niedziela, 24 marca 2013

„Man-Teuffel”, czyli diabeł znad Menu w... Łodzi

Hotel „Manteufla” - dwupiętrowy budynek przy ulicy Zachodniej 81/83 w Łodzi, usytuowany na skrzyżowaniu z ulicą Próchnika (dawniej ulica Zawadzka). Wybudował go w 1879 roku, z przeznaczeniem na hotel, Adolf Manteuffel, na podstawie projektu architekta miejskiego Hilarego Majewskiego. 
 "Dziennik Łódzki', rok 1887.

Kalendarz Łódzki, rok 1888.

"Dziennik Łódzki', rok 1888.

"Dziennik Łódzki", rok 1888.
"Dziennik Łódzki", rok 1888.

"Lodzer Tageblatt", rok 1889.

"Lodzer Tageblatt", 1894.

"Łodzianka", kalendarz humorystyczny na rok 1903.


"Goniec Łódzki", rok 1898.

"Rozwój", rok 1899. 

"Rozwój", rok 1900.

"Goniec Łódzki", rok 1903.


"Rozwój", rok 1900.

"Rozwój", rok 1901.

Manteufflowie pochodzili ze spolonizowanego rodu grafów niemieckich. Adolf Manteuffel, prowadził od 1862 roku restaurację przy ul. Piotrkowskiej 11, a od 1879 roku hotel. Ale już w roku 1885 sprzedał go wraz z posesją braciom Józefowi i Romanowi Petrykowskim. 
"Lodzer Zeitung", rok 1867.
"Łodzianka", kalendarz humorystyczny na rok 1903. 


"Rozwój", rok 1907.
"Rozwój", rok 1909.

"Neue Lodzer Zeitung", 1910.

"Rozwój", rok 1912.

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy na rok 1913.

Nowi właściciele zachowali starą nazwę „Hotel Manteufla”.  

"Goniec Łódzki", rok 1905.

"Noue Lodzer Zeitung", rok 1910. 

"Noue Lodzer Zeitung", rok 1910. 

"Rozwój", rok 1913.

"Rozwój", rok 1914.


"Straż Polska", rok 1919.

"Rozwój", rok 1919.


"Rozwój", rok 1920.

"Rozwój", rok 1921.


"Ekspress Wieczorny Ilustrowany", rok 1923.

"Republika", rok 1924.



"Łodzianka", kalendarz Humorystyczny na rok 1910.
"Rozwój", rok 1920.

"Rozwój", rok 1921.
"Ekspress Ilustrowany", rok 1923.

"Republika", rok 1924.

"Republika", rok 1924.

"Republika", rok 1924.

"Nowiny", rok 1924.

Podręczny Rejestr Handlowy, rok 1926.

"Ilustrowana Republika", rok 1927.

"Ilustrowana Republika", rok 1928.

"Ilustrowana Republika", rok 1928.

"Echo", rok 1929.


Dziś w budynku znajduje się, mi.in. "Scenografia", połączenie klubu muzycznego i kawiarni. 

"Republika", rok 1923.


"Ilustrowana Republika", rok 1926.

"Ilustrowana Republika", rok 1926.

"Ilustrowana Republika", rok 1926.

"Echo Wieczorne", rok 1928.


"Republika", rok 1928.

Fot. współczesne Monika i Sasza Czechowicz

"Republika", rok 1932.


"Goniec Łódzki", rok 1905.

Na zakończenie sensacyjnie:

"Dziennik Łódzki", rok 1886.

"Głos Poranny", luty 1939 roku...

Fot. archiwalne ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi i Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego.

piątek, 22 marca 2013

Kamienica Karola Kretschmera w Łodzi

Kamienica Karola Kretschmera - róg ulicy 6 Sierpnia i alei Tadeusza Kościuszki w centrum Łodzi.


Kamienicę tę wybudowano dla Kretschmera w roku 1896. Autorem projektu architektonicznego był Franciszek Chełmiński, jeden z czołowych architektów w dziejach Łodzi. 
Przeczytaj w baedekerze:
"Łodzianin", rok 1899.


Widok budynku od strony alei Kościuszki (wówczas ulica Spacerowa).
Fot: Fotopolska.

Karol Kretschmer posiadał zakład produkcji tkanin, mieszczący się początkowo w budynkach przy Piotrkowskiej 63.

Przeczytaj w baedekerze:

"Führer dur Łódż", 1898.

Była to ręczna tkalnia chustek wełnianych, założona w 1857 roku -  zakład Kretschmera należał do najstarszych w Łodzi, przeniesiony później na ulicę Milscha (dziś Kopernika).
Kopernika 62/64. Znajdowała się tu parowa przędzalnia i tkalnia kortów oraz wyrobów wełnianych Karola Kretschmera, zbudowana w 1895 roku. 
"Łodzianin", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1899.


Przeniesiono tutaj produkcję tkanin ze starego budynku przy ulicy Piotrkowskiej 63. 
Zakład Kretschmera należał do najstarszych w Łodzi, powstał w 1857 roku jako ręczna tkalnia chustek wełnianych. 

Karol Kretschmer

Niekorzystne położenie firmy w centrum miasta, bez możliwości dalszej rozbudowy (w 1894 roku fabryka była już zmechanizowana i zatrudniała 87 robotników), zmusiło właściciela do poszukiwania działki budowlanej na peryferiach Łodzi. Wybór był nieprzypadkowy, w sąsiedztwie ulicy Milscha (dzisiaj Kopernika) miała powstać nowa linia kolejowa i stacja Łódź Kaliska.
W nowej zmechanizowanej fabryce pracowało 134 robotników (w 1896 roku), a później 217 (rok 1905), i 330 (rok 1910).
Obok warsztatów mechanicznych były tu także 62 krosna ręczne. Roczny obrót w 1905 roku wynosił 800 tysięcy rubli. Mimo zniszczeń w latach I wojny światowej fabryka podjęła produkcję w ograniczonym zakresie. 

Budynek przy ul. 6 Sierpnia wzniesiony został w stylu eklektycznym z bardzo bogatą elewacją. Jej ozdobą jest piękny, narożny wykusz zwieńczony chimerami. 

Parter kamienicy jest boniowany (dekoracyjne opracowanie krawędzi oraz lica ciosu kamieni podkreślające ich układ), natomiast między drugim piętrem a poddaszem znajduje się gzyms kroksztynowy (gzyms osadzony w ścianie i wydatnie z niej wystający):

"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1906.

Fot. Monika Czechowicz