poniedziałek, 8 grudnia 2025

RESTAURACJA KARL-MARX-STADT

Restauracja Karl Marx Stadt przy ulicy Elsnera 23, 
archiwalne zdjęcie z lat 80. XX stulecia.
Zbiory ESM Bawełna; źródło: "Blokowiska Łodzi" vol.2.


Karl-Marx-Stadt była typowym przykładem restauracji z czasów PRL – była częścią większej sieci (spółdzielni gastronomicznej) z „kuchnią niemiecką”. Oferowała coś więcej niż jedzenie – był dancing i...striptiz. Według niektórych relacji restauracja miała ponoć słynąć z „męskiego striptizu” 😊

"Dziennik Łódzki", rok 1985.


Dla lokalnej społeczności było to zapewne ważne miejsce spotkań – dzisiaj budynek przypomina nam o minionej PRL-owskiej epoce. Teraz w pawilonie karmią nas dwie restauracje: La Vende i Marie.

"Dziennik Łódzki", rok 1988.


Restauracja Karl-Marx-Stadt znajdowała się w pawilonie przy ulicy Elsnera 23.

"Dziennik Łódzki", rok 1989.
Przeczytaj jeszcze:

Fot. archiwalne pochodzą ze zbiorów ESM Bawełna; źródło: "Blokowiska Łodzi" vol.2. oraz Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi.

Fot. współczesne Monika Czechowicz

czwartek, 4 grudnia 2025

środa, 3 grudnia 2025

Julia Lewalt-Jezierska. Nauczycielka, właścicielka jednej z najstarszych pensji dla dziewcząt w Łodzi.

"Rozwój", rok 1898.

Julia Lewalt-Jezierska urodziła się w 1840 roku. W prowadzonej przez nią w Łodzi pensji zatrudniona była tylko polska kadra pedagogiczna o najwyższych kwalifikacjach zawodowych i etycznych.
Jezierska bardzo dbała o wysoki poziom nauczania, ale też o rozwój duchowy swoich podopiecznych i kształtowanie w nich postaw patriotycznych.

"Dziennik Łódzki", rok 1886.

"Łodzianin", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1893.

"Łodzianin", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1893.

Od 1893 roku prowadzona przez nią placówka była szkołą czteroklasową. Jej siedziba znajdowała się w kamienicy przy ulicy Kamiennej 10 - obecnie jest to ulica Włókiennicza. 

"Rozwój", rok 1900.

Szkoła przygotowywała do nauki w gimnazjum. W programie nauczania znalazły się zajęcia między innymi z arytmetyki, geografii Rosji, historii powszechnej czy języka polskiego. Zagadnienia dotyczące dziejów Polski czy literatury ojczystej z obawy przed wizytami rosyjskich inspektorów, „przemycano” na lekcjach z innych przedmiotów.

"Łodzianin", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1903.

Jezierska znana była również ze swojej dobroczynności – wspierała ubogich w zdobywaniu wykształcenia płacąc za ich naukę. Wychowanką jej pensji była między innymi Adela z Krukowskich, czyli matka Juliana i Ireny Tuwim. 

"Rozwój", rok 1906.


Julia Lewalt-Jezierska zmarła w 1910 i została pochowana jest na Starym Cmentarzu przy ulicy  Ogrodowej, a jej pomnik nagrobny ufundowany został przez pedagogów i uczennice z prowadzonej przez nią szkoły.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1907.

Źródło: Muzeum Miasta Łodzi
Fot. archiwalne pochodzą ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi.
Fot. współczesne Monika Czechowicz

Przeczytaj w baedekerze: