawsze pokrywały się z podziałami wyznaniowymi, co powodowało, że społeczeństwo mojego kochanego, niezwykłego miasta - w owych czasach stanowiło fenomen nie mający swego odpowiednika. A potem.... Potem wszystko zaczęło znikać... W czasie I-ej wojny światowej opuściła Łódź zdecydowana większość Rosjan i wielu Niemców, a w czasie II-ej… nastąpiła zagłada żydowskiej części mieszkańców. Ponieważ Łódź należała do Rzeszy (Litzmanstadt), nie zniknęło samo miasto. Jedyne budynki, które Niemcy zniszczyli to żydowskie synagogi. Powstawały one tak licznie jak inne domy modlitwy, bo przecież religia stanowiła bardzo istotną część tradycji społeczności żydowskiej. Na szczęście nie wszystkie łódzkie synagogi stanęły w ogniu.

Synagoga Reicherów. Przetrwała zawieruchę wojenną gdyż w czasie wojny Niemcy urządzili w niej...skład soli. Wybudowana latach 1895-1900 (ul. Rewolucji 1905 r./ nr.28).

Drugą, działającą synagogą jest synagoga przy ulicy Pomorskiej 18. Synagoga została założona w 1998 roku, na pierwszym piętrze odzyskanej w 1997 roku siedziby Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Łodzi. Fundusze na urządzenie synagogi zostały przekazane przez zagranicznych sponsorów, m.in. Marka Szaloma z Nowego Jorku i Josefa Buchmana z Frankfurtu nad Menem.

Prywatny dom modlitwy znajdujący się w Łodzi w podwórku przy ulicy Piotrkowskiej 46. Synagoga została zbudowana w latach 1895–1900. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę. Obecnie mieści się w niej księgarnia.

Dawny Dom Modlitwy "Beit Midrash" urządzony w 1899 w budynku dawnej koszernej rzeźni drobiu (przy ulicy Piotrkowskiej 114).

Tych synagog już nie zobaczymy:

Synagoga Altshot

"Tydzień", rok 1894.

Synagoga Wielka Reformowana (spalona przez Niemców w 1939 i rozebrana
w 1940 roku).

"Dziennik Łódzki", rok 1885.

"Dziennik Łódzki", rok 1886.

Synagoga Ezras Izrael (synagoga litewska, wołyńska), wzniesiona w stylu neoromańskim. Po zajęciu
Łodzi przez wojska hitlerowskie synagoga też została spalona. Niszczenie
budynku żołnierze połączyli z bestialskim znęcaniem się nad duchownymi
żydowskimi. Wydarzenie to opisał w "Pieśni o zamordowanym żydowskim
narodzie" Icchak Kacenelson.

"Namiot Jakuba", nieduża synagoga, projektowana przez autora willi
Kindermana.W czasie wojny Ohel Jakov podzielił losy innych łódzkich
synagog.

"Tydzień", rok 1896.

Także:

Synagoga Arona Kona. Została założona w 1891 roku z inicjatywy Arona Kona, Chaima Wintera i Symchy Uberbauma. Została ona przeniesiona z lokalu przy ulicy Piotrkowskiej 33. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę.

Synagoga Chaima Wintera i Symchy Uberbauma  - prywatny dom modlitwy znajdujący się przy ulicy Piotrkowskiej 23.Synagoga została założona w 1873 roku z inicjatywy Chaima Wintera i Symchy Uberbauma (Uberbojma). Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę.

Synagoga Chaskiela Pelca w Łodzi - prywatny dom modlitwy znajdujący się w Łodzi przy ulicy Piotrkowskiej 88. Synagoga została założona w 1900 roku z inicjatywy Chaskiela Pelca. Mogła ona pomieścić 81 osób. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę.

Synagoga Dydiego Bergera - prywatny dom modlitwy znajdujący się przy ulicy Piotrkowskiej 33. Synagoga została zbudowana w 1891 roku z inicjatywy Dydiego Bergera. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę.

I wiele, wiele innych...

"Rozwój", rok 1899.

Zobacz jeszcze SYNAGOGĘ W WYOBRAŹNI