Kościół pw. Podwyższenia św. Krzyża, ul. Sienkiewicza 38.
"Dziennik Łódzki", rok 1886.
"Dziennik Łódzki", rok 1886.
Historia i terytorium parafii – Dominikanie Łódź – Kościół pw. Podwyższenia św. Krzyża
Budowę obecnej świątyni rozpoczęto już w 1860 roku, przy ówczesnej ulicy Dzikiej (dziś ul. Sienkiewicza 38) jako odpowiedź na potrzeby szybko rozwijającego się miasta - istniał już jeden kościół, ale był niewystarczający dla licznej społeczności katolików.
Prace były prowadzone w nierównym tempie: początkowe prace trwały do lat 70. XIX wieku, ale z powodu trudności finansowych i innych przeszkód budowa znacznie się przedłużała.
Kościół pw. Podwyższenia św. Krzyża.
Fot. Bronisław Wilkoszewski, "Widoki miasta Łodzi".
(źródło fotografii: Bronisław Wilkoszewski, „Widoki m. Łodzi” – Wikimedia Commons)
Przeczytaj w baedekerze:
oraz:
"Dziennik Łódzki", rok 1886.
Nad trzema
wejściami w fasadzie kościoła umieszczono lombardzkie portale.
Nad
frontem wznosi się smukła, niezbyt wysoka wieża, zwieńczona małą
kopułą. Wokół niej ustawiono figury czterech ewangelistów -
fundatorem był Karol Scheibler, łódzki przemysłowiec wyznania luterańskiego.
.png)
"Dziennik Łódzki", rok 1886.
"Dziennik Łódzki", rok 1886.
Tenże przemysłowiec ofiarował również dębową ambonę i 31-głosowe organy.
Natomiast jego zięć Edward Herbst, także luteranin, ufundował drugi ołtarz boczny z obrazem św.
Justyna. Jego żona Matylda (z domu Scheibler) łożyła znaczące
sumy na malowidła w świątyni, które wykonał malarz Jungnikel.
Z
kolei katolicki przemysłowiec Juliusz Heinzel łożył na
wyposażenie świątyni i wzniesienie wieży, w której umieszczono
dzwony ufundowane przez Scheiblera.
Wewnątrz
świątyni na uwagę zasługuje pochodząca z dwudziestolecia
międzywojennego, figura Matki Boskiej z Lourdes - zaprojektowana
przez artystę rzeźbiarza Mieczysława Lubelskiego, a wykonana w
marmurze karraryjskim przez Wacława Konopkę. Spod dłuta tego
artysty wyszła też figura Najświętszego Serca Jezusowego (projekt
wykonał Antoni Madeyski).
Witraże datowane są na rok 1891, niestety nie udało mi się ustalić, kto był autorem projektu i ich wykonawcą.
W kościele przechowuje się naczynia
liturgiczne z drugiej połowy XIX wieku.
"Dziennik Łódzki", rok 1888.
Parafię erygował abp Wincenty Chościak-Popiel 25
stycznia 1885 roku, zaś konsekracji świątyni dokonał 19 maja 1888
roku ten sam hierarcha warszawski.
"Dziennik Łódzki", rok 1888.
Od drugiej połowy XIX wieku sprawowano tu opiekę duszpasterską nad katolikami narodowości niemieckiej.
.png)
"Dziennik Łódzki", rok 1886.
Tak Polacy, jak i Niemcy wykazywali się dużą aktywnością społeczną i kulturalną. Sławne były chóry złożone z wiernych obu narodowości.
Przeczytaj w baedekerze:
.png)
W kolejnych dziesięcioleciach kościół służył jako ważne centrum duszpasterskie dla mieszkańców śródmieścia Łodzi.
"Rozwój", rok 1923.
Kalendarz-Informator m. Łodzi, rok 1923.
W czasie II wojny światowej kościół dostępny był dla ludności niemieckiej.
Źródła:
Marek Budziarek. Świątynie Łodzi.
Historia i terytorium parafii – Dominikanie Łódź – Kościół pw. Podwyższenia św. Krzyża
Historia i terytorium parafii – Dominikanie Łódź – Kościół pw. Podwyższenia św. Krzyża
"Echo", rok 1929.
...i nieco sensacyjnie:
"Dziennik Łódzki", rok 1887.
"Dziennik Łódzki", rok 1887.
"Dziennik Łódzki", rok 1887.
oraz stron:
Przeczytaj jeszcze w baedekerze:
