niedziela, 25 stycznia 2015

JULIUSZ LANGE – FABRYKA W ŁODZI i… MOZAMBIK


Plac przy ulicy Wólczańskiej 49/51, na którym zbudowano fabrykę, został kupiony przez Juliusza Langego w 1879 roku. 

"Führer Durch Łódź", 1893.

Pierwsze obiekty stanęły tu przed 1882 rokiem. Dalsza rozbudowa miała miejsce w latach 1889-1903. Postawiono wówczas dwa budynki tkalni mechanicznej, parterową suszarnię, kotłownię i obiekty gospodarcze, a także rozbudowano rezydencję mieszkalną. 

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1900.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1906.


W fabryce produkowano tkaniny bawełniane o wdzięcznych nazwach: Kolumbia, Leda, Mozambik czy Werona. Wykonywano także prace na zlecenia innych fabrykantów.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1910.

Juliusz Lange

Po śmierci Juliusza Langego (urodził się w Konstantynowie w 1850 roku) firmą kierował jego syn Rudolf Oskar. W 1934 roku została ogłoszona upadłość przedsiębiorstwa i zarekwirowano majątek właściciela.
W 1938 roku władze miejskie dokonały podziału nieruchomości na dwie oddzielne działki, rozdzielając zabudowania fabryczne od mieszkalnych.


Budynki przemysłowe przy Wólczańskiej 49 zostały sprzedane Fabryce Wyrobów Jedwabnych i Cienkobawełnianych „Silk”, a dom przy ulicy Wólczańskiej 51 – Alicji Edycie i Małgorzacie Lange. Mieszkali tam również Fritz i Juliusz Lange syn (obaj byli lekarzami) oraz Oskar Lange.

Księga adresowa m. Łodzi 1938-1939.

Księga adresowa m. Łodzi 1938-1939.

Księga adresowa m. Łodzi 1938-1939.


Od 1945 roku istniała tu tkalnia należąca do Państwowych Zakładów Przemysłu Jedwabniczo-Galanteryjnego Łódź-Południe. Zakłady wchłonęły również inne firmy w ramach przejmowania firm na własność państwa.

Dziennik Urzędowy m. Łodzi, rok 1950.

 W willi natomiast Wydział Zatrudnienia i Wojewódzki Urząd Pracy.
Strona Urzędu Pracy:



Willa przy Wólczańskiej 51 została wybudowana dla Juliusza Lange przy jego zakładach mieszczących się w głębi posesji. 


Obiekt powstał w dwóch fazach – do pierwszego domu na planie zbliżonym do kwadratu, z południową oficyną biegnącą w głąb posesji, dobudowano w latach 1903-1904 nową część od północy i nieco później, przed rokiem 1907, werandę od strony południowo-wschodniej, nadając całości rezydencjalny charakter. Na piętrze piękny balkon z balustradą tralkową.
Willa jest przykładem zastosowania połączenia form neorenesansowych z elementami dekoracji secesyjnej.

Księga adresowa m. Łodzi 1938-1939.

Po upadłości zakładów w 1934 roku, gdy willę oddzielono od części przemysłowej – pozostała ona w rękach lekarza Juliusza Langego syna.
Po 1945 roku w budynku znajdował się dom pomocy społecznej dla upośledzonych dzieci. 

"Express Ilustrowany", rok 1949.

Od 1980 roku jest siedzibą Łódzkiego Oddziału Towarzystwa Ekonomicznego.
Strona Polskiego Oddziału Ekonomicznego, oddział w Łodzi:

źródła:
Jacek Kusiński, Ryszard Bonisławski, Maciej Janik. Księga fabryk Łodzi.
Krzysztof Stefański. Łódzkie wille fabrykanckie.

Fot. Monika Czechowicz
Fot. archiwalne ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi.

sobota, 24 stycznia 2015

Hej, łodzianko!


"Hej łodzianko" - pieśń śpiewana po I wojnie światowej. Jeszcze w latach 70 ubiegłego stulecia wykonywana była przez jedną z łódzkich kapel podwórkowych Tadeusza Rosiaka.


Hej łodzianko czemuś smutna,
czemu blada twoja twarz,
ty o Łodzi pewno marzysz,
ty ją ciągle w sercu masz.

Nędza z Łodzi mnie wygnała,
głód mnie rzucił pośród was
śpiewałabym nie mam komu
szumi tylko łódzki las.

Jest tu u nas chleb i praca,
nie dokuczy ci tu głód,
są tu domy i pałace
jest i u nas dobry lud.

Wolę w Łodzi nędzę znosić,
wolę z matką dzielić trud,
chętnie dzisiaj was porzucę,
pójdę między łódzki lud.

W Łodzi ojciec, w Łodzi matka,
w Łodzi jest mój cały ród,
w Łodzi jam się urodziła,
w Łodzi będę brała ślub.

Łódź rodzinne moje miasto,
to potężny fabryk gród,
w Łodzi swoje życie spędzę,
w Łodzi będę miała grób.

Muzycznie jest to melodia typu balladowego w rytmie walca. 



źródło:
Folklor robotniczej Łodzi. [red:] Bronisława Kopczyńska-Jaworska, Jadwiga Kucharska, Jan Piotr Dekowski.
Andrzej Kempa. Piosenki łódzkiego przedmieścia.

piątek, 23 stycznia 2015

Wydarzenie sezonu operowego 2014/2015 - Bayreuth w Łodzi


HOLENDER TUŁACZ w Teatrze Wielkim
Spektakle - 24, 25 i 27 stycznia 2015 roku

Legenda o „Latającym Holendrze”  ma swój początek w XVII wieku, kiedy pewien statek żeglował z Amsterdamu do Batawii (obecnie Dżakarta) na Jawie. Jego kapitanem był nieustraszony i doświadczony wilk morski, Holender Hendrik Van der Decken. Legenda głosi, że Latający Holender przynosi nieszczęście, a jego widok zwiastuje śmierć. Najpełniejszą wersję legendy o Latającym Holendrze podał Frederick Marryat w powieści Okręt widmo...

Latający Holender. Rzym 1997.

Opera Latający Holender czy Holender Tułacz (polska prapremiera opery odbyła się we Lwowie 6 lutego 1902 jako Latający Holender lecz większość przedstawień była realizowana jako Holender Tułacz -  Der fliegende Holländer) – na wskroś romantyczna opera  Ryszarda Wagnera  (muzyka i libretto), składająca się z trzech aktów. Pisząc libretto swojego Holendra Wagner połączył żeglarskie opowieści z romantycznym motywem das ewig Weibliche i odkupienia przez miłość, a bezpośrednią inspiracją miał być ponoć sztorm podczas podróży morskiej z Rygi do Anglii…
Osoby:
Daland, norweski żeglarz - bas
Senta, córka Dalanda - sopran
Mary, piastunka Senty - alt
Eryk, młody myśliwy zakochany w Sencie - tenor
sternik statku Dalanda - tenor
Holender - baryton
marynarze statku Dalanda
marynarze statku Holendra
dziewczęta

W Teatrze Wielkim w Łodzi wystąpią gwiazdy wokalistyki światowej:


JUKKA RASILAINEN



ASTRID WEBER 


CLEMENS BIEBER

WIOLETTA CHODOWICZ

STANISŁAW KIERNER

Soliści, Chór i Orkiestra pod dyrekcją Eraldo Salmieri


Finał opery w wykonaniu tria Estes, Balslev i Schunk wykonany bezkonkurencyjnie…
Festiwal w Bayreuth, rok 1985.
 Reżyseria  H. Kupfer

Wykonawcy: orkiestra festiwalowa w Bayreuth, W. Nelsson; 
Simon Estes (Holender), Matti Salminen (Daland), Lisbeth Balslev (Senta), Robert Schunk (Erik), Graham Clark (Sternik Dalanda), Anny Schlemm (Mary).

Spektakle w Łodzi - 24, 25 i 27 stycznia 2015 roku
Kasy biletowe: 42 633 77 77
Biuro obsługi widzów: 42 633 31 86
e-mail: widz@teatr-wielki.lodz.pl


Przeczytaj jeszcze:
ŁÓDZKA SCENA NARODOWA - TEATR WIELKI

źródła:
Newsletter. Teatr Wielki.
warjacieoperowe.blox.pl
Wilkipedia.pl
YouTube.pl

Fot. Monika Czechowicz